English
Φωτογραφίες που έχουν εξαπλωθεί παγκοσμίως αποκαλύπτουν έναν εντυπωσιακό γερανό πάνω σε φορτηγό να διασχίζει το παλιό δάπεδο της Αγίας Σοφίας, ενώ οι εργασίες ενίσχυσης κατά των σεισμών προχωρούν.
Και όμως, αυτές οι εικόνες από γερανούς και φορτηγά μέσα στην Αγία Σοφία έχουν πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις, με πολλούς να αναρωτιούνται αν το μνημείο θωρακίζεται όπως πρέπει. Η είσοδος ενός φορτηγού από την Πύλη του Αυτοκράτορα κλιμάκωσε τη διαμάχη, καθώς ο κίνδυνος βλάβης στη δομή φαίνεται υπαρκτός.
Στο εσωτερικό του χώρου που μετρά σχεδόν 1.500 χρόνια, εμφανίζονται οχήματα μεγάλου βεληνεκούς να εκτελούν εργασίες. Ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, σε ανάρτησή του στα social media, διαβεβαίωσε ότι οι παρεμβάσεις στο τζαμί θα προχωρήσουν χωρίς διακοπή της προσευχής.
Περιέγραψε το «Μεγάλο Τζαμί της Αγίας Σοφίας» ως μνημείο 1.486 ετών και τόνισε ότι οι προσπάθειες ενίσχυσης γίνονται τόσο μέσα όσο και έξω από το κτίριο.
Ο κεντρικός τρούλος, πρόσθεσε, μπαίνει στη μεγαλύτερη φάση αποκατάστασης στην ιστορία του, με στόχο μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σεισμούς, διατηρώντας πάντα τον αρχικό χαρακτήρα.
Ανησυχίες για το δάπεδο
Οι πρόσφατες φωτογραφίες μετατοπίζουν το ενδιαφέρον από τον τρούλο στο δάπεδο, όπου η ομάδα έχει μετακινήσει τα βαριά οχήματα. Στα δίκτυα κοινωνικής δικτύωσης, χρήστες σχολιάζουν πώς επετράπη η είσοδος τέτοιων μηχανημάτων σε τόπο παγκόσμιας κληρονομιάς. Κοντά εξέταση δείχνει ένα προσωρινό κάλυμμα κάτω από τα λάστιχα του γερανού, με πάνελ να προστατεύουν την επιφάνεια από άμεση επαφή.
Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικό σε αποκαταστάσεις που μίλησε ανώνυμα στην Türkiye Today, το σύστημα φαίνεται βασικό. Τα πάνελ μοιάζουν με απλά φύλλα, ευάλωτα σε γλίστρημα, και ορισμένες ζώνες μένουν ακάλυπτες, κάτι που μπορεί να αφήνει το φορτίο να πιέζει άνισα.
Το δάπεδο της Αγίας Σοφίας δεν είναι ομοιόμορφο: κάτω από τα μάρμαρα κρύβονται ψηφιδωτά, παλιά πέτρινα στρώματα και κοιλότητες σαν κρυπτές. Συγκεντρωμένες δυνάμεις και κραδασμοί σε τέτοια πολυεπίπεδη βάση κινδυνεύουν να προκαλέσουν παραμορφώσεις μακροπρόθεσμα.
Επίσημες διαβεβαιώσεις
Ακολουθώντας την κατακραυγή, η Γενική Διεύθυνση Βακουφίων της Αγίας Σοφίας εξέδωσε ανακοίνωση, περιγράφοντας τα μέτρα προστασίας. Το έργο επιβλέπεται από το Επιστημονικό Συμβούλιο και το Συμβούλιο Συντήρησης, εξασφαλίζοντας σεισμική σταθερότητα χωρίς κίνδυνο για την ακεραιότητα. Πριν μπει οποιοδήποτε όχημα, έγιναν δοκιμές: υπολογισμοί φορτίου, γεωραντάρ, ανάλυση εδάφους, που έδειξαν αντοχή έως 25 τόνους ανά τετραγωνικό μέτρο. Για έξτρα ασφάλεια, φτιάχτηκε πλατφόρμα που αντέχει 30 τόνους.
Η μεγαλύτερη μονάδα, βάρους 45 τόνων, περιορίζει το φορτίο σε μόλις 6 τόνους ανά τετραγωνικό όταν ακουμπάει στην πλατφόρμα – μακριά από τα όρια. Χρησιμοποιούνται φίλτρα καυσαερίων για μηδενική ρύπανση, ενώ τα οχήματα κινούνται αποκλειστικά σε προκαθορισμένες διαδρομές, ποτέ απευθείας στο μαρμάρινο δάπεδο.
Στον ίσκιο των διαγωνισμών
Η σφοδρή κριτική έφερε στο προσκήνιο και την εταιρεία πίσω από τα έργα. Η ανακαίνιση της Αγίας Σοφίας χωρίζεται σε τέσσερις φάσεις τα τελευταία χρόνια. Οι εικόνες αυτές προέρχονται από τη δεύτερη, που ανατέθηκε στην Guryapi Restoration Contracting and Trading Inc., με ιδρυτή τον Χασάν Γκιουρσόι – φίλο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από τα σχολικά χρόνια. Ο Γκιουρσόι κέρδισε με 4,5 εκατομμύρια ευρώ, όπως και την τρίτη φάση για 650.000 ευρώ.
