Η ανισότητα στις συντάξεις: Πώς οι πληρωμές του Δεκεμβρίου αποκαλύπτουν τις διαφορές μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα

Του Κώστα Κατίκου

Η διαφορά στις νέες συντάξεις του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα συνεχώς διευρύνεται. Στις πληρωμές του Δεκεμβρίου, οι συντάξεις του Δημοσίου ήταν κατά 532 ευρώ υψηλότερες σε σύγκριση με τις νέες συντάξεις που χορηγήθηκαν από τον ΕΦΚΑ σε συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ κ.ά.). Ένα χρόνο νωρίτερα, τον Δεκέμβριο του 2024, η διαφορά ήταν 485 ευρώ.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση “Ήλιος”, το χάσμα στις συντάξεις μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα συνεχώς ανοίγει. Η μέση κύρια σύνταξη λόγω γήρατος για τους νέους συνταξιούχους του Δημοσίου ανήλθε στα 1.425 ευρώ μικτά, ενώ για τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα η μέση κύρια σύνταξη περιορίστηκε στα 893 ευρώ.

Οι συνταξιούχοι του Δημοσίου απολαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις κατά 59,5% σε σύγκριση με τους συναδέλφους τους στον ιδιωτικό τομέα. Αυτή η διαφορά μπορεί να εξηγηθεί κυρίως από το γεγονός ότι οι περισσότεροι συνταξιούχοι του ιδιωτικού τομέα βγαίνουν στη σύνταξη με λιγότερα από 40 χρόνια ασφάλισης, σε αντίθεση με τους συνταξιούχους του Δημοσίου, οι οποίοι συνήθως πλησιάζουν στη 40ετία.

Επιπλέον, οι διαφορές στις συντάξιμες αποδοχές είναι σημαντικές, καθώς οι μισθοί στο Δημόσιο είναι συνήθως υψηλότεροι και πιο σταθεροί σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερες ανταποδοτικές συντάξεις.

Ένας ακόμα λόγος που οι συντάξεις του ιδιωτικού τομέα παραμένουν πίσω είναι ότι πολλοί νέοι συνταξιούχοι του ΕΦΚΑ προέρχονται από τον ΟΑΕΕ, έχοντας πληρώσει χαμηλότερες εισφορές και για λιγότερα χρόνια. Πολλοί μάλιστα επιλέγουν να αποπληρώσουν χρέη που φτάνουν έως και 20.000 ευρώ μέσω παρακράτησης από τη σύνταξή τους, γεγονός που επηρεάζει αρνητικά τον μέσο όρο των συντάξεων στον ιδιωτικό τομέα.

Χάσμα και στις αυξήσεις

Η απόσταση μεταξύ των συντάξεων του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα δεν φαίνεται να μειώνεται, αντίθετα, διευρύνεται με την πάροδο του χρόνου. Από την ανάλυση των στοιχείων των εκθέσεων “Ήλιος” για τον Δεκέμβριο του 2025 και του 2024 προκύπτει ότι οι συντάξεις του ιδιωτικού τομέα δεν είναι μόνο μικρότερες, αλλά και ο ρυθμός αύξησής τους είναι χαμηλότερος από αυτόν των συντάξεων του Δημοσίου.

Συγκεκριμένα, τον Δεκέμβριο του 2025, η μέση κύρια σύνταξη γήρατος για τους νέους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα διαμορφώθηκε στα 893 ευρώ μικτά, από 835 ευρώ τον Δεκέμβριο του 2024, σημειώνοντας αύξηση 58 ευρώ ή 6,9%.

Αντίθετα, οι νέες συντάξεις του Δημοσίου παρουσίασαν σημαντική αύξηση, καθώς η μέση κύρια σύνταξη γήρατος ανήλθε στα 1.425 ευρώ μικτά, από 1.320 ευρώ το προηγούμενο έτος, με αύξηση 104 ευρώ ή 7,9%.

Από τη σύγκριση των δύο περιόδων (Δεκέμβριος 2025 – Δεκέμβριος 2024) προκύπτει ότι:

*Η μέση σύνταξη γήρατος του Δημοσίου αυξάνεται περισσότερο σε σχέση με τη μέση κύρια σύνταξη του ιδιωτικού τομέα (104 ευρώ αύξηση για το Δημόσιο έναντι 58 ευρώ για τον ιδιωτικό τομέα).

*Η διαφορά στις νέες συντάξεις διευρύνεται σταθερά, με την αύξηση των συντάξεων του ιδιωτικού τομέα να είναι μόλις η μισή από αυτήν των νέων συνταξιούχων του Δημοσίου.

Στην έκθεση επισημαίνεται ότι το 41,45% των συνταξιούχων λαμβάνουν κύρια σύνταξη γήρατος άνω των 1.000 ευρώ, ενώ το 59,55% έχει σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ. Στο παρελθόν, το ποσοστό των συνταξιούχων με σύνταξη κάτω από 1.000 ευρώ ξεπερνούσε το 65% (Δεκέμβριος 2020).

Η μέση κύρια σύνταξη γήρατος για το σύνολο των συνταξιούχων φτάνει τα 956,12 ευρώ μικτά, ενώ η μέση επικουρική σύνταξη ανέρχεται στα 221 ευρώ μικτά. Το μέσο μηνιαίο εισόδημα από συντάξεις γήρατος (κύριες και επικουρικές) διαμορφώνεται στα 1.122 ευρώ προ φόρου.