English
Στο σημερινό εορτολόγιο, η Εκκλησία τιμά πλήθος αγίων και μαρτύρων, ενώ ο κατάλογος ονομάτων που γιορτάζουν περιλαμβάνει παραδοσιακά ελληνικά αλλά και σπάνια. Παρακάτω παρουσιάζονται συνοπτικά οι μνήμες της ημέρας, με βιογραφικά σημεία και τα ονόματα των εορταζόμενων.
Δείτε ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2025.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
Σύμφωνα με το Εορτολόγιο, σήμερα Τρίτη 21 Οκτωβρίου 2025 τιμώνται μεταξύ άλλων ο Οσιομάρτυς Ευκράτος, η Αγία Ούρσουλα, ο Ιερομάρτυς Σωκράτης, πρεσβύτερος εν Αγκύρα, καθώς και η Ανακομιδή του τιμίου Λειψάνου του Οσίου Χριστοδούλου εν Πάτμω.
Γιορτάζουν τα ονόματα: Ευκράτης, Εύκρατος, Ευκρατάς, Ευκρατία, Ευκρατούλα, Ούρσουλα, Ορσαλία, Σωκράτης, Σωκρατίνα, Σωκρατία, Χριστόδουλος, Χριστοδούλη, Ιλαρίων, Φιλόθεος, Γάιος, Δάσιος, Ζωτικός, Βαρούχ, Άζης, Πλαντίνος, Φινάν, Φίνιαν.
Αν έχετε κάποιον από αυτούς στη ζωή σας, μην παραλείψετε να του ευχηθείτε «χρόνια πολλά».
Εορτολόγιο: Εορτές και Μνήμες Αγίων
Όσιος Ιλαρίων ο Μέγας — θεμελιωτής του αναχωρητισμού
Ο Όσιος Ιλαρίων ο Μέγας γεννήθηκε το 333 μ.Χ. κοντά στη Γάζα, στην κωμόπολη Θαβαθά. Παρά τις ειδωλολατρικές ρίζες της οικογένειάς του, μυήθηκε στον χριστιανισμό κατά τις σπουδές του στην Αλεξάνδρεια και βαπτίστηκε. Επηρεασμένος από το παράδειγμα του Μεγάλου Αντωνίου, πέρασε περίοδο στην έρημο και στη συνέχεια μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς, αφιερώνοντας τη ζωή του στην προσευχή και την άσκηση.
Ένα περιστατικό που αποδίδεται στη ζωή του δείχνει τον ασκητικό του χαρακτήρα: όταν ληστές τον απείλησαν, εκείνος απάντησε με ηρεμία ότι δεν έχει τίποτα να φοβηθεί, και προέτρεψε στην ειρήνη ακόμη και μπροστά στην απειλή του θανάτου. Η στάση του συγκίνησε τους επιτιθέμενους και πολλοί μετανοήσαν. Ο Ιλαρίων απέκτησε φήμη για θαυματουργικά χαρίσματα και, αφού περιόδευσε σε πολλούς τόπους, απέθανε σε ηλικία 80 ετών. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε στην Επισκοπή Πάφου· τα λείψανά του μεταφέρθηκαν αργότερα στην Παλαιστίνη και τοποθετήθηκαν στη Μονή του Μαϊουμά.
Όσιος Φιλόθεος ο Αγιορείτης — ταπεινός ασκητής του Αγίου Όρους
Ο Φιλόθεος, με κοσμικό όνομα Θεόφιλος, γεννήθηκε το 1526 στη Χρυσούπολη της Μακεδονίας. Η οικογένειά του είχε ρίζες στη Μικρά Ασία και υπέστη τις συνέπειες των ιστορικών αναταραχών της εποχής. Τα νεανικά του χρόνια σημαδεύτηκαν από την κλίση προς τον μοναχισμό· εκάρη μοναχός και εντάχθηκε το 1551 στη Μονή Διονυσίου στο Άγιο Όρος.
Επιλέγοντας εντέλει την ησυχία ενός σπηλαίου, αφιερώθηκε στην προσευχή και την άσκηση. Του αποδίδονται προορατικά χαρίσματα και πνευματική σοφία· απεβίωσε το 1610 σε ηλικία 84 ετών. Η κάρα του φυλάσσεται στη Μονή Πέτρας στη Θεσσαλία, και μέρος των λειψάνων του επέστρεψε στη Μονή Διονυσίου το 1972.
Αγία Θεοδότη και Άγιος Σωκράτης — σταθερότητα στην πίστη
Η Αγία Θεοδότη, από ευγενή γενιά, διέπρεψε για το θάρρος και τη διδασκαλία της πίστης· προωθούσε το Ευαγγέλιο και οδήγησε πολλούς στο βάπτισμα, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση των ειδωλολατρών. Συνεργός της στο έργο αυτό ήταν ο Άγιος Σωκράτης, ιερέας και πνευματικός οδηγός του ποιμνίου.
Συνελήφθησαν για το ιεραποστολικό τους έργο και, αφού αρνήθηκαν να θυσιάσουν στα είδωλα, υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια και μαρτύρησαν με αποκεφαλισμό, επιβεβαιώνοντας με θυσία την αφοσίωσή τους.
Άγιοι Γάιος, Δάσιος και Ζωτικός — οι τρεις που κατέστρεψαν τα είδωλα
Την ίδια ημέρα τιμώνται οι Γάιος, Δάσιος και Ζωτικός, μάρτυρες από τη Νικομήδεια, οι οποίοι προκάλεσαν την οργή των ειδωλολατρών γκρεμίζοντας αγάλματα εντός των ιερών. Συνελήφθησαν, βασανίστηκαν (τους κρέμασαν, τους έτριψαν τις σάρκες με τραχιά πανιά) και τελικά τους έριξαν στη θάλασσα δεμένους με πέτρες, όπου και παρέδωσαν τη ζωή τους για την πίστη.
Νεοφανείς μάρτυρες Ανδρέας, Στέφανος, Παύλος και Πέτρος
Οι Ανδρέας, Στέφανος, Παύλος και Πέτρος καταγράφονται ως νεοφανείς μάρτυρες της Εκκλησίας, που αντιτάχθηκαν στην εικονομαχία την εποχή του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου του Κοπρώνυμου. Ο Ανδρέας, μοναχός από την Κρήτη, προκάλεσε την οργή του αυτοκράτορα και θανατώθηκε με αποκεφαλισμό· οι υπόλοιποι τρεις, επίσης μοναχοί, ακολούθησαν το ίδιο δρόμο θυσίας για την αλήθεια της Ορθοδοξίας.
Άγιος Ζαχαρίας ο Οσιομάρτυρας
Ο Ζαχαρίας ο Οσιομάρτυρας έπαθε μαρτυρικό τέλος με πνιγμό στη θάλασσα. Πρόκειται για διαφορετική προσωπικότητα από τον Άγιο Ζαχαρία της 22ας Οκτωβρίου· εδώ ο τίτλος «οσιομάρτυρας» υποδηλώνει τη συνδυασμένη οσιότητα και μαρτυρία.
Άγιος Ευκράτης (Εύκρατος) ο Οσιομάρτυρας
Η Εκκλησία μνημονεύει επίσης τον Άγιο Ευκράτη, ο οποίος μαρτύρησε δια ξίφους. Κάποιες πηγές αναφέρουν πιθανή ταύτιση ή σύγχυση ονομάτων με τον Άγιο Σωκράτη, λόγω χειρόγραφων αντιγραφών.
Όσιος Βαρούχ — γραμματέας του προφήτη Ιερεμία
Ο Βαρούχ (το όνομά του σημαίνει «ευλογημένος») ήταν πιστός συνεργάτης του προφήτη Ιερεμία τον 7ο αιώνα π.Χ. Με εντολή του Ιερεμία διάβασε δημόσια τις προφητικές επαφές κατά τη διάρκεια νηστείας, κηρύσσοντας μετάνοια. Ο βασιλιάς Ιωακείμ έκαψε το αρχικό χειρόγραφο, αλλά ο Βαρούχ, αφοσιωμένος στην αποστολή, ξαναέγραψε τις προφητείες· αργότερα ακολούθησε τον Ιερεμία στην Αίγυπτο και τελικά επέστρεψε στη Βαβυλώνα, όπου και συνέγραψε το ομώνυμο βιβλίο που περιλαμβάνεται στην Παράδοση της Παλαιάς Διαθήκης.
Η παράδοση αναφέρει ότι ο τάφος του βρίσκεται κοντά σε εκείνον του προφήτη Ιεζεκιήλ· τοπικές διηγήσεις μιλούν για ένα ιδιαίτερο φυτό που φυτρώνει πάνω στον τάφο του. Στη Συριακή Αποκάλυψη του Βαρούχ υπάρχει η αφήγηση ότι μεταφέρθηκε στον Παράδεισο με το σώμα του.
Άγιος Άζης — ο στρατιώτης που έγινε ασκητής
Ο Άζης, στρατιώτης από την Ισαυρία στα χρόνια του Διοκλητιανού, εγκατέλειψε τη στρατιωτική σταδιοδρομία για να ασκητέψει στην έρημο. Με νηστεία και προσευχή του αποδίδονται πολλά θαύματα. Όταν συλληφθείς στρατιώτες διψούσαν, προσευχήθηκε και ανέβλυσε πηγή δροσερού νερού· το θαύμα οδήγησε αρκετούς στη μεταστροφή.
Ο έπαρχος προσπάθησε να τον λυγίσει με βασανιστήρια και φωτιά, αλλά ο Άζης έμεινε αβλαβής· το γεγονός οδήγησε σε νέα βαρύτερα μέτρα κατά πιστών, μεταξύ των οποίων και αποκεφαλισμοί, ενώ πολλοί που είχαν πιστέψει —στρατιώτες, η σύζυγος και η κόρη του επάρχου Ακυλίνου— μαρτύρησαν μαζί του. Η Εκκλησία τιμά επίσης τη μνήμη των 150 στρατιωτών που έπεσαν μαζί με τους υπόλοιπους μάρτυρες.
Άγιος Ιωάννης ο Νεομάρτυρας (Μονεμβασιά)
Ο Ιωάννης, γιος ιερέα από το Γεράκι Μονεμβασιάς, συνελήφθη ως έφηβος (15 ετών) το 1770 και πουλήθηκε σε Τούρκο με σκοπό τον εξισλαμισμό. Αντιστάθηκε σθεναρά, δηλώνοντας: «Χριστιανός είμαι και χριστιανός θέλω να πεθάνω». Ακόμη και στις μεγάλες γιορτές τηρούσε τις εκκλησιαστικές συνήθειες του τόπου του· αυτή η αμετακίνητη στάση του προκάλεσε την οργή του αφέντη και τελικά πέθανε μαρτυρικά στις 21 Οκτωβρίου 1773. Το παράδειγμά του παραμένει μήνυμα πίστης χωρίς συμβιβασμούς.
Άγιοι Πλαντίνος, Ειρήνη και Μαρίνα της Ραϊθού
Η μνήμη τους καταγράφεται στο Ιεροσολυμιτικό Κανονάριο. Η υμνολογία τους υπογραμμίζει την παρθενία, την άσκηση και τη νίκη κατά του πονηρού· η τίμια λάρνακα της Αγίας Μαρίνας της Ραϊθού φυλάσσεται σε μετόχι της Μονής της Υπεραγίας Θεοτόκου κοντά στη θάλασσα, όπου διακονούν Πατέρες Σιναΐτες.
Όσιος Ιάκωβος — ο οικονόμος της Μονής στο Βαθύ Ρύακα
Παρά τη σιωπή πολλών συναξαριστών, διασώζεται η μνήμη του Ιάκωβου ως οικονόμου της μονής του Σωτήρος Χριστού στο Βαθύ Ρύακα, καταγόμενου από τη δεύτερη επαρχία των Καππαδοκών. Τον θυμούνται για την ταπεινή του διακονία και τη φροντίδα προς τους αδελφούς.
Αγία Ούρσουλα — παρθενομάρτυρας με διεθνή απήχηση
Η Αγία Ούρσουλα, παρθενομάρτυρας που τιμάται σε Ανατολή και Δύση, ήταν κόρη βασιλικής οικογένειας της Βρετάνης. Βαπτίστηκε στη Γαλατία, προσκύνησε σε χώρες του Ρήνου και δολοφονήθηκε από τους Ούννους κατά την πολιορκία της Κολωνίας το 383. Η μνήμη της ενέπνευσε το Τάγμα των Ουρσουλινών και το όνομά της δόθηκε από τον Χριστόφορο Κολόμβο στις Παρθένους Νήσους. Αναγνωρίζεται ως πολιούχος της Κολωνίας.
Άγιος Φινάν (Φίνιαν) του Clonard
Ο Φινάν από το Leinster της Ιρλανδίας, μαθητής της παράδοσης του Αγίου Πατρικίου, σπούδασε στην Ουαλία και γύρω στο 520 ίδρυσε σημαντικά μοναστήρια και σχολές, κυρίως το Clonard. Από εκεί προήλθαν πολλοί μετέπειτα κορυφαίοι άγιοι· ως επίσκοπος έζησε με νηστεία, φιλανθρωπία και θεραπευτική διακονία. Απέθανε στις 12 Δεκεμβρίου 552.
Όσιος Ιλαρίων της Λαύρας των Σπηλαίων (Πετσέρσκ)
Μαθητής του Οσίου Θεοδοσίου, ο Ιλαρίων ξεχώρισε για την αδιάλειπτη προσευχή και τα δάκρυα μετανοίας. Έγραψε τον βίο του διδασκάλου του και συνδέθηκε με τη σλαβική μοναστική γραμματεία.
Όσιος Ιλαρίων εκ Ρωσίας
Ασκητής της Μονής Ποκρόφσκοε Οζέρκσκοε και μαθητής του Οσίου Ευφρόσυνου, έζησε με ησυχία, υπακοή και προσευχή και εκοιμήθη το 1476· η μνήμη του επαναλαμβάνεται στις 28 Μαρτίου.
Πηγή: WORKEND
