Ανησυχία Ευρωπαίων: Αβέβαιο μέλλον για τα συνταξιοδοτικά συστήματα στην ήπειρο

Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι εκφράζουν ανησυχία για τη βιωσιμότητα των κρατικών συνταξιοδοτικών συστημάτων τους. Ενώ αναγνωρίζουν ότι το υπάρχον σύστημα δεν είναι αρκετά γενναιόδωρο, αντιτίθενται σε ριζικές μεταρρυθμίσεις, όπως η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, καθώς οι πληθυσμοί γερνούν και οι γεννήσεις μειώνονται, τα ευρωπαϊκά κρατικά συνταξιοδοτικά συστήματα, που στηρίζονται στις εισφορές των εργαζομένων για την κάλυψη των συντάξεων, δέχονται ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις.

Οι μεταρρυθμιστικές προσπάθειες συναντούν σφοδρές αντιδράσεις σε χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία και η Ιταλία. Μια πρόσφατη δημοσκόπηση της YouGov σε έξι χώρες αποκαλύπτει την έκταση του προβλήματος που αντιμετωπίζουν οι κυβερνήσεις στην κοινή γνώμη.

Πολλοί πολίτες αναγνωρίζουν την κρίση στα κρατικά συνταξιοδοτικά συστήματα: ποσοστά από 61% έως 52% σε Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία και Ισπανία δηλώνουν ότι το σύστημα είναι ήδη μη βιώσιμο, ενώ το 45% των Πολωνών συμμετεχόντων συμφωνούν. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ποσοστό ανέρχεται στο 32%.

Η απαισιοδοξία για το μέλλον είναι ακόμη μεγαλύτερη: πλειοψηφίες ή σχεδόν πλειοψηφίες (49%–66%) στις έξι χώρες πιστεύουν ότι όταν οι σημερινοί 30άρηδες και 40άρηδες βγουν στη σύνταξη, το σύστημα θα είναι μη βιώσιμο.

Αντίθετα, οι συνταξιούχοι φαίνεται να είναι πιο αισιόδοξοι σχετικά με τη χρηματοδότηση του συστήματος. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το 62% πιστεύει ότι η κρατική σύνταξη είναι βιώσιμη, σε αντίθεση με μόλις το 27% των μη συνταξιούχων.

Ωστόσο, παρά την αναγνώριση του μη βιώσιμου κόστους, πλειοψηφίες από 53% έως 83% σε όλες τις χώρες θεωρούν ότι οι συντάξεις είναι πολύ χαμηλές, με το ποσοστό αυτό να είναι ακόμη υψηλότερο (72%–88%) μεταξύ των συνταξιούχων.

Οι περισσότεροι συνταξιούχοι βασίζονται στη σύνταξη του κράτους ως κύρια πηγή εισοδήματος. Στις έξι χώρες, πλειοψηφίες των εργαζομένων – από 57% στη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο έως 72% στην Ιταλία – δηλώνουν ότι δεν αισθάνονται σίγουροι για μια άνετη σύνταξη.

Όταν ρωτήθηκαν για μέτρα που θα μπορούσαν να καταστήσουν τα συστήματα πιο βιώσιμα, διαπιστώθηκε έντονη απροθυμία να αποδεχτούν ορισμένες μεταρρυθμίσεις που προτείνουν οι κυβερνήσεις.

Η έρευνα αποκάλυψε καθαρή αντίθεση στις προτάσεις για αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, αύξηση φόρων για τους εργαζόμενους, υποχρέωση των παιδιών να στηρίζουν οικονομικά τους συνταξιούχους γονείς τους και μείωση των κρατικών συντάξεων.

Η αντίσταση στην αύξηση των ορίων ηλικίας ήταν ισχυρή, με ποσοστά από 47% στη Γαλλία έως 65% στη Γερμανία να δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν να περιμένουν περισσότερο για τη σύνταξή τους.

Ποσοστά από 20% στο Ηνωμένο Βασίλειο έως 38% στην Πολωνία θεωρούν ότι το όριο ηλικίας θα έπρεπε να είναι τα 60 έτη, ενώ το 22% (Ιταλία) έως 45% (Ηνωμένο Βασίλειο) πιστεύουν ότι θα έπρεπε να είναι τα 65. Στη Γαλλία, το 22% απάντησε τα 62 έτη, ηλικία στην οποία βρίσκεται σήμερα το όριο, μετά την αναστολή προγραμματισμένης αύξησης στα 64.

Η αντίθεση στη μείωση των συντάξεων ήταν ακόμη πιο έντονη, από 81% στη Γερμανία έως 61% στην Ιταλία. Υπήρξε όμως κάποια στήριξη για τη νομική υποχρέωση συμμετοχής σε ιδιωτικά ή επαγγελματικά συνταξιοδοτικά συστήματα.

Αυτή η πρόταση ήταν πιο δημοφιλής στο Ηνωμένο Βασίλειο (57%), όπου πρόσφατοι νόμοι καθιέρωσαν την αυτόματη ένταξη σε επαγγελματικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, αλλά βρήκε επίσης στήριξη στη Γερμανία (49%) και τη Γαλλία (41%).

Η ιδέα στήριξης των μεγαλύτερων εργαζομένων ώστε να παραμείνουν στην εργασία αντί να συνταξιοδοτηθούν, αποδείχθηκε επίσης δημοφιλής, με ποσοστά που κυμαίνονται από 57% στην Πολωνία έως 27% στην Ιταλία.

Οι Ιταλοί διακρίθηκαν υποστηρίζοντας μέτρα που επιβαρύνουν τους πιο εύπορους: το 66% υποστήριξε υψηλότερους φόρους στους πλούσιους συνταξιούχους για τη χρηματοδότηση καλύτερων συντάξεων για τους φτωχότερους, ενώ το 52% τάχθηκε υπέρ της μη χορήγησης κρατικής σύνταξης σε συνταξιούχους με πολύ υψηλά εισοδήματα.

Σε όλες τις χώρες, περισσότεροι ερωτηθέντες (28% έως 55%) θεωρούν ότι οι συνταξιούχοι με συντάξεις πάνω από τον μέσο όρο θα πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για τη χρηματοδότηση πιο γενναιόδωρων συντάξεων για τους χαμηλοσυνταξιούχους, σε αντίθεση με τις νεότερες γενιές (15% έως 31%).

Γενικά, οι απαντήσεις των συνταξιούχων και των εργαζομένων αντικατοπτρίζουν τα συμφέροντά τους: οι συνταξιούχοι αντιτίθενται στη μείωση των συντάξεων, ενώ οι εργαζόμενοι απορρίπτουν την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης ή των φόρων για τη δική τους ηλικιακή ομάδα.