English
Του Κώστα Κατίκου
Σημαντικό πρόβλημα στη διαχείριση των εκκρεμών αιτήσεων συνταξιοδότησης παραμένουν οι επικουρικές συντάξεις, παρά τις προσπάθειες του ΕΦΚΑ τα τελευταία χρόνια. Τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν ότι, ενώ οι κύριες συντάξεις παρουσιάζουν σαφή βελτίωση, η κατάσταση με τις επικουρικές όχι μόνο δεν έχει βελτιωθεί, αλλά αντίθετα, παρουσιάζει και μικρή αύξηση. Αυτό επιβεβαιώνει την εικόνα ότι οι επικουρικές συντάξεις αποτελούν το πιο δύσκολο κομμάτι του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής, οι εκκρεμείς αιτήσεις για επικουρική σύνταξη τον Σεπτέμβριο του 2025 ανήλθαν σε 42.761. Αυτές οι αιτήσεις αφορούν περιπτώσεις όπου έχει ήδη εκδοθεί απόφαση για την κύρια σύνταξη, αλλά η επικουρική παραμένει σε αναμονή.
Σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ο αριθμός αυτός αυξήθηκε κατά 2.822, υποδεικνύοντας τη δυσκολία του συστήματος να διαχειριστεί τον όγκο των υποθέσεων.
Παρόμοια εικόνα παρατηρείται και στις ληξιπρόθεσμες αιτήσεις επικουρικής σύνταξης, οι οποίες έχουν υπερβεί το όριο των 90 ημερών από την έκδοση της απόφασης του κύριου φορέα.
Τον Σεπτέμβριο του 2025, οι ληξιπρόθεσμες αιτήσεις ανήλθαν σε 33.859, αυξημένες κατά 1.749 σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο του 2024. Αξιοσημείωτο είναι ότι, σε αντίθεση με τις κύριες συντάξεις, για τις επικουρικές δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με την εκτιμώμενη δημοσιονομική δαπάνη, γεγονός που δυσχεραίνει την αποτίμηση του προβλήματος.
Στον αντίποδα, η κατάσταση στις κύριες συντάξεις φαίνεται να βελτιώνεται. Οι εκκρεμείς αιτήσεις κύριας σύνταξης τον Σεπτέμβριο του 2025 ανήλθαν σε 42.176, αυξημένες κατά 439 σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, αλλά μειωμένες κατά 1.698 σε ετήσια βάση.
Οι ληξιπρόθεσμες αιτήσεις κύριας σύνταξης διαμορφώθηκαν σε 19.424, σημειώνοντας σημαντική μείωση κατά 6.180 αιτήσεις σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο του 2024. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι οι προσπάθειες για ταχύτερη απονομή κύριων συντάξεων αποδίδουν, χωρίς ωστόσο να επηρεάζουν ανάλογα και τις επικουρικές.
Επιπλέον, ο ΕΦΚΑ έχει προχωρήσει σε αλλαγές στον υπολογισμό της εκτιμώμενης δαπάνης για τις κύριες συντάξεις, ενσωματώνοντας και τις οφειλές των ασφαλισμένων, καθώς και τις κρατήσεις υπέρ ΑΚΑΓΕ, ΕΟΠΥΥ και φόρου.
Με αυτή τη νέα μεθοδολογία, η εκτιμώμενη δαπάνη για τις εκκρεμείς κύριες συντάξεις τον Σεπτέμβριο του 2025 ανήλθε σε 115,3 εκατ. ευρώ, μειωμένη κατά 16,3 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ενώ για τις ληξιπρόθεσμες κύριες συντάξεις ανήλθε σε 101,5 εκατ. ευρώ.
Στο ευρύτερο δημοσιονομικό πλαίσιο, το πλεόνασμα του προϋπολογισμού των ασφαλιστικών ταμείων για το πρώτο εννεάμηνο του 2025 ανήλθε σε 307,5 εκατ. ευρώ, αν και είναι χαμηλότερο από το αντίστοιχο του 2024. Αυξημένα έσοδα από εισφορές και ρυθμίσεις οφειλών, καθώς και η αύξηση της συνταξιοδοτικής δαπάνης, δείχνουν μια σταδιακή βελτίωση της ισορροπίας.
Ωστόσο, όσο οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν σε υψηλά επίπεδα εκκρεμοτήτων, το πρόβλημα δεν μπορεί να θεωρηθεί λυμένο. Για χιλιάδες συνταξιούχους, οι καθυστερήσεις στην απονομή της επικουρικής σημαίνουν απώλεια πολύτιμου εισοδήματος. Η μεγάλη πρόκληση για τον ΕΦΚΑ είναι να ολοκληρώσει την ψηφιοποίηση του χρόνου ασφάλισης το συντομότερο δυνατό, ώστε να μπορεί να εκδίδει τις αποφάσεις εντός ενός μήνα από την υποβολή της αίτησης. Το χρονοδιάγραμμα της ψηφιοποίησης εκτείνεται μέχρι το καλοκαίρι του 2026.
