Σήμερα Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026, σύμφωνα με το Ορθόδοξο εορτολόγιο, η Εκκλησία μας τιμά τους Άγιους Αββάδες της Μονής του Αγίου Σάββα και άλλους νεομάρτυρες.
Σήμερα επίσης, είναι μια μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας, καθώς το βράδυ οι πιστοί θα ψάλουν τους Δ΄ Χαιρετισμούς της Παναγίας μέσα στη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Η ημέρα πέφτει στην Δ΄ Εβδομάδα των Νηστειών.
Το κλίμα παραμένει κατανυκτικό και οι πιστοί συνεχίζουν τον πνευματικό αγώνα με προσευχή και εγκράτεια.
Σε ποιους λέμε σήμερα τα «χρόνια πολλά»
Γιορτάζουν όσοι φέρουν τα ονόματα:
- Κλώντια,
- Κλόντια,
- Κλαύδια,
- Κλό,
- Ροδιανός,
- Ροδινός,
- Ροδίνης,
- Ρόδης,
- Ροδιανή,
- Ροδιάνα,
- Ροδή
- Ροδία
Οι Άγιοι Αββάδες της Μονής του Αγίου Σάββα
Κεντρική θέση στην εορτή έχουν οι Άγιοι Αββάδες που έζησαν στη φημισμένη Μονή του Αγίου Σάββα στα Ιεροσόλυμα. Όταν βάρβαροι εισβολείς, γνωστοί ως «Μαύροι», επιτέθηκαν στην περιοχή, οι μοναχοί δεν υπέκυψαν.
Έμειναν αμετακίνητοι στην πίστη τους και βρήκαν μαρτυρικό θάνατο. Η θυσία τους υπενθυμίζει την αντοχή που δίνει η βαθιά αφοσίωση ακόμα και σε ώρες μεγάλης δοκιμασίας.
Άλλοι Άγιοι που τιμώνται
Την ίδια μέρα η Εκκλησία μνημονεύει τον Άγιο Μύρωνα τον Νεομάρτυρα από το Ηράκλειο της Κρήτης. Εκείνος παρέμεινε πιστός στον Χριστό μέσα στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, παρά τις σκληρές πιέσεις.
Επίσης τιμάται ο Άγιος Ροδιανός, μορφή ευσέβειας και πίστης, καθώς και ο Όσιος Κουθβέρτος, σημαντικός ασκητής της Δυτικής Εκκλησίας που ξεχώρισε για την πνευματική του προσφορά.
Η ακολουθία των Δ΄ Χαιρετισμών
Το απόγευμα και το βράδυ θα τελεστεί η ιδιαίτερη ακολουθία προς την Υπεραγία Θεοτόκο. Οι πιστοί θα ψάλουν τμήματα του Ακάθιστου Ύμνου, εκφράζοντας ευγνωμοσύνη και ζητώντας προστασία. Αυτή η στιγμή αποτελεί σταθμό μέσα στη Σαρακοστή και ενισχύει την ελπίδα για την πορεία προς το Πάσχα.
Οι πιστοί συγκεντρώνονται από νωρίς το βράδυ για να συμμετάσχουν σε αυτή την ιδιαίτερη ακολουθία που τιμά τη Θεοτόκο. Πρόκειται για μια παράδοση που χρονολογείται αιώνες πίσω και συνεχίζει να συγκινεί χιλιάδες ανθρώπους κάθε χρόνο.
Τι ακριβώς είναι ο Ακάθιστος Ύμνος
Ο Ακάθιστος Ύμνος, γνωστός και ως Χαιρετισμοί της Παναγίας, είναι ένα μεγάλο ποιητικό έργο του 6ου αιώνα. Πιθανότατα συντέθηκε από τον άγιο Ρωμανό τον Μελωδό, έναν από τους σπουδαιότερους δημιουργούς της βυζαντινής υμνογραφίας.
Αποτελείται από 24 οίκους που ξεκινούν με τα γράμματα της αλφαβήτου, ενώ περιλαμβάνει όλα τα βασικά δόγματα της Ορθοδοξίας για την ενανθρώπιση του Χριστού και τη θέση της Παναγίας στη σωτηρία του κόσμου.
