English
Στις 26 Μαρτίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρώτη σημαντική οδηγία που στοχεύει στην εναρμονισμένη καταπολέμηση της διαφθοράς σε όλες τις χώρες της ΕΕ, καθορίζοντας κοινούς ορισμούς, ελάχιστες ποινές και μηχανισμούς συνεργασίας. Η απόφαση αυτή αποσκοπεί στο να κλείσει νομικά κενά που μέχρι σήμερα πολλαπλασίαζαν τις διαφοροποιήσεις στη μεταχείριση παρόμοιων εγκλημάτων ανά χώρα. Η οδηγία ψηφίστηκε με ευρεία πλειοψηφία – 581 ψήφοι υπέρ, 21 κατά και 42 αποχές – δείχνοντας μια σπάνια διακομματική ομοφωνία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αυτός ο νόμος δεν είναι αμελητέος, καθώς αποτελεί την πρώτη σοβαρή προσπάθεια για τη δημιουργία ενός κοινού νομικού πλαισίου κατά της διαφθοράς.
Η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, δήλωσε ότι τις διαφοροποιήσεις στις εθνικές νομοθεσίες «μπορούσαν να εκμεταλλευτούν» εκείνοι που διέπρατταν τις εγκληματικές αυτές πράξεις. (Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή η δήλωση έρχεται από μία αξιωματούχο της ΕΕ που υπέγραψε νόμο για την «πράσινη» πολιτική, την οποία επηρεάζε ο σύζυγός της, κορυφαίος λομπίστας μιας μεγάλης ναυτιλιακής εταιρείας – ρυπαντού του περιβάλλοντος.)
Αξιοσημείωτο είναι ότι η νέα οδηγία απαιτεί ποινές τουλάχιστον τεσσάρων ετών φυλάκισης για περιστατικά υπεξαίρεσης και ορίζει ποινές μεταξύ τριών και πέντε ετών για εγκλήματα όπως η δωροδοκία και η παρακώλυση της δικαιοσύνης. Εκτός από τις ποινές, καθορίζει και κοινούς ορισμούς για τη διαφθορά, διευκολύνοντας την δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών.
Η διαφθορά είναι ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά και πολιτικά ζητήματα με εκτιμήσεις που παραθέτουν κόστος τουλάχιστον 120 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως για την ΕΕ, με κάποιες αναφορές να ανεβάζουν το ποσό αυτό μέχρι και 900 δισεκατομμύρια. Το MEK Raquel García Hermida-van der Walle επεσήμανε ότι αυτές οι εγκληματικές ενέργειες υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και βλάπτουν τη δημοκρατική λειτουργία.
Με αυτή τη νέα οδηγία εισάγονται υποχρεώσεις πρόληψης, όπως εθνικές στρατηγικές κατά της διαφθοράς και αναγκαία διαφάνεια στη χρηματοδότηση πολιτικών, ενώ ενισχύεται η συνεργασία με ευρωπαϊκούς φορείς.
Ωστόσο, αξίζει επίσης να εξετάσουμε τι δεν περιλαμβάνεται στην οδηγία. Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, το ισπανικό Λαϊκό Κόμμα και το VOX πίεσαν για την υιοθέτηση τροπολογίας που θα εμπόδιζε τα κράτη μέλη να χορηγούν χάρη ή αμνηστία για αδικήματα κατάχρησης, ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα στο σημερινό πλαίσιο της Ισπανίας. Η πρόταση, που αποσκοπούσε στον περιορισμό της δυνατότητας της πολιτικής εξουσίας να παρεμβαίνει στη δικαστική εξουσία, απορρίφθηκε, ενώ η οδηγία ορίζει απλώς ότι τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση να αναφέρουν τέτοιες περιπτώσεις. Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή Χόρχε Μπουξάδε (Πατριώτες για την Ευρώπη/VOX), το τελικό αποτέλεσμα περιορίζει έτσι το ζήτημα σε μια «απλή στατιστική υποχρέωση χωρίς πρακτικές συνέπειες».
Με τη νέα οδηγία, ο στόχος της ΕΕ να καταπολεμήσει τη διαφθορά επαυξάνεται, και οι πολίτες περιμένουν την αποχώρηση αξιωματούχων που εμπλέκονται σε σκάνδαλα και τη περαιτέρω νομική διερεύνηση των υποθέσεων όπως το Pfizergate και το Qatargate.
