English
της Ελευθερίας Κούρταλη
**Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θέτει σε δοκιμασία τις αντοχές των επενδυτών, οι οποίοι είχαν απολαύσει ισχυρά κέρδη πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών. Οι μετοχές που είχαν υπεραποδώσει δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα, καθώς η αγορά βιώνει ένα sell-off. Παρ’ όλα αυτά, τα χρηματιστήρια διατηρούν μια σχετική ψυχραιμία, αν και η μεταβλητότητα παραμένει υψηλή. Είναι ακόμα νωρίς για να εκτιμήσουμε πότε θα ολοκληρωθεί η διόρθωση. Η κατάσταση είναι ρευστή και η αβεβαιότητα κυριαρχεί, με τους αναλυτές να επισημαίνουν ότι η διάρκεια του πολέμου και οι επιπτώσεις στις τιμές ενέργειας θα είναι κρίσιμες.**
Η Goldman Sachs σε πρόσφατη ανάλυσή της εκτιμά ότι το sell-off μπορεί να προσφέρει αγοραστικές ευκαιρίες, διαψεύδοντας την προοπτική ενός bear market. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η πιθανότητα περαιτέρω διόρθωσης είναι υψηλή, καθώς η γεωπολιτική αβεβαιότητα και οι ανησυχίες σχετικά με τις κεφαλαιουχικές δαπάνες και την τεχνητή νοημοσύνη αποτελούν σημαντικά εμπόδια για τα ρίσκα βραχυπρόθεσμα. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμά ότι το εύρος της διόρθωσης θα είναι περιορισμένο.
Η στρατιωτική εμπλοκή στη Μέση Ανατολή έχει εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για πληθωρισμό και φέρνοντας στο προσκήνιο την ενεργειακή κρίση του 2022. “Οι επενδυτές έχουν επιστρέψει σε ένα πρότυπο ενεργειακού σοκ. Το σοκ του πληθωρισμού ήταν μεγάλο και επίμονο”, αναφέρει η Barclays αναφερόμενη στην πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ένας διαρκώς υψηλός πληθωρισμός θα αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να γίνουν πιο επιθετικές. Οι traders έχουν μειώσει τις προσδοκίες τους για βραχυπρόθεσμες μειώσεις επιτοκίων από την Τράπεζα της Αγγλίας και τη Fed, ενώ παράλληλα εξετάζουν την πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
“Η τιμή του πετρελαίου θα είναι καθοριστική. Μια διαρκής άνοδος θα προκαλέσει μεγαλύτερο sell-off στα χρηματιστήρια, αλλά αν αυτό δεν συμβεί, οι αγορές μπορεί να επιστρέψουν γρήγορα σε μακροοικονομικά θέματα και ζητήματα που αφορούν την τεχνητή νοημοσύνη”, σημειώνει η Deutsche Bank.
Ιστορικά, τα γεωπολιτικά σοκ δεν έχουν οδηγήσει σε παρατεταμένες πτώσεις στις αμερικανικές μετοχές. Από τον πόλεμο της Κορέας τη δεκαετία του ’50 μέχρι την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, ο S&P 500 έχει καταγράψει μέσους όρους κερδών 2%, 6% και 8% σε περιόδους ενός, έξι και δώδεκα μηνών αντίστοιχα, σύμφωνα με στοιχεία της Morgan Stanley και του Bloomberg.
Η UBS επισημαίνει ότι, από το 1980, οι τιμές του πετρελαίου και οι αγορές μετοχών έχουν ομαλοποιηθεί περίπου 4-5 μήνες μετά από γεωπολιτικά σοκ, όπως οι προηγούμενοι πόλεμοι στον Κόλπο και η Αραβική Άνοιξη.
