English
Για ποιον χτυπάει η καμπάνα στο Κίεβο; «Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι όμηρος της Ρωσίας». Με αυτή τη φράση ο δημοφιλής πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας, Μιχάιλο Φεντόροφ, επιχειρεί να διαμορφώσει ένα νέο πολιτικό κίνημα απέναντι στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Θέτει το δικό του διακύβευμα και ορθώνει αντίσταση στον Ουκρανό πρόεδρο. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάγκη διεξαγωγής εκλογών ακόμη και εν μέσω πολέμου. Όπως τονίζει ο ίδιος, «τώρα το κράτος μας πρέπει να φανεί αντάξιο των πολιτών του».
Η κίνηση του πρώην υπουργού έχει ιδιαίτερη σημειολογία. Καταγράφεται τεσσεράμισι χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή και ερμηνεύεται από τους περισσότερους ως η σοβαρότερη πρόκληση για την προεδρία του Ζελένσκι, σύμφωνα με δημοσίευμα του Parapolitika.
Ο Φεντόροφ, που στο βίντεό του δεν αναφέρθηκε ονομαστικά στον Ζελένσκι, απομακρύνθηκε απροσδόκητα από τη θέση του υπουργού Άμυνας τον περασμένο μήνα. Είχε αναλάβει μόλις έξι μήνες νωρίτερα. Ο Ζελένσκι δεν έχει ακόμη απαντήσει στο βίντεο. Η αποπομπή προκάλεσε διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Περίπου 100 διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το ουκρανικό κοινοβούλιο το πρωί της Τετάρτης. Φώναζαν «φέρτε πίσω τον Φεντόροφ ως υπουργό Άμυνας» και «βαρεθήκαμε, θέλουμε διάλογο».
Το χρονικό της αποπομπής
Ο Φεντόροφ θεωρείται χαρισματικός πολιτικός. Κατά τη θητεία του ως υπουργού Άμυνας του αποδόθηκε η ενίσχυση του υπουργείου. Ηγήθηκε της προσπάθειας κατά της διαφθοράς, αμφισβήτησε παρωχημένες στρατιωτικές δομές και συνέβαλε στον μετασχηματισμό του πεδίου της μάχης μέσω νέων τεχνολογιών.
Η αποπομπή του στα μέσα Ιουλίου εκτιμάται ότι προέκυψε από εντάσεις με τον αρχηγό των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι. Μέσα σε λίγες ημέρες αντικαταστάθηκε και ο Σίρσκι. Οι ολοένα εντονότερες διαδηλώσεις με αίτημα την επαναφορά του Φεντόροφ άσκησαν πίεση στον πρόεδρο.
Στον πρώην υπουργό προτάθηκαν άλλες θέσεις στην κυβέρνηση, ανάμεσά τους και αυτή του αντιπροέδρου αρμόδιου για τη στρατιωτική καινοτομία. Κατέστησε όμως σαφές ότι θα επέστρεφε μόνο ως υπουργός Άμυνας.
Λίγες ώρες πριν από τη δημοσίευση του βίντεό του, αργά την Τρίτη, ο Ζελένσκι επιβεβαίωσε ότι είχε ζητήσει από το κοινοβούλιο να εγκρίνει τον υπηρεσιακό υπουργό Άμυνας, Γεβχένιι Χμάρα, ως μόνιμο επικεφαλής του υπουργείου.
Τα καρφιά για τον Ζελένσκι
Στο βίντεό του ο Φεντόροφ μίλησε για αίσθημα αδικίας. Προειδοποίησε ότι «είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο όταν στην κοινωνία καλλιεργείται η αίσθηση ότι το βασικό κριτήριο για έναν διορισμό δεν είναι η επαγγελματική επάρκεια, τα αποτελέσματα ή η ικανότητα να μεταμορφώσει κανείς τη χώρα, αλλά η προσωπική πίστη στο σύστημα».
Δεν έδωσε καμία ένδειξη για τα δικά του πολιτικά σχέδια. Εστίασε στην ανάγκη για έναν «νόμιμο, ασφαλή και ρεαλιστικό μηχανισμό που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να αποκαταστήσει μια πλήρη δημοκρατική διαδικασία ακόμη και εν μέσω ενός παρατεταμένου πολέμου».
Μέσα σε έναν μήνα πέρασε από τη δήλωση ότι θα επέστρεφε στην κυβέρνηση μόνο στην προηγούμενη θέση του, στην έκκληση για ευρείες μεταρρυθμίσεις και πολιτικές αλλαγές. Δεν έχει δηλώσει ευθέως ότι σκοπεύει να διεκδικήσει την προεδρία απέναντι στον Ζελένσκι. Έχει διατυπώσει όμως μέχρι σήμερα την πιο σοβαρή πρόκληση προς την ηγεσία του, ζητώντας «ένα κράτος όπου οι θεσμοί είναι ισχυρότεροι από τα ονόματα».
Η πενταετής προεδρική θητεία του Ζελένσκι έληξε τον Μάιο του 2024. Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ουκρανίας, δεν μπορούν να διεξαχθούν εκλογές όσο βρίσκεται σε ισχύ ο στρατιωτικός νόμος.
Όταν ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε υποστηρίξει πέρυσι ότι το Κίεβο «χρησιμοποιεί τον πόλεμο» για να αποφύγει τη διεξαγωγή εκλογών, ο Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι η Ουκρανία είναι «έτοιμη για εκλογές» μέσα σε 60 έως 90 ημέρες, εφόσον οι σύμμαχοί της βοηθούσαν να διασφαλιστούν οι απαραίτητες συνθήκες ασφαλείας.
Η διεξαγωγή μιας δίκαιης και ασφαλούς εκλογικής διαδικασίας θα παρουσίαζε σημαντικές προκλήσεις για μια χώρα που δέχεται επανειλημμένες ρωσικές επιθέσεις. Πολλοί Ουκρανοί θεώρησαν ότι οι δηλώσεις του Τραμπ απηχούσαν το αφήγημα του Βλαντίμιρ Πούτιν ότι ο Ζελένσκι δεν αποτελεί νόμιμο ηγέτη.
Η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας στη ρωσική επικράτεια τις τελευταίες εβδομάδες. Εξαπέλυσε εκατοντάδες drones με στόχο διυλιστήρια πετρελαίου και τις αποθήκες της μεγαλύτερης εταιρείας ηλεκτρονικού εμπορίου της Ρωσίας, Wildberries.
Η Μόσχα δέχθηκε «μία από τις μαζικότερες επιθέσεις με drones των τελευταίων ετών» το βράδυ του Σαββάτου. Περίπου 600 drones κατευθύνθηκαν προς την περιοχή, σύμφωνα με τον περιφερειακό κυβερνήτη Αντρέι Βορομπιόφ.
Κατά τις πιο πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος εννέα άνθρωποι σκοτώθηκαν και 23 τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων και ένα παιδί, σύμφωνα με τοπικούς αξιωματούχους. Νωρίς την Τρίτη, στις τελευταίες ρωσικές επιθέσεις εναντίον της Ουκρανίας, σκοτώθηκαν 17 άνθρωποι.