Το έργο ψάλλεται όρθιοι, γι’ αυτό και πήρε το όνομα Ακάθιστος. Πολλοί άλλοι ύμνοι για αγίους ακολούθησαν το πρότυπό του, όμως οι Χαιρετισμοί της Παναγίας παραμένουν η πηγή έμπνευσης για όλους.
Πώς γεννήθηκε η παράδοση
Στον 7ο αιώνα, όταν η Κωνσταντινούπολη γλίτωσε από την επίθεση των Αβάρων χάρη στην παρέμβαση της Παναγίας, ο λαός συγκεντρώθηκε στην Αγία Σοφία και ψάλλε τον ύμνο όρθιος.
Τότε πιθανότατα προστέθηκε και το γνωστό τροπάριο «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ». Από τότε η Εκκλησία καθιέρωσε την ανάγνωση των Χαιρετισμών κάθε Παρασκευή βράδυ τις πέντε πρώτες εβδομάδες της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Το κείμενο χωρίζεται σε τέσσερις στάσεις, μία κάθε Παρασκευή, ενώ την πέμπτη ακούγεται ολόκληρο. Πριν από τους Χαιρετισμούς ψάλλεται ο κανόνας που έγραψε ο άγιος Ιωσήφ ο Υμνογράφος, ένα ακόμα αριστούργημα της βυζαντινής μουσικής.
Γιατί πολλοί τους διαβάζουν και στο σπίτι
Πλήθος πιστών επιλέγουν να τους απαγγέλλουν κάθε βράδυ πριν κοιμηθούν αντί για άλλες προσευχές. Με τον καιρό τους μαθαίνουν απ’ έξω και τους χρησιμοποιούν ως σταθερή βάση επικοινωνίας με τη Θεοτόκο.
Έτσι ο νους ησυχάζει και η προσευχή γίνεται κυρίως με την καρδιά. Δεν χρειάζεται να σκεφτόμαστε τι να πούμε· τα λόγια είναι ήδη έτοιμα, γεμάτα σοφία και ακρίβεια.
Οι σημερινοί Δ’ Χαιρετισμοί
Η σημερινή ακολουθία περιλαμβάνει τους παρακάτω στίχους:
*Ἄξιόν ἐστιν ὡς ἀληθῶς, μακαρίζειν σε τὴν Θεοτόκον, τὴν ἀειμακάριστον καὶ παναμώμητον, καὶ Μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Τὴν τιμιωτέραν τῶν Χερουβείμ, καὶ ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ, τὴν ἀδιαφθόρως, Θεὸν Λόγον τεκοῦσαν, τὴν ὄντως Θεοτόκον σὲ μεγαλύνομεν.*
*Τὸ προσταχθὲν μυστικῶς λαβὼν ἐν γνώσει, ἐν τῇ σκηνη τοῦ Ἰωσήφ σπουδῇ ἐπέστη ὁ Ἀσώματος, λέγων τη Ἀπειρογάμω: ὁ κλινας τη καταβάσει τοὺς οὐρανοὺς χωρεῖται ἀναλλοιώτως ὅλος ἐν σοί. Ὃν καὶ βλέπων ἐν μήτρᾳ σου λαβόντα δούλου μορφήν, ἐξίσταμαι κραυγάζειν σοι, Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε!*
