English
Εορτολόγιο. Σήμερα Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026 η Ορθόδοξη Εκκλησία μας τιμά τον Ιερομάρτυρα Νίκωνα μαζί με τους 199 μαθητές του, καθώς και τον Μάρτυρα Δομέτιο. Δεν υπάρχει ευρέως διαδεδομένο όνομα που να γιορτάζει, ωστόσο σπάνια τιμώνται τα Νίκων και Νίκωνας.
Ο βίος του Αγίου Νίκωνα και των μαθητών του
Ο Άγιος Νίκων γεννήθηκε στη Νεάπολη της Ιταλίας, την εποχή που κυβερνούσε ο ηγεμόνας Κυντιανός. Πατέρας του ήταν ειδωλολάτρης, ενώ η μητέρα του Χριστιανή, η οποία τον ανέθρεψε με τα ευαγγελικά διδάγματα.
Από μικρός ακολούθησε στρατιωτική καριέρα και ξεχώρισε για την ανδρεία και την πειθαρχία του. Ωστόσο η ψυχή του έλκεται από την άσκηση και την πνευματική ζωή. Έτσι αποφάσισε να φύγει προς την Κωνσταντινούπολη, κάνοντας πρώτα στάση στη Χίο. Εκεί βαπτίστηκε χριστιανός, αφιερώθηκε στην ασκητική ζωή και μελέτησε βαθιά τις Άγιες Γραφές.
Ο επίσκοπος της περιοχής αναγνώρισε τα χαρίσματά του, τον χειροτόνησε πρεσβύτερο και αργότερα τον όρισε ηγούμενο σε μονή με 190 αδελφούς. Η κοινότητα αυτή απέκτησε γρήγορα μεγάλη φήμη για την πνευματικότητά της.
Μετά τον θάνατο των γονιών του, ο Νίκων μαζί με τη συνοδεία του και άλλους εννέα μοναχούς σχημάτισαν μια αδελφότητα και εγκαταστάθηκαν στη Σικελία. Εκεί όμως δέχθηκαν διωγμό από τον ηγεμόνα. Αρνήθηκαν να αλλαξοπιστήσουν, συνελήφθησαν, υπέμειναν σκληρά βασανιστήρια και τελικά μαρτύρησαν όλοι μαζί.
Άλλες μνήμες της ημέρας
Εκτός από τον Άγιο Νίκωνα και τους μαθητές του, η Εκκλησία τιμά επίσης τον Μάρτυρα Δομέτιο. Σε ορισμένες πηγές αναφέρονται επιπλέον οσιομάρτυρες και όσιοι από άλλες περιοχές, όπως ο Λουκάς ο εξ Αδριανουπόλεως (σε νεότερες μνήμες), αλλά η κεντρική εορτή παραμένει αυτή του Νίκωνα.
Το εορτολόγιο δεν συνδέεται με κάποιο δημοφιλές όνομα ημέρας, γι’ αυτό και οι περισσότεροι δεν έχουν γιορτή σήμερα. Όσοι φέρουν το όνομα Νίκων ή Νίκωνας μπορούν να γιορτάσουν σπάνια αυτή την ημέρα.
Απολυτίκιον
Ἦχος δ’. Ταχὺ προκατάλαβε
Νικήσας τὸν δόλιον, ἄσκητικαις ἀγωγαίς, κανὼν ἐχρημάτισας, τῶν σῶν κλεινῶν φοιτητῶν, ἀκρότητι βίου σου, ὅθεν σὺν τούτοις ἅμα, γεγονῶς ἐν τὴ Δύσει, ἔδυσας ἐν ἀθλήσει, σὺν αὐτοὶς Πάτερ Νίκων, μεθ’ ὧν καὶ κατεφοίτησας αἴγλη τὴ ἄνωθεν.
