Αύξηση τιμών φυσικού αερίου: νέες προκλήσεις για τον πληθωρισμό και την καθημερινότητα των πολιτών

του Τάσου Δασόπουλου

Η εξάντληση των αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, σε συνδυασμό με τις προσδοκίες ότι η αναγκαία αναπλήρωση των υπόγειων αποθηκών θα είναι σημαντικά ακριβότερη, εγείρει νέους φόβους για τον πληθωρισμό. Ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπως αυτή, που οι θερμοκρασίες είναι χαμηλές και η ζήτηση κορυφώνεται.

Ο Σύνδεσμος Διαχειριστών Αποθήκευσης Φυσικού Αερίου (INES) σε πρόσφατη έκθεσή του προειδοποιεί ότι “τα επίπεδα αποθήκευσης βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά”. Ειδικότερα, αναφέρει ότι “ενδέχεται να προκύψουν ελλείψεις σε περιόδους εξαιρετικά χαμηλών θερμοκρασιών”. Αυτές οι εκτιμήσεις κινητοποίησαν τις αγορές, οι οποίες αντέδρασαν με απότομη αύξηση στις τιμές χονδρικής.

Η τιμή του φυσικού αερίου έχει αυξηθεί από 27 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα σε σχεδόν 40 ευρώ, οδηγώντας σε ανατιμήσεις και στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος. Το Δεκέμβριο, οι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας παρουσίασαν αύξηση 4,1%, με τις προοπτικές να δείχνουν περαιτέρω άνοδο τους επόμενους μήνες.

Αυτή η αύξηση συνδέεται με την αύξηση των εισαγωγών κατά 30% σε ακριβό υγροποιημένο φυσικό αέριο τους τελευταίους τρεις μήνες του 2025, καλύπτοντας τις ποσότητες που δεν έρχονται πλέον μέσω αγωγών από τη Ρωσία. Η έλλειψη εναλλακτικών προμηθευτών μέσω αγωγών από χώρες παραγωγής επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.

Η αγορά εκτιμά ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί μεγάλες ποσότητες LNG το καλοκαίρι, γεγονός που αναμένεται να διατηρήσει τις τιμές σε υψηλά επίπεδα και να περιορίσει την πτώση τους κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου, όταν η ζήτηση μειώνεται.

Τρόφιμα και υπηρεσίες

Οι ανησυχίες για νέα αύξηση του πληθωρισμού ενισχύονται από την άνοδο των τιμών της ενέργειας, η οποία μέχρι τώρα συγκρατούσε τον μέσο πληθωρισμό. Παράλληλα, οι τιμές των τροφίμων συνεχίζουν να αυξάνονται, με νέες ανατιμήσεις να αναμένονται και στον τομέα των υπηρεσιών.

Στον τομέα των τροφίμων, οι ανατιμήσεις στα κρέατα, που τον Δεκέμβριο έφτασαν το 13,1%, αναμένεται να συνεχιστούν. Οι τιμές του καφέ και του κακάο, εξάλλου, παρουσιάζουν μεγάλη μεταβλητότητα, ενώ οι τιμές των εποχικών προϊόντων, όπως φρούτα και λαχανικά, συνεχίζουν να αυξάνονται, επιβαρύνοντας το “καλάθι” των νοικοκυριών.

Στον τομέα των υπηρεσιών, οι αυξήσεις στα ενοίκια έχουν σωρευτικά φτάσει το 40% τα τελευταία τρία χρόνια, επηρεάζοντας και τις τιμές στις ανακαινίσεις και επισκευές κατοικιών. Διψήφιες αυξήσεις αναμένονται στις μεταφορές, ενώ οι τιμές στην εστίαση, τον τουρισμό και την ψυχαγωγία θα συνεχίσουν να αυξάνονται πάνω από 7%.

Εν τω μεταξύ, παραμένει αβέβαιο πόσο θα αυξηθούν τα ασφάλιστρα υγείας.

Οι ανατιμήσεις στον τομέα των υπηρεσιών οφείλονται σε διαρθρωτικά χαρακτηριστικά, γεγονός που καθιστά αναγκαίες παρεμβάσεις για την αποκλιμάκωσή τους.