Ο Ντόναλντ Τραμπ, λίγο πριν από τη συνάντησή του με τον Σι Τζινπίνγκ, ανακοίνωσε ότι διέταξε την επανέναρξη των πυρηνικών δοκιμών στις ΗΠΑ, ώστε η χώρα να μην υστερεί απέναντι σε Ρωσία και Κίνα.

Η απόφαση αυτή έρχεται ως απάντηση σε πρόσφατες ρωσικές δοκιμές εξελιγμένων όπλων, όπως ο πυρηνοκίνητος πύραυλος Burevestnik, που διαθέτει απεριόριστη εμβέλεια και μπορεί να αποφύγει τα ραντάρ.

«Οι άλλοι κάνουν δοκιμές, οπότε πρέπει να κάνουμε κι εμείς», δήλωσε ο Τραμπ, υπενθυμίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο παγκοσμίως, με περίπου 5.225 κεφαλές, ενώ η Ρωσία ακολουθεί με 5.580 και η Κίνα μένει πίσω. Η διαδικασία, σύμφωνα με τον ίδιο, ξεκινά άμεσα, χωρίς να διευκρινίσει λεπτομέρειες για τις τοποθεσίες.

Απάντηση στις ρωσικές εξελίξεις

Η Μόσχα ανακοίνωσε πρόσφατα επιτυχή δοκιμή του Burevestnik, ενός πυραύλου κρουζ που πετά σε χαμηλό ύψος και καθιστά δύσκολη την αναχαίτιση. Παράλληλα, η Ρωσία δοκιμάζει και άλλα συστήματα, όπως την τορπίλη Poseidon, ικανή να προκαλέσει ραδιενεργά τσουνάμι σε παράκτιες περιοχές. Αυτές οι εξελίξεις ώθησαν τον Τραμπ να δράσει, ώστε οι ΗΠΑ να διατηρήσουν την υπεροχή τους.

Η Κίνα, από την πλευρά της, έχει διπλασιάσει το πυρηνικό της οπλοστάσιο τα τελευταία χρόνια και αναμένεται να φτάσει τις 1.000 κεφαλές μέχρι το 2030, σύμφωνα με το CSIS. Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι το κινεζικό πρόγραμμα θα γίνει ισότιμο μέσα σε πέντε χρόνια, κάτι που δικαιολογεί την άμεση ανταπόκριση.

Αντιδράσεις από Μόσχα και Πεκίνο

Η Ρωσία αντέδρασε με επιφυλακτικότητα. Ο Ντμίτρι Πέσκοφ υποβάθμισε το ζήτημα, τονίζοντας ότι οι δικές τους δοκιμές δεν περιλαμβάνουν πυρηνικές εκρήξεις. Το Πεκίνο, μέσω του υπουργείου Εξωτερικών, εξέφρασε ελπίδα ότι οι ΗΠΑ θα σεβαστούν το διεθνές μορατόριουμ και κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση.

Παρά τις αντιδράσεις, ο Τραμπ τόνισε την ανάγκη για ισορροπία, ενώ μίλησε και για αποπυρηνικοποίηση σε συζητήσεις με τη Ρωσία. Η απόφασή του σηματοδοτεί πιθανή ανατροπή της πολιτικής που ξεκίνησε ο Τζορτζ Μπους το 1992, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Ιστορικό και πιθανές συνέπειες

Οι ΗΠΑ σταμάτησαν τις πυρηνικές δοκιμές το 1992, με την τελευταία να γίνεται στη Νεβάδα υπό τον κωδικό Divider. Ο χώρος δοκιμών εκεί εξακολουθεί να λειτουργεί και μπορεί να επαναενεργοποιηθεί αν χρειαστεί. Η χώρα εισήλθε στην πυρηνική εποχή με τη δοκιμή Trinity το 1945 και είναι η μόνη που έχει χρησιμοποιήσει τέτοια όπλα σε πόλεμο, στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.

Αναλυτές όπως ο Ντάριλ Κίμπαλ από την Arms Control Association επικρίνουν την κίνηση, προβλέποντας καθυστερήσεις τουλάχιστον 36 μηνών και πιθανές αλυσιδωτές αντιδράσεις.

Οι επιζώντες από τους ιαπωνικούς βομβαρδισμούς, μέσω της οργάνωσης Nihon Hidankyo που πήρε Νόμπελ Ειρήνης το 2024, καταδίκασαν την απόφαση ως αντίθετη με τις προσπάθειες για έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά.

Παράλληλα, δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα επεκτείνουν εγκαταστάσεις δοκιμών, κάτι που υποδηλώνει προετοιμασίες για μελλοντικές εξελίξεις.

Η δήλωση Τραμπ έρχεται 100 ημέρες πριν από τη λήξη της New START το 2026, της τελευταίας συμφωνίας περιορισμού όπλων μεταξύ Ουάσινγκτον και Μόσχας.