Ο Ρίχαρντ Βάγκνερ στην τετραλογία «Δαχτυλίδι των Νιμπελούνγκεν» δεν ακολουθεί την παράδοση, αλλά αποτελεί έναν επαναστάτη της νεωτερικότητας που νοσταλγεί το ιερό, ενώ αυτό έχει ήδη χαθεί. Σύμφωνα με τη Δημοκρατία, το έργο δεν αποτελεί επιστροφή στον μύθο, αλλά την αδυναμία επιστροφής σε αυτόν, εκφράζοντας την τραγωδία του σύγχρονου Ευρωπαίου ανθρώπου.

Ο Βόταν και η αυτοκαταστροφή

Ο Βόταν δεν είναι Δίας, καθώς συνειδητοποιεί ότι κινείται προς την αυτοκαταστροφή από την οποία δεν μπορεί να ξεφύγει. Όπως αναφέρει η Δημοκρατία, ο θεϊκός χαρακτήρας του έργου συνειδητοποιεί ότι οι συμφωνίες τον δεσμεύουν, η εξουσία του είναι διεφθαρμένη, η βούληση του διχασμένη και το τέλος αναπόφευκτο. Το «Δαχτυλίδι των Νιμπελούνγκεν» καθίσταται εκδίπλωση της ευρωπαϊκής αυτοσυνείδησης υπό τη μορφή μύθου.

Η μουσική ως τελευταίο όπλο

Ο Βάγκνερ, έχοντας αποτύχει να ξαναφέρει το ιερό διονυσιακό στοιχείο στον κόσμο, αποφάσισε να ναρκώσει την παρακμή μέσω της μουσικής, «το τελευταίο αλλά δυνατότερό του όπλο», σύμφωνα με τη Δημοκρατία. Η ορχήστρα δεν συνοδεύει απλώς το δράμα, αλλά αποτελεί «το υπόγειο ασυνείδητό του», φέρνοντας στον κόσμο όλη τη μουσική του εικοστού αιώνα.

Κατάργηση της αρμονίας και του χρόνου

Ο συνθέτης στην τετραλογία καταργεί την αρμονία, ταυτόχρονα καταργώντας τον χρόνο και τον ίδιο τον μύθο. Οι ώρες τρέχουν σαν λεπτά και ο μύθος εξαϋλώνεται, ενώ η ηχητική διάσταση αποτελεί «ατέρμονη επιθυμία, αστάθεια, πτώση». Το «Δαχτυλίδι» καθίσταται, όπως σημειώνει η Δημοκρατία, «μεταφυσικό όπιο», βυθίζοντας τη βούληση σε ένα ωκεανό λήθης.

Η αδυναμία του ηρωισμού

Το να εισπνέει κανείς Βάγκνερ δεν είναι κάτι το υγιεινό, αλλά κάτι το εξαντλητικό. Το «Δαχτυλίδι των Νιμπελούνγκεν» δεν είναι ηρωικό έργο, αλλά εκφράζει την αδυναμία του ηρωισμού στην εποχή μας. Το έργο παρουσιάστηκε ολόκληρο την προηγούμενη εβδομάδα στην Όπερα της Σόφιας, στη Βουλγαρία.

Πηγή: Δημοκρατία