Καμπανάκι για το δημογραφικό – Αυξήθηκε το ποσοστό των ατόμων άνω των 65 ετών

Του Κώστα Κατίκου 

Επιδείνωση του δημογραφικού προβλήματος στους δείκτες γήρανσης του πληθυσμού και του ποσοστού εξάρτησης των ατόμων άνω των 65 από τις νεότερες ηλικίες αλλά και αύξηση στο προσδόκιμο ζωής, αποκαλύπτει η έκθεση της ΕΛΣΤΑΤ για το α΄ τρίμηνο του 2025 σχετικά με την εξέλιξη των βασικότερων δεικτών της ελληνικής οικονομίας.

Σύμφωνα με την έκθεση που αποκαλύπτει το Capital.gr o δείκτης εξάρτησης που είναι ο πιο σημαντικός για την εξέλιξη του δημογραφικού και την ανανέωση των παλιότερων γενεών από τις νεότερες αυξήθηκε στο 175,5 για το 2023 από 170,6 το 2022. 

Ο δείκτης εξάρτησης είναι η αναλογία των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω προς τα άτομα ηλικίας 15 – 64 ετών. Το 175,5 σημαίνει ότι για κάθε 175 ηλικιωμένους άνω των 65 ετών αναλογούν 100 άτομα νεότερων ηλικιών. 

Ο δείκτης γήρανσης του πληθυσμού που είναι η αναλογία των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω προς τα άτομα ηλικίας 0 – 14 ετών ανέβηκε στο 57,2% το 2023  από 57% που ήταν το 2022. 

Όσο αυξάνεται ο δείκτης εξάρτησης και ο δείκτης γήρανσης σημαίνει ότι μειώνονται οι γεννήσεις και μελλοντικά ο πληθυσμός εργάσιμης ηλικίας δεν θα επαρκεί για να συντηρεί τις συντάξεις των μεγαλύτερων. 

Η μείωση του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας αποτυπώνεται και στα στοιχεία για τις γεννήσεις που υποχώρησαν στις 71.455  το 2023 από 76.095 το 2022.

Η μείωση των γεννήσεων φαίνεται και στον δείκτη ολικής γονιμότητας που μετράει τον μέσο αριθμό παιδιών που θα γεννήσει μια γυναίκα κατά τη διάρκεια της ζωής της ο οποίος είναι “κολλημένος” στο 1,3. Ο δείκτης γονιμότητας χρησιμοποιείται προκειμένου να προσδιοριστεί το επίπεδο αντικατάστασης των γενεών, που στις αναπτυγμένες χώρες θεωρείται ότι είναι το 2,1.

1 έτος επάνω το προσδόκιμο

Στο προσδόκιμο ζωής υπάρχει αύξηση σχεδόν κατά 1 έτος σε άνδρες και γυναίκες μεταξύ των ετών 2023 και 2022. 

Στους άνδρες η προσδόκιμη ηλικία ζωής μετά τη γέννηση ήταν τα 78,3 έτη το 2022 και πήγε στα 79 έτη το 2023. 

Στις γυναίκες αντίστοιχα από 83,4 έτη το προσδόκιμο ζωής ανέβηκε μέσα σε ένα χρόνο στα 84,2 έτη.  

Στην Ευρώπη των 27 το προσδόκιμη ζωής για το 2023 ήταν 78,9 έτη για τους άνδρες και 84,2 έτη για τις γυναίκες. 

Το υψηλότερο προσδόκιμο στη ΕΕ έχουν οι Ισπανοί και οι Ιταλοί με ηλικίες  που για τους άνδρες είναι 81,2 και 81,7 έτη αντίστοιχα και για τις γυναίκες 86,7 και 85,8 έτη.

Σημειώνεται όμως ότι το προσδόκιμο ζωής είναι αυτό που θα καθορίσει από το 2027 και το πόσο θα αυξηθούν οι ηλικίες συνταξιοδότησης καθώς έχουν συνδεθεί με την εξέλιξη του προσδόκιμου επιβίωσης μετά το 65ο έτος.

Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην έκθεση καταμαρτυρούν ότι το δημογραφικό επιδεινώνεται με γοργούς ρυθμούς και είναι επιτακτική ανάγκη να ληφθούν -επιτέλους- τα μέτρα για να ανακοπεί η αρνητική πορεία  προτού να είναι αργά.

Υπενθυμίζεται ότι το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας έχει παρουσιάσει ένα σχέδιο δράσης με 100 μέτρα για το δημογραφικό που θα εφαρμοστούν στη δεκαετία 2025-2035, με πόρους 20 δισ. ευρώ. Παρότι όμως έχει περάσει το πρώτο εξάμηνο του 2025, το εν λόγω σχέδιο δεν έχει αρχίσει ακόμη να υλοποιείται.