English
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα εντείνεται, με χιλιάδες ακίνητα να παραμένουν «κλειδωμένα» εκτός αγοράς και τις τιμές να εκτοξεύονται σε ιστορικά υψηλά.
Σύμφωνα με την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, που δημοσιεύθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2025, τρεις βασικοί παράγοντες ευθύνονται για το πρόβλημα: τα δεσμευμένα ακίνητα από «κόκκινα» δάνεια, η περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα και η στροφή σε βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Δεσμευμένα ακίνητα: Η παγίδα των μη εξυπηρετούμενων δανείων
Ένας σημαντικός λόγος για τη μείωση της προσφοράς ακινήτων είναι τα χιλιάδες ακίνητα που παραμένουν δεσμευμένα λόγω μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Αυτά τα ακίνητα, που βρίσκονται σε χαρτοφυλάκια τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης, παραμένουν ανενεργά για χρόνια, καθώς οι διαδικασίες πλειστηριασμών καθυστερούν λόγω νομικών ή τεχνικών εμποδίων.
Το αποτέλεσμα είναι μια τεχνητή έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών, που περιορίζει τις επιλογές των νοικοκυριών.
Βραχυχρόνιες μισθώσεις και επενδύσεις: Η μετατροπή κατοικιών σε τουριστικά προϊόντα
Η επενδυτική εκμετάλλευση των κατοικιών επιδεινώνει την κατάσταση. Πολλά ακίνητα, που παλαιότερα προορίζονταν για μακροχρόνια μίσθωση, μετατρέπονται σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης ή απορροφώνται από επενδυτικά σχήματα, κυρίως από το εξωτερικό.
Αυτή η τάση μειώνει δραματικά το απόθεμα κατοικιών για μακροχρόνια στέγαση, ιδιαίτερα σε αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη.
Καθίζηση στην οικοδομική δραστηριότητα
Η παραγωγή νέων κατοικιών έχει υποχωρήσει σημαντικά. Το πρώτο εξάμηνο του 2025, οι οικοδομικές άδειες μειώθηκαν κατά 14%, η επιφάνεια κατά 24% και ο όγκος κατά 17%.
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος υλικών και ενέργειας, έχει παγώσει την οικοδομική δραστηριότητα.
Η έλλειψη νέων κατοικιών εντείνει την πίεση στην αγορά, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών.
Εκρηκτική αύξηση τιμών και ενοικίων
Οι τιμές των ακινήτων έχουν φτάσει σε επίπεδα υψηλότερα από το ιστορικό μέγιστο του 2008. Το δεύτερο τρίμηνο του 2025, οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 7,3% σε ετήσια βάση, με τα νέα διαμερίσματα να σημειώνουν άνοδο 6,8% και τα παλαιότερα 7,6%.
Στην Αθήνα, η αύξηση ήταν 5,9%, ενώ στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες περιοχές έφτασε το 8,8%. Παράλληλα, τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 10 μονάδες σε σχέση με πέρυσι, φτάνοντας τις 114,7 μονάδες.
Το κόστος στέγασης αποτελεί πλέον τη μεγαλύτερη οικονομική επιβάρυνση για τα ελληνικά νοικοκυριά. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το 35,5% του εισοδήματός τους δαπανάται για στέγη, ενώ το 29% των πολιτών ξοδεύει πάνω από το 40% του εισοδήματός του.
Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη σε στεγαστικό βάρος, ξεπερνώντας κατά επτά μονάδες τη δεύτερη Δανία, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat.
Προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αντιμετώπιση της κρίσης
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνει μια σειρά μέτρων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, όπως:
– **Μείωση γραφειοκρατίας**: Επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης και μείωση του κανονιστικού φόρτου για την τόνωση της οικοδομικής δραστηριότητας.
– **Αξιοποίηση δημόσιας γης**: Διευκόλυνση της διάθεσης οικοδομήσιμης γης για κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγαση.
– **Ανακαίνιση κτιρίων**: Ενίσχυση της στρατηγικής «κύμα ανακαινίσεων» για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
– **Φορολογικά κίνητρα**: Προώθηση επενδύσεων σε κατοικίες μέσω φορολογικών διευκολύνσεων.
– **Στήριξη νέων και ευάλωτων ομάδων**: Ειδικά προγράμματα για νέους, πολυμελείς και μονογονεϊκές οικογένειες, καθώς και για εργαζομένους σε κρίσιμους τομείς, όπως γιατρούς και εκπαιδευτικούς.
Τα απαραίτητα βήματα
Τα κρίσιμα βήματα για την αποκατάσταση της ισορροπίας στην αγορά είναι:
- η απελευθέρωση δεσμευμένων ακινήτων
- η ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας
- η ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων
