Η Ορθόδοξη Εκκλησία μας σύμφωνα με το εορτολόγιο τιμά σήμερα, 6 Σεπτεμβρίου 2026, την Ανάμνηση του Θαύματος του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στις Χωναίς, μία από τις σημαντικότερες εορτές αφιερωμένες στον πρωτοστάτη των ουρανίων δυνάμεων. Το γεγονός αυτό, που διαδραματίστηκε στη Φρυγία της Μικράς Ασίας, αποτελεί μαρτυρία της θείας προστασίας και της αδιάλειπτης παρουσίας των αγγελικών δυνάμεων στη ζωή της Εκκλησίας. Παράλληλα, εορτάζουν σήμερα όσοι φέρουν τα ονόματα Ευδόξιος, Ευδοξία, Δόξης, Βίβος, Βιβή και Λιγερή.

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, στην περιοχή των Χωναίων ή Κολασσών της Φρυγίας υπήρχε θαυματουργή πηγή, της οποίας τα νερά είχαν ιαματικές ιδιότητες. Ένας ευσεβής χριστιανός, γεμάτος ευγνωμοσύνη για τη θεραπεία της κόρης του από τα νερά της πηγής, ανήγειρε εκεί ναό προς τιμήν του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Ο ναός αυτός έγινε τόπος προσκυνήματος για πλήθος πιστών που αναζητούσαν σωματική και πνευματική θεραπεία, ενώ η φήμη των θαυμάτων που τελούνταν εκεί διαδόθηκε σε όλη την περιοχή.

Με την πάροδο των χρόνων, ένας νέος ασκητής ονόματι Άρχιππος εγκαταστάθηκε στον ναό, αφοσιωμένος στην προσευχή και την υπηρεσία των προσκυνητών. Ο Άρχιππος, ακολουθώντας αυστηρό ασκητικό βίο, φρόντιζε με αγάπη τον ιερό χώρο και υποδέχονταν τους πιστούς που προσέρχονταν να προσκυνήσουν. Η παρουσία του και η πνευματική ακτινοβολία του ναού προκαλούσαν όμως την αντίδραση των ειδωλολατρών της περιοχής, οι οποίοι έβλεπαν με δυσμένεια την αυξανόμενη επιρροή του χριστιανισμού.

Οι εχθροί της πίστης σχεδίασαν την καταστροφή του ναού. Αρχικά επιχείρησαν να τον κατεδαφίσουν με άμεσο τρόπο, αλλά οι προσπάθειές τους απέτυχαν. Στη συνέχεια, κατέφυγαν σε πιο πονηρό σχέδιο: αποφάσισαν να εκτρέψουν τα νερά δύο γειτονικών ποταμών προς τον ναό, ώστε να τον παρασύρει ο ορμητικός χείμαρρος. Άνοιξαν τεχνητές διώρυγες και κατεύθυναν τα ορμητικά νερά προς το σημείο όπου βρισκόταν ο ναός, με σκοπό να τον καταστρέψουν μαζί με τον Άρχιππο που παρέμενε εκεί σε προσευχή.

Την κρίσιμη εκείνη στιγμή, όταν τα νερά των ποταμών έτρεχαν ορμητικά προς τον ναό, εμφανίστηκε ο Αρχάγγελος Μιχαήλ σε όλη τη δόξα του. Με θεία δύναμη, χτύπησε τη γη με τη ράβδο του και δημιούργησε βαθύ χάσμα στο έδαφος, μέσα στο οποίο «εχώνευσαν» —κατά την παραδοσιακή διατύπωση— τα νερά των ποταμών. Έτσι, ο ναός και ο όσιος Άρχιππος διασώθηκαν από την καταστροφή, ενώ η θεία επέμβαση έγινε φανερή σε όλους. Από το γεγονός αυτό προήλθε και η ονομασία της περιοχής ως «Χώναι», από το ρήμα «χωνεύω», που σημαίνει το να βυθίζεται κάτι μέσα σε άνοιγμα ή κοιλότητα.

Η εορτή του θαύματος στις Χωναίς φέρει βαθιά θεολογική σημασία για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Αποτελεί μαρτυρία της προστατευτικής παρουσίας των αγγέλων στη ζωή των πιστών και της αδιάλειπτης μέριμνας του Θεού για την Εκκλησία Του. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ, ως αρχιστράτηγος των ουρανίων δυνάμεων, εμφανίζεται στην παράδοση ως υπερασπιστής της πίστης και των ευσεβών χριστιανών ενάντια σε κάθε μορφής κακό. Το θαύμα στις Χωναίς υπενθυμίζει ότι η Εκκλησία δεν είναι ορφανή, αλλά περιφρουρείται από τις αγγελικές δυνάμεις που υπηρετούν το θέλημα του Θεού.

Η υμνολογία της ημέρας τιμά την εξαίσια παρέμβαση του Αρχαγγέλου. Το τροπάριο της εορτής αναφέρει χαρακτηριστικά: «Ὤφθης Μιχαὴλ Νῶε σῷ ναῷ νέος, Χώνῃ ποταμῶν τὸν κατακλυσμὸν λύων» («Εμφανίστηκες, Μιχαήλ, σαν νέος Νώε στον ναό σου, λύνοντας με χώνεμα των ποταμών τον κατακλυσμό»). Η παραλληλή αναφορά στον Νώε υπογραμμίζει τη σωτήρια διάσταση του θαύματος, καθώς όπως ο Νώε διασώθηκε από τα νερά του κατακλυσμού, έτσι και ο Άρχιππος προστατεύτηκε από τον Αρχάγγελο.