English
Του Τάσου Δασόπουλου
Στο μέτωπο του πληθωρισμού, οι προκλήσεις είναι μπροστά μας, παραδέχονται οι αρμόδιοι από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Αναγνωρίζουν ότι τα νέα μέτρα στήριξης ύψους 500 εκατ. ευρώ, που ανακοινώθηκαν πριν από περίπου 10 ημέρες, μπορεί να επιβραδύνουν τις αυξήσεις, αλλά δεν τις αναστέλλουν εντελώς.
Οι οικονομικοί αναλυτές εστιάζουν αυτή τη στιγμή στους ευαίσθητους τομείς των τροφίμων, των υπηρεσιών και των καυσίμων, οι οποίοι πλήττουν περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Ιδιαίτερα τα τρόφιμα, που αντιπροσωπεύουν το 20% των μηνιαίων δαπανών για το μέσο νοικοκυριό — και φτάνουν το 41% για τα νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα — παρουσίασαν αύξηση 4,5% τον Μάρτιο. Αυτή η αύξηση είναι συνέχεια μιας τάσης που ξεκίνησε στα τέλη του 2025, χωρίς ωστόσο να έχει αποτυπώσει πλήρως τις συνέπειες της κρίσης. Χάρη στα υψηλά αποθέματα στα επεξεργασμένα τρόφιμα, η μέση αύξηση περιορίστηκε στο 4,5%, χωρίς να ληφθούν υπόψη οι αυξήσεις στα καύσιμα και τα λιπάσματα.
Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου, και τον Απρίλιο οι τιμές των λιπασμάτων παρουσίασαν μέτρια αύξηση, κυρίως λόγω της αποδέσμευσης αποθεμάτων και της επιδότησης 15% στους αγρότες. Ωστόσο, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας έχουν δημιουργήσει σημαντικά ελλείμματα, με τις τιμές να εκτοξεύονται.
Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι οι αυξήσεις θα είναι πιο άμεσες σε φρούτα και οπωροκηπευτικά, λόγω ελλείψεων και προβλημάτων στην παραγωγή, καθώς και στα κρέατα, λόγω των διακυμάνσεων στις τιμές από εισαγωγές. Ευχάριστο είναι ότι οι τιμές σε κακάο και καφέ δείχνουν σημάδια σταθεροποίησης, αν και κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι αυτή η τάση θα συνεχιστεί.
Παρ’ όλα αυτά, οι αρμόδιες πηγές τονίζουν ότι απέχουμε ακόμη από τις διψήφιες αυξήσεις που είχαμε το 2022, και μάλιστα από τους πρώτους μήνες της κρίσης.
Οι τιμές στις υπηρεσίες
Η μοναδική στήριξη στις υπηρεσίες είναι η επιδότηση 16 λεπτών το λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης (20 λεπτά με τον ΦΠΑ). Ωστόσο, τα ενοίκια αναμένεται να αυξηθούν κατά 8% λόγω της έλλειψης στέγης. Οι αυξήσεις στην εστίαση μπορεί να είναι και διπλάσιες, καθώς επηρεάζονται από το πετρέλαιο, τα τρόφιμα και τους μισθούς των εργαζομένων. Το κόστος των μεταφορών παραμένει σχετικό, καθώς οι τακτικές διακυμάνσεις στις τιμές των καυσίμων επηρεάζουν άμεσα τις μεταφορές.
Επιπλέον, εν όψει της θερινής περιόδου, οι τιμές θα μεταφερθούν από τα αστικά κέντρα στην περιφέρεια λόγω του τουρισμού. Υπηρεσίες όπως η ανακαίνιση κατοικιών ή οι επισκευές μέσων μεταφοράς θα μπορούσαν επίσης να δουν αυξήσεις, καθώς το κόστος εργασίας επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.
Τα καύσιμα
Όσον αφορά τα υγρά καύσιμα, οι τιμές τους θα συνεχίσουν να αυξάνονται, επιβαρύνοντας τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Οι συγκρίσεις τιμών είναι ενδεικτικές: η τιμή του πετρελαίου Brent έχει αυξηθεί από τα 73 δολάρια το βαρέλι πριν την κρίση στα 94 δολάρια σήμερα, με αύξηση περίπου 30% τους τελευταίους δύο μήνες. Παρόμοια είναι η αύξηση στο φυσικό αέριο, που έχει φτάσει 44 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα. Το Fuel Pass, που θα ισχύει και τον Μάιο, μαζί με την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, αναστέλλουν προσωρινά τις μεγάλες αυξήσεις, αλλά δεν θα μπορέσουν να απορροφήσουν τις μελλοντικές αυξήσεις στις αγορές, με αποτέλεσμα να δούμε μεγαλύτερες τιμές στην αντλία. Οι τιμές των καυσίμων και του ηλεκτρικού ρεύματος θα παραμείνουν υπό παρακολούθηση από το οικονομικό επιτελείο, το οποίο αναμένει αλλαγές από τις Βρυξέλλες.
Οι Βρυξέλλες
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της προεδρού της, κυρίας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναγνωρίζει ότι το διαφορετικό ενεργειακό μείγμα των χωρών και οι περίπλοκες ενεργειακές διασυνδέσεις εμποδίζουν οριζόντιες αλλαγές εν μέσω κρίσης. Ωστόσο, προτρέπει τα κράτη-μέλη να τηρήσουν τις βασικές αρχές της εργαλειοθήκης για τα μέτρα στήριξης που ανακοινώθηκαν πρόσφατα, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να είναι έκτακτα, στοχευμένα και χρηματοδοτούμενα από πλεονάσματα, ώστε να μην δημιουργούν δημοσιονομικά προβλήματα.