**ΣΤΑΣΙΣ Δ’**
*Τεῖχος εἶ τῶν παρθένων͵ Θεοτόκε Παρθένε͵ καὶ πάντων τῶν εἰς σὲ προστρεχόντων· ὁ γὰρ τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς κατεσκεύασέ σε Ποιητής͵ ἄχραντε͵ οἰκήσας ἐν τῇ μήτρᾳ σου καὶ πάντα σοι προσφωνεῖν διδάξας·*
*Χαῖρε͵ ἡ στήλη τῆς παρθενίας· χαῖρε͵ ἡ πύλη τῆς σωτηρίας·*
*Χαῖρε͵ ἀρχηγὲ νοητῆς ἀναπλάσεως· χαῖρε͵ χορηγὲ θεϊκῆς ἀγαθότητος·*
*Χαῖρε͵ σὺ γὰρ ἀνεγέννησας τοὺς συλληφθέντας αἰσχρῶς· χαῖρε͵ σὺ γὰρ ἐνουθέτησας τοὺς συληθέντας τὸν νοῦν·*
*Χαῖρε͵ ἡ τὸν φθορέα τῶν φρενῶν καταργοῦσα· χαῖρε͵ ἡ τὸν σπορέα τῆς ἁγνείας τεκοῦσα·*
*Χαῖρε͵ παστὰς ἀσπόρου νυμφεύσεως· χαῖρε͵ πιστοὺς κυρίῳ ἁρμόζουσα·*
*Χαῖρε͵ καλὴ κουροτρόφε παρθένων· χαῖρε͵ ψυχῶν νυμφοστόλε ἁγίων·*
*Χαῖρε͵ νύμφη ἀνύμφευτε.*
*Ὕμνος ἅπας ἡττᾶται συνεκτείνεσθαι σπεύδων τῷ πλήθει τῶν πολλῶν οἰκτιρμῶν σου· ἰσαρίθμους γαρ τη ψάμμω ᾠδὰς, ἂν προσφέρωμέν σοι͵ Βασιλεῦ ἅγιε͵ οὐδὲν τελοῦμεν ἄξιον͵ ὧν δέδωκας ημιν τοῖς σοὶ βοῶσιν· Ἀλληλούϊα.*
*Φωτοδόχον λαμπάδα τοῖς ἐν σκότει φανεῖσαν ὁρῶμεν τὴν ἁγίαν Παρθένον· τὸ γὰρ ἄϋλον ἅπτουσα φῶς ὁδηγεῖ πρὸς γνῶσιν θεϊκὴν ἅπαντας͵ αὐγῇ τὸν νοῦν φωτίζουσα͵ κραυγῇ δὲ τιμωμένη ταῦτα·*
*Χαῖρε͵ ἀκτὶς νοητοῦ ἡλίου· χαῖρε͵ βολις τοῦ ἀδύτου φέγγους·*
*Χαῖρε͵ ἀστραπὴ τὰς ψυχὰς καταλάμπουσα· χαῖρε͵ ὡς βροντὴ τοὺς ἐχθροὺς καταπλήττουσα·*
*Χαῖρε͵ ὅτι τὸν πολύφωτον ἀνατέλλεις φωτισμόν· χαῖρε͵ ὅτι τὸν πολύρρητον ἀναβλύζεις ποταμόν·*
*Χαῖρε͵ τῆς κολυμβήθρας ζωγραφοῦσα τὸν τύπον· χαῖρε͵ τῆς ἁμαρτίας ἀναιροῦσα τὸν ῥύπον·*
*Χαῖρε͵ λουτὴρ ἐκπλύνων συνείδησιν· χαῖρε͵ κρατὴρ κιρνῶν ἀγαλλίασιν·*
*Χαῖρε͵ ὀσμὴ τῆς Χριστοῦ εὐωδίας· χαῖρε͵ ζωὴ μυστικῆς εὐωχίας·*
*Χαῖρε͵ νύμφη ἀνύμφευτε.*
*Χάριν δοῦναι θελήσας ὀφλημάτων ἀρχαίων ὁ πάντων χρεωλύτης ἀνθρώπων͵ ἐπεδήμησε δι΄ ἑαυτοῦ πρὸς τοὺς ἀποδήμους τῆς αὑτοῦ χάριτος· καὶ σχίσας τὸ χειρόγραφον ἀκούει παρὰ πάντων οὕτως· Ἀλληλούϊα.*
*Ψάλλοντές σου τὸν Τόκον, ανυμνοῦμεν σε πάντες ὡς ἔμψυχον ναόν͵ Θεοτόκε· ἐν τῇ σῇ γὰρ οἰκήσας γαστρὶ, ὁ συνέχων πάντα τῇ χειρὶ Κύριος, ἡγίασεν͵ ἐδόξασεν͵ ἐδίδαξε βοᾶν σοι πάντας·*
Οι Δ’ Χαιρετισμοί της Παναγίας ολοκληρώνουν έτσι την τέταρτη εβδομάδα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και προετοιμάζουν τους πιστούς για τη συνέχεια του πνευματικού αγώνα.
English