Οι προοπτικές του Χ.Α. και οι άμυνες
Η Bank of America παραμένει αισιόδοξη για την ελληνική αγορά, τονίζοντας ότι πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, η Ελλάδα ήταν ανάμεσα στα μεγάλα overweights των επενδυτών στην περιοχή ΕΕΜΕΑ, προσφέροντας ελκυστικές αποτιμήσεις και προοπτικές κερδοφορίας. Ωστόσο, προειδοποιεί για τον κίνδυνο φυγής των επενδυτών από τις ελληνικές μετοχές και τις αναδυόμενες αγορές γενικότερα. Η περιοχή ΕΕΜΕΑ έχει εισέλθει σε νέα κρίση του Κόλπου, τη στιγμή που η αισιοδοξία των επενδυτών είχε φθάσει σε υψηλά επίπεδα.
Αυτό δημιουργεί μια βάση για πιθανή ανατροπή των θέσεων των επενδυτών εάν η αισιοδοξία αντιστραφεί λόγω της αύξησης του κόστους ενέργειας ή άλλων παραγόντων, όπως προειδοποιεί.
Ο κίνδυνος αυτός εξαρτάται από τη διάρκεια της κρίσης, καθώς μια παρατεταμένη σύγκρουση μπορεί να προκαλέσει παγκόσμιο στασιμοπληθωρισμό λόγω της αύξησης του κόστους ενέργειας και των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Ωστόσο, μια γρήγορη επίλυση θα μπορούσε να επαναφέρει την αισιοδοξία στις αναδυόμενες αγορές, καθώς οι επενδυτές δεν φαίνεται να επιθυμούν να εγκαταλείψουν τις θετικές τους προοπτικές.
Ο Ηλίας Ζαχαράκης της Fast Finance σημειώνει ότι η έναρξη του πολέμου προκάλεσε ανησυχία, αλλά οι αγορές αναμετρούσαν αυτή την πιθανότητα για καιρό. Ιστορικά, οι πόλεμοι επηρεάζουν τις αγορές κυρίως βραχυπρόθεσμα, ιδιαίτερα όταν το γεγονός είχε προεξοφληθεί.
Κρίσιμος παράγοντας παραμένει η διάρκεια της σύγκρουσης, καθώς η αύξηση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να επηρεάσει σοβαρά τις αγορές.
Το Ιράν φαίνεται να επιδιώκει την κλιμάκωση, εμπλέκοντας γειτονικές περιοχές. Η κατάσταση εντός της χώρας είναι τεταμένη, και οι επόμενες ημέρες θα δείξουν αν μπορεί να υπάρξει γρήγορη εκτόνωση ή αν θα διαρκέσει με άγνωστες συνέπειες.
Η Beta Securities τονίζει ότι τέτοιου είδους γεωπολιτικά σοκ είναι συνήθως βραχύβια και οι αγορές τείνουν να ανακάμπτουν. Αυτή η υποχώρηση θα μπορούσε να προσφέρει ευκαιρίες εισόδου για μεσοπρόθεσμους επενδυτές. Ωστόσο, αναμένονται αυξημένη μεταβλητότητα και συσχέτιση με τα διεθνή χρηματιστήρια. Οι ελληνικές εισηγμένες εταιρείες φαίνεται να αντέχουν, δεδομένης της αύξησης των επενδύσεων που υλοποιούν. Οι τράπεζες έχουν αποδείξει τη συνέπειά τους, καταγράφοντας καθαρά κέρδη άνω των 5 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 3,7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Η Axia-Alpha Finance αναμένει αρχική αντίδραση στο Χ.Α. λόγω της σύγκρουσης, αλλά δεν θεωρεί ότι θα είναι υπερβολική, καθώς η πιθανότητα μιας αμερικανικής επίθεσης είχε προεξοφληθεί. Η διάρκεια και η σοβαρότητα της σύγκρουσης παραμένουν αβέβαιες, κάτι που θα καθορίσει την πορεία των αγορών.
