Οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία κινδυνεύουν να διαταραχθούν, καθώς η ουκρανική υπηρεσία κατά της διαφθοράς πραγματοποίησε έφοδο σε ιδιοκτησία του Αντρέι Γιερμάκ, στενού συνεργάτη του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και κύριου διαπραγματευτή.

Οι αρχές της Ουκρανίας προχώρησαν σε μια σημαντική κίνηση κατά της διαφθοράς, που αγγίζει τον πυρήνα της κυβέρνησης. Η έφοδος αυτή συνδέεται με μια υπόθεση μίζας εκατομμυρίων δολαρίων στη δημόσια εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Energoatom, η οποία έχει ήδη οδηγήσει σε παραιτήσεις υπουργών και ερωτήματα για κορυφαίους αξιωματούχους.

Οι λεπτομέρειες της εφόδου

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης Διαφθοράς (NABU) και της Ειδικής Εισαγγελίας Καταπολέμησης Διαφθοράς (SAPO), η επιχείρηση έγινε το πρωί της Παρασκευής σε διεύθυνση στο Κίεβο. Δεν έχουν γίνει ακόμη συγκεκριμένες κατηγορίες εναντίον του Γιερμάκ, αλλά οι έρευνες συνεχίζονται.

Ο ίδιος ο Αντρέι Γιερμάκ, που θεωρείται ένας από τους πιο έμπιστους του Ζελένσκι, δήλωσε ότι συνεργάζεται πλήρως. «Οι NABU και SAPO διεξάγουν διαδικαστικές ενέργειες στο σπίτι μου. Δεν υπάρχουν εμπόδια για τους ερευνητές. Τους δόθηκε πλήρης πρόσβαση στο διαμέρισμα, ενώ οι δικηγόροι μου επικοινωνούν με τις αρχές», ανέφερε.

Το σκάνδαλο της Energoatom

Η υπόθεση αφορά ένα δίκτυο μιζών που απομυζούσε κονδύλια από την Energoatom, την κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας. Ήδη δύο υπουργοί από την κυβέρνηση Ζελένσκι έχουν παραιτηθεί λόγω του σκανδάλου, ενώ ο Ρουστέμ Ουμέροφ, σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του προέδρου, έχει κληθεί για κατάθεση.

Κεντρικό ρόλο φέρεται να έχει ο Τιμούρ Μίντιτς, μακροχρόνιος συνεργάτης του Ζελένσκι από την εποχή της τηλεοπτικής παραγωγής. Ο Μίντιτς, συνιδιοκτήτης της εταιρείας που δημιούργησε τη σειρά «Servant of the People» –όπου ο Ζελένσκι υποδυόταν έναν απλό πολίτη που γίνεται πρόεδρος χάρη σε ένα βίντεο κατά της διαφθοράς– έχει φύγει από τη χώρα. Αυτή η σειρά αποτέλεσε την αφετηρία για την πολιτική καριέρα του Ζελένσκι.

Πιέσεις και πολιτικές προεκτάσεις

Η πολιτική αντιπολίτευση στην Ουκρανία, όση έχει απομείνει, ζητά την παραίτηση του Γιερμάκ λόγω της εγγύτητάς του στο σκάνδαλο. Επιπλέον, ο Γιερμάκ συμμετείχε σε μια πρόσφατη αποτυχημένη προσπάθεια να περάσει ο έλεγχος των υπηρεσιών αντιδιαφθοράς απευθείας στο γραφείο του προέδρου, κάτι που προκάλεσε σπάνιες διαμαρτυρίες εν μέσω πολέμου και τελικά ματαιώθηκε.

Όπως αναφέρει η New York Times, αυτές οι εξελίξεις εντείνουν τις αμφιβολίες για την αξιοπιστία της κυβέρνησης Ζελένσκι, ιδιαίτερα τώρα που ο Γιερμάκ ηγείται των διαπραγματεύσεων για ειρήνη.

Η διαφθορά ως χρόνιο πρόβλημα

Η διαφθορά παραμένει βαθιά ριζωμένη στην Ουκρανία και αποτελεί εμπόδιο για την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 2023, η ΕΕ επισήμανε ότι η χώρα πρέπει να ενισχύσει τις υπηρεσίες αντιδιαφθοράς, να διορίσει περισσότερους αξιωματούχους και δικαστές, και να εφαρμόσει πλήρως τους νόμους κατά της διαφθοράς. Η Ουκρανία χαρακτηρίστηκε τότε αδύναμη στο οργανωμένο έγκλημα και με εκτεταμένη διαφθορά στις αρχές επιβολής του νόμου.

Κι όμως, συλλήψεις για διαφθορά δεν είναι σπάνιες. Το 2024, ο υπουργός Γεωργίας συνελήφθη για υπόθεση γης, ενώ νωρίτερα είχαν απομακρυνθεί ο υπουργός Άμυνας, ο γενικός εισαγγελέας, ο επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών και άλλοι υψηλόβαθμοι λόγω παρόμοιων υποψιών.