English
Το ερώτημα αυτό για την Κύπρο, θέτει σε νέα ανάλυσή του ο πρώην αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ και ειδικός σε θέματα της Μέσης Ανατολής, Μάικλ Ρούμπιν.
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία μπορεί να συμμετάσχει σε ειδική ομάδα για την παρακολούθηση της εφαρμογής της συμφωνίας επί τόπου.
Με δεδομένη την υποστήριξη της Τουρκίας προς τη Χαμάς και την άρνηση του Ερντογάν να αναγνωρίσει την τρομοκρατία της, κάτι τέτοιο φαντάζει αδύνατο, σημειώνει ο αναλυτής.
Ωστόσο, μια διεθνής δύναμη για την αστυνόμευση της Γάζας δείχνει πλέον αναπόφευκτη, καθώς το Ισραήλ αποσύρεται και η Χαμάς απελευθερώνει τους εναπομείναντες ομήρους.
Η υποστήριξη του Ερντογάν και το προηγούμενο
Η στήριξη του Ερντογάν στην κατάπαυση του πυρός έχει σημασία, γιατί δημιουργεί προηγούμενο που μπορεί να λύσει δύο μακροχρόνιες συγκρούσεις με την Τουρκία στο κέντρο, ή τουλάχιστον να στερήσει από τους Τούρκους τη διεθνή νομιμοποίηση που διεκδικούν.
Η πρώτη αφορά την Κύπρο. Περισσότερο από μισό αιώνα μετά την τουρκική εισβολή, ο τουρκικός στρατός εξακολουθεί να κατέχει το ένα τρίτο του νησιού. Οι Τούρκοι δικαιολογούν την κατοχή με την πρόθεση να προστατεύσουν τον μουσουλμανικό πληθυσμό. Η χρονολογία όμως αναιρεί τους ισχυρισμούς τους.
Η εισβολή έγινε σε δύο στάδια. Το πρώτο, με αφορμή την αποτροπή της ένωσης Ελλάδας-Κύπρου, δημιούργησε προγεφύρωμα. Λίγο αργότερα, η χούντα στην Ελλάδα κατέρρευσε και μαζί της εξαφανίