Στις δυτικές χώρες, όλο και περισσότεροι άνθρωποι προβαίνουν σε υποβοηθούμενη αυτοκτονία, όπως πρόσφατα οι δίδυμες Κέσλερ (βλ. επεξήγηση) στη Γερμανία. Το θεωρούν ως έκφραση του δικαιώματός τους στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Πίσω από αυτό κρύβεται ένα μοιραίο λάθος.

Γράφει ο Σάντρο Σεραφίν*

Όποιος πάρει στα χέρια του το τελευταίο τεύχος του περιοδικού της «Deutsche Gesellschaft für Humanes Sterben e.V.» (DGHS) (Γερμανική Εταιρεία για τον Ανθρώπινο Θάνατο), θα συναντήσει πρώτα απ’ όλα ενθουσιασμό. «Αυτόν τον μήνα καλωσορίζουμε το 50.000ό μέλος», δηλώνει με υπερηφάνεια ο πρόεδρος της εταιρείας Ρόμπερτ Ρόσμπρουχ στο editorial.

Μόνο μέσω της ιστοσελίδας, σχεδόν 1.500 άτομα γίνονται μέλη της DGHS κάθε μήνα.

Καλώς ήρθατε σε έναν επιτυχημένο σύλλογο οπαδών ποδοσφαίρου; Μακάρι! Η ένωση που καυχιέται εδώ για τον αριθμό των μελών της είναι η Γερμανική Εταιρεία για τον Ανθρώπινο Θάνατο. Δεν είναι σύλλογος οπαδών, αλλά σύλλογος θανάτωσης. Δέχεται άτομα στις τάξεις του για να τα παραπέμψει σε άλλα άτομα που τα σκοτώνουν, ή πιο συγκεκριμένα: τους δίνουν τη δυνατότητα να αυτοκτονήσουν – φυσικά μόνο κατόπιν δικής τους επιθυμίας. Η λέξη-κλειδί είναι «υποβοηθούμενη αυτοκτονία».

6% όλων των θανάτων στις Κάτω Χώρες

Με την «θετική» εξέλιξη του αριθμού των μελών της, η DGHS ακολουθεί την τάση: η υποβοηθούμενη αυτοκτονία απολαμβάνει αυξανόμενη δημοτικότητα στη Γερμανία. Από τότε που το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο άρθηκε την απαγόρευση της εμπορικής υποβοήθησης αυτοκτονίας το 2020, οι αριθμοί αυξάνονται συνεχώς, αν και δεν καταγράφονται κεντρικά. Η DGHS, για παράδειγμα, διαμεσολάβησε 120 αιτήσεις θανάτου το 2021. Το 2024, ο αριθμός αυτός είχε ήδη φτάσει τα 623. Πρόσφατα, η υπόθεση των διδύμων Κέσλερ, οι οποίοι επίσης είχαν κάνει χρήση των υπηρεσιών της DGHS, προσέλκυσε μεγάλη προσοχή από τα μέσα ενημέρωσης.

Οι δίδυμες αδελφές Κέσλερ

Οι δίδυμες αδελφές Άλις και Έλεν Κέσλερ ήταν διάσημες Γερμανίδες καλλιτέχνιδες, χορεύτριες και τραγουδίστριες, που γνώρισαν τεράστια επιτυχία τις δεκαετίες του 1950 και 1960 σε Ευρώπη και ΗΠΑ, εμφανιζόμενες σε καμπαρέ όπως το Lido στο Παρίσι, σε τηλεοπτικά σόου και δίπλα σε σταρ όπως ο Φρανκ Σινάτρα και ο Φρεντ Αστάιρ – συχνά αποκαλούμενες «τα πόδια της χώρας» λόγω της εντυπωσιακής τους παρουσίας.
Στις 17 Νοεμβρίου 2025, σε ηλικία 89 ετών, επέλεξαν να τερματίσουν τη ζωή τους μαζί με «υποβοηθούμενη αυτοκτονία» (assisted suicide) στο σπίτι τους στο Γκρύνβαλντ κοντά στο Μόναχο, χορηγώντας οι ίδιες τα θανατηφόρα φάρμακα παρουσία γιατρού και δικηγόρου, σύμφωνα με το νόμιμο πλαίσιο της Γερμανίας που επιτρέπει τον αυτοκαθορισμένο θάνατο αλλά απαγορεύει την ενεργητική ευθανασία.
Η απόφαση αυτή, που είχαν εκφράσει εδώ και χρόνια δημόσια, προήλθε από την επιθυμία τους να φύγουν μαζί την ίδια ημέρα, αποφεύγοντας τον πόνο της απώλειας η μία της άλλης, και πυροδότησε συζήτηση για τη νομοθεσία περί υποβοηθούμενου θανάτου στη Γερμανία.

Άλλες χώρες έχουν προχωρήσει πολύ περισσότερο: στον Καναδά, το 2024, περισσότερο από το 5% όλων των θανάτων οφείλονταν σε υποβοηθούμενη αυτοκτονία. Αυτό αντιστοιχεί σε έναν στους είκοσι θανάτους. Στη μικρή Ολλανδία, πέρυσι 9.958 άτομα ζήτησαν από γιατρούς να τους σκοτώσουν. Αυτό αντιστοιχεί στο 5,8% όλων των θανάτων. Στην Ελβετία, ο αριθμός αυξήθηκε από 742 σε 1.774 περιπτώσεις μεταξύ 2014 και 2024. Περισσότερο από διπλασιασμός.

Ενώ πολλές δυτικές χώρες έχουν ήδη σχετικοποιήσει σε μεγάλο βαθμό το δικαίωμα στη ζωή από την αρχή της ζωής – οι Γερμανοί, για παράδειγμα, έχουν συνηθίσει εδώ και καιρό τις 100.000 προγεννητικές δολοφονίες παιδιών ετησίως –, τώρα φαίνεται ότι ολισθαίνουν όλο και περισσότερο σε μια κουλτούρα ευθανασίας στο τέλος της ζωής.

«Να παραμείνεις σκηνοθέτης μέχρι το τέλος»

Πώς μπορεί να εξηγηθεί αυτό; Όποιος ρίξει μια ματιά στις σχετικές ενώσεις ευθανασίας, θα συναντήσει κυρίως ένα πανταχού παρόν σύνθημα: «αυτοδιάθεση». «Όποιος ζει τη ζωή του με δική του ευθύνη, θέλει να παραμείνει σκηνοθέτης μέχρι το τέλος», αναγράφεται με μεγάλα γράμματα στην κορυφή της αρχικής σελίδας της ένωσης Sterbehilfe (Ευθανασία).

Στο περιοδικό της DGHS, ένας 82χρονος καθηγητής αναφέρει ότι ο εγκέφαλός του κινδυνεύει να υποστεί βλάβες λόγω μιας ασθένειας. «Δεν θέλω με κανένα τρόπο να το βιώσω αυτό.» Επιπλέον, παρατηρεί αβεβαιότητα στο δεξί του χέρι όταν γράφει. «Αν αυτό το πρόβλημα επιδεινωθεί, θα είναι για μένα ένας απαράδεκτος περιορισμός των πνευματικών μου αναγκών.»

Ναι, ο σύγχρονος άνθρωπος θέλει να αποφασίζει για τα πάντα μόνος του, και μάλιστα με ριζοσπαστικό ατομικισμό: για το πότε θα εργάζεται και πότε όχι, για το πότε θα κάνει παιδιά και πότε όχι, και από πρόσφατα, για το φύλο που θα έχει και ποιο όχι. Ο απόλυτος έλεγχος και για το τέλος της ίδιας του της ζωής δεν είναι παρά η πιο συνεπής συνέχιση αυτής της σκέψης.

Η απαγόρευση της αυτοκτονίας ως «ιδεολογία της AfD»;

Δεν προκαλεί λοιπόν έκπληξη το γεγονός ότι ο σύλλογος Sterbehilfe (Ευθανασία) τον Φεβρουάριο του 2025 έθεσε αμέσως ένα νομοσχέδιο που ήθελε να απαγορεύσει την επαγγελματική υποβοηθούμενη αυτοκτονία στο πλαίσιο της «αντισυνταγματικής, λαϊκιστικής και αντι-ατομικιστικής ιδεολογίας της AfD». Για αυτούς τους ανθρώπους, το Σύνταγμα είναι συνώνυμο του ατομικισμού και της αυτοδιάθεσης. Και ο ατομικισμός και η αυτοδιάθεση είναι συνώνυμα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Δυστυχώς, και το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο, στην απόφασή του του 2020 σχετικά με την υποβοηθούμενη αυτοκτονία, υποστήριξε ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν περιορίζει την αυτοδιάθεση του ατόμου, αλλά την θεμελιώνει. «Ο άνθρωπος αναγνωρίζεται ως αυτοδύναμη προσωπικότητα, ως υποκείμενο, και η αξία και ο σεβασμός του διαφυλάσσονται μόνο όταν μπορεί να αποφασίζει για την ύπαρξή του σύμφωνα με τα δικά του, αυτοκαθορισμένα κριτήρια», έγραψαν οι δικαστές του Καρλσρούης.

Αυτό όμως είναι ένα μοιραίο λάθος. Ακολουθεί την βασική παραδοχή ότι η ανθρώπινη αξιοπρέπεια προκύπτει από τον ίδιο τον άνθρωπο. Ωστόσο, όπως γνωρίζουν οι πατέρες και οι μητέρες του γερμανικού Συντάγματος, η αξιοπρέπεια του ανθρώπου προέρχεται από την ομοιότητα του ανθρώπου με αυτόν που τον δημιούργησε: τον Θεό.

Πηγή: Junge Freiheit

* Ο Σάντρο Σεραφίν είναι ιστορικός, πολιτικός επιστήμονας, συγγραφέας και αρθρογράφος στην γερμανική εβδομαδιαία εφημερίδα Junge Freiheit.