Ο Δημήτρης Τζάνας, Σύμβουλος Διοίκησης της Κύκλος ΑΧΕΠΕΥ, επισημαίνει ότι η “Επική Οργή” των ΗΠΑ και οι στρατηγικές του Ισραήλ έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα για τη Μέση Ανατολή. “Όλοι εύχονται να τελειώσει η σύγκρουση σύντομα, καθώς η παρατεταμένη κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε περιφερειακή αποσταθεροποίηση και οικονομικές επιπτώσεις”, αναφέρει.
Οι ευρωπαϊκές αγορές έχουν επηρεαστεί σημαντικά, και το ελληνικό χρηματιστήριο έχει ακολουθήσει, με αυξημένη μεταβλητότητα. Ο Μάρτιος ξεκίνησε με βίαιες ρευστοποιήσεις, δημιουργώντας κλίμα αποφυγής επενδυτικών κινδύνων. Παρ’ όλα αυτά, η στήριξη στις 2.100 μονάδες του Γενικού Δείκτη προσφέρει ελπίδες για το μέλλον.
Οι ελληνικές μετοχές που αντέχουν τον πόλεμο
Σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, οι ελληνικές τράπεζες και επιχειρήσεις θα αντιμετωπίσουν ποικιλία επιπτώσεων, σύμφωνα με τους αναλυτές.
Η Optima Research αναφέρει ότι οι ελληνικές τράπεζες επιδιώκουν ανάπτυξη στη Μέση Ανατολή μέσω έργων ενέργειας και υποδομών, αλλά ο γεωπολιτικός κίνδυνος καθυστερεί τα σχέδιά τους. Η Eurobank και η Alpha Bank είναι οι πιο εκτεθειμένες, λόγω της παρουσίας τους στην Κύπρο.
Η Morningstar DBRS επισημαίνει ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ξεκινήσει το 2026 με ισχυρά κεφάλαια και ρευστότητα, ικανές να αντέξουν την γεωπολιτική αβεβαιότητα. Ωστόσο, οι κλιμακώσεις μπορεί να επηρεάσουν αρνητικά τους τομείς στους οποίους έχουν έκθεση, όπως η ναυτιλία και ο τουρισμός.
Ο Κωνσταντίνος Ζούζουλας της AXIA-Alpha Finance αναφέρει ότι οι διαδρομές και οι προμήθειες των διυλιστηρίων, όπως η HELLENiQ ENERGY και η Motor Oil, μπορεί να κατευθυνθούν σε εναλλακτικές λύσεις αν η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραταθεί. Η αστάθεια των τιμών του πετρελαίου μπορεί να οδηγήσει σε κέρδη για τις δύο εταιρείες.
Στον ενεργειακό τομέα, οι υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου αναμένεται να ενισχύσουν τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, με θετική επίδραση για καθετοποιημένους ομίλους, όπως η ΔΕΗ και η Metlen. Ωστόσο, οι παρατεταμένα υψηλές τιμές μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένες ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Οι βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις στα λιμάνια θα είναι περιορισμένες αν η σύγκρουση είναι περιορισμένη. Οι διαταραχές στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν ήδη οδηγήσει σε αναδρομολόγηση εμπορευμάτων. Ωστόσο, μια κλιμάκωση της σύγκρουσης θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στη ζήτηση στους τερματικούς σταθμούς κρουαζιέρας.
Ο τουρισμός παραμένει ευαίσθητος σε γεωπολιτική αστάθεια, αλλά η AXIA – Alpha Finance δεν αναμένει σημαντική επίπτωση στις τουριστικές ροές προς την Ελλάδα, εκτός αν υπάρξει ευρύτερη κλιμάκωση.
Σύμφωνα με την Axia-Alpha Finance, υπάρχουν εισηγμένες με περιορισμένη έκθεση στη σύγκρουση και πιο αμυντικά χαρακτηριστικά, όπως ο ΟΤΕ, ο ΟΠΑΠ, η Jumbo, η ΓΕΚ Τέρνα, η Cenergy, ο ΑΔΜΗΕ και η ΕΥΔΑΠ.
