Στο επίκεντρο η αναθεώρηση της εισφοράς αλληλεγγύης για τους συνταξιούχους – Δύο προτάσεις στο τραπέζι

Συγγραφέας: Κώστας Κατίκος

Στο προσκήνιο των κυβερνητικών μέτρων για τους συνταξιούχους βρίσκεται η πιθανότητα μείωσης των κρατήσεων από την Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) στις κύριες και επικουρικές συντάξεις.

Παράλληλα, μια δικαστική προσφυγή από συνταξιούχους ανοίγει το δρόμο για τη μείωση των κρατήσεων στην ΕΑΣ για τις κύριες συντάξεις. Οι συνταξιούχοι ζητούν να επιβάλλεται η εισφορά μόνο σε τμήμα της κύριας σύνταξης, αντί για το συνολικό ποσό όπως ισχύει σήμερα.

Η πρόταση για ένα αναλογικό σύστημα στις κρατήσεις της ΕΑΣ έχει υποβληθεί και από τον Συνήγορο του Πολίτη στο υπουργείο Εργασίας τον Μάιο του 2024. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκαν διάφορα σενάρια, όπως η αντικατάσταση των 8 κλιμακίων με 4, όπου οι κρατήσεις θα επιβάλλονται μόνο στα ποσά της κάθε κλίμακας.

Εάν η προσφυγή, που σύμφωνα με πληροφορίες κατατέθηκε για λογαριασμό συνταξιούχων του ΟΤΕ, ευοδωθεί, το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης θα αναγκαστεί να προσαρμόσει τον υπολογισμό των κρατήσεων της ΕΑΣ, μειώνοντας τα ποσά που παρακρατούνται από περίπου 450.000 συνταξιούχους.

Οι συνταξιούχοι που πλήττονται περισσότερο από τον τρέχοντα υπολογισμό της ΕΑΣ ανήκουν σε συγκεκριμένες κατηγορίες:

1. Αυτοί που λαμβάνουν συντάξεις από 1.785 ευρώ έως 2.080 ευρώ, καθώς στην κλίμακα αυτή η εισφορά διπλασιάζεται στο 6%, σε σύγκριση με το 3% για συντάξεις από 1.468 ευρώ έως 1.783 ευρώ.

2. Συνταξιούχοι με υψηλές συντάξεις, άνω των 2.200 ευρώ, που πληρώνουν υψηλές κρατήσεις σε όλο το ποσό. Για παράδειγμα, οι συντάξεις των 2.500 ευρώ επιβαρύνονται με εισφορά 9%, ενώ για ποσά άνω των 3.500 ευρώ, η ΕΑΣ κυμαίνεται από 13% έως 14%. Αυτές οι κρατήσεις αγγίζουν το ύψος μιας κατώτατης σύνταξης των 500-600 ευρώ.

Η ΕΑΣ επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις από τα 1.468 ευρώ και άνω, ή σε άθροισμα κύριων συντάξεων που υπερβαίνει αυτό το ποσό. Η εισφορά επιβάλλεται σε όλο το ποσό, με μόνο κατώφλι τα 1.468 ευρώ, διασφαλίζοντας ότι μετά την κράτηση της πρώτης κλίμακας η σύνταξη δεν μπορεί να πέσει κάτω από αυτό το όριο.

Το σχέδιο που εξετάζεται από το υπουργείο Εργασίας, βασισμένο στην γνωμοδότηση του Συνηγόρου του Πολίτη, προτείνει να επιβάλλεται η εισφορά μόνο στη διαφορά του ποσού σύνταξης κάθε κλίμακας, αντί σε όλη τη σύνταξη όπως συμβαίνει σήμερα.

Για παράδειγμα, αντί για κράτηση 3% στα 1.700 ευρώ, θα υπάρχει κράτηση μόνο στη διαφορά από τα 1.468 ευρώ έως τα 1.600 ευρώ, δηλαδή στα 232 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση, ο συντελεστής θα είναι 15%, υπολογιζόμενος στα 232 ευρώ και όχι στο σύνολο. Έτσι, με την τρέχουσα εισφορά 3% στα 1.700 ευρώ, ο συνταξιούχος πληρώνει 51 ευρώ, ενώ με την πρόταση του 15% στα 232 ευρώ, θα καταβάλει μόλις 35 ευρώ.

Το κόστος αυτού του σχεδίου εκτιμάται στα 150 εκατ. ευρώ, καθώς όλοι οι συνταξιούχοι θα συνεχίσουν να πληρώνουν ΕΑΣ, αλλά σε χαμηλότερο ποσοστό.

Εναλλακτικά σενάρια: Κούρεμα ή κατάργηση της ΕΑΣ στις επικουρικές

Εάν δεν προχωρήσει η μείωση της Εισφοράς Αλληλεγγύης στις κύριες συντάξεις, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει την πιθανότητα μείωσης ή και κατάργησης της ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ, που αφορούν περίπου 280.000 συνταξιούχους. Η εισφορά κυμαίνεται από 3% έως 10% για συντάξεις άνω των 300 ευρώ, με τις κρατήσεις να αναμένονται να φτάσουν τα 167 εκατ. ευρώ το 2026. Η κατάργησή της θα οδηγήσει σε αύξηση των επικουρικών συντάξεων από 3% έως 10% για ποσά άνω των 300 ευρώ.