English
Το πρόγραμμα αναβάθμισης των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας P-3B ORION του Πολεμικού Ναυτικού καθυστερεί εδώ και 11 χρόνια, με δαπάνες πάνω από 500 εκατομμύρια δολάρια, χωρίς όμως να έχει παραδοθεί ούτε ένα επιχειρησιακά έτοιμο αεροσκάφος.
Έντεκα χρόνια έχουν περάσει από την απόφαση του ΚΥΣΕΑ στην πρώτη κυβέρνηση Τσίπρα, με εισηγητή τον τότε υπουργό Εθνικής Άμυνας Πάνο Καμμένο για την αναβάθμιση των P-3B.
Κι όμως, μέχρι σήμερα, κανένα από τα αεροσκάφη δεν είναι σε θέση να ενταχθεί στον στόλο. Η κατασκευάστρια εταιρεία είχε προειδοποιήσει από νωρίς για υψηλό κίνδυνο και αβεβαιότητα στην ολοκλήρωση.
Η εντολή για ειδικό έλεγχο
Με εντολή του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια, ομάδα στρατιωτικών οικονομικών επιθεωρητών ερευνά το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού μέσης ζωής των P-3B. Στο έγγραφο που υπέγραψε, θέτει οκτώ συγκεκριμένα ερωτήματα, μετά από παραγγελία της Εισαγγελίας Εφετών Αθηνών.
Η διαδικασία αυτή στοχεύει να ξεκαθαρίσει γιατί το πρόγραμμα παρατείνεται ασταμάτητα, ενώ το Πολεμικό Ναυτικό παραμένει χωρίς νέα αεροσκάφη, παρόλο που έχουν ξοδευτεί τεράστια ποσά.
Κι ενώ οι εργασίες ξεκίνησαν τυπικά πριν από 11 χρόνια, η παράδοση παραμένει μακρινή. Η έκθεση ελέγχου πρέπει να υποβληθεί μέχρι τις 15 Απριλίου 2026.
Οκτώ ερωτήματα σε βάθος
Ο Νίκος Δένδιας ερωτά αν, βάσει στοιχείων από το 2016 έως το 2024, το πρόγραμμα είχε γίνει φανερά μη υλοποιήσιμο σε λογικό χρόνο.
Επίσης, εάν υπήρχαν τρόποι να απεμπλακεί ή να περιοριστεί το Δημόσιο, ώστε να μην εκτεθεί οικονομικά χωρίς λόγο (500 εκατ. δολάρια).
Τα ερωτήματα είναι ξεκάθαρα:
- Πότε εντοπίστηκε η πρώτη σοβαρή απόκλιση από το χρονοδιάγραμμα;
- Ποιοι το γνώριζαν;
- Υπήρχαν προτάσεις για παύση ή επαναδιαπραγμάτευση;
- Γιατί δεν ξεκίνησε αναδιάρθρωση ή μερική ακύρωση;
- Οι πληρωμές συνεχίστηκαν παρόλο που ήταν προβλέψιμο ότι δεν θα τηρηθούν οι όροι;
- Ποιος μπορούσε να προτείνει έξοδο από το πρόγραμμα;
- Τι οικονομική ζημιά θα είχε αποφευχθεί αν είχε ληφθεί απόφαση περιορισμού μετά το 2017;
- Και τέλος, υπήρξε λανθασμένη ενημέρωση προς την ηγεσία;
Οι πιθανές ευθύνες και η τρέχουσα κατάσταση
Στα ερωτήματα αυτά φαίνονται πιθανά αδικήματα για προηγούμενες ηγεσίες, στελέχη της Γενικής Διεύθυνσης Αμυντικών Εξοπλισμών και αξιωματικούς του Ναυτικού. Κάποιοι μπορεί να ενέκριναν πληρωμές χωρίς προειδοποιήσεις για αποτυχία, ενώ άλλοι ίσως δεν ενημέρωσαν σωστά.
Πολλοί εμπλεκόμενοι γνώριζαν την κατάσταση. Το πρόγραμμα πέρασε από το ΚΥΣΕΑ το 2015, αλλά όταν μαθεύτηκε, έγινε θέμα για μήνες, με λεπτομέρειες που εξέθεταν εταιρεία και ηγεσία. Τα Ανώτατα Ναυτικά Συμβούλια έδωσαν αρχικά πράσινο φως, αλλά αργότερα δεν απαίτησαν αλλαγές.
Σήμερα, το Δημόσιο έχει πληρώσει ολόκληρα τα 500 εκατομμύρια δολάρια, χωρίς όμως να έχει λάβει επιχειρησιακό αεροσκάφος. Το πρώτο P-3B βρίσκεται στην Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία, σε πτητική κατάσταση μεν αλλά όχι έτοιμο για δράση δε.
Το ιστορικό της απόφασης
Η υπόθεση θυμίζει προαναγγελθείσα αποτυχία. Η απόφαση του ΚΥΣΕΑ στις 15 Μαρτίου 2015 προέβλεπε εκσυγχρονισμό έως πέντε P-3B ORION.
Επιλέχθηκε διακρατική συμφωνία με τις ΗΠΑ, με διάρκεια επτά ετών για την ολοκλήρωση των εργασιών σε πέντε από τα έξι αεροσκάφη. Ωστόσο, οι καθυστερήσεις φτάνουν τα τέσσερα χρόνια πλέον, και το πρόγραμμα παραμένει ανοιχτό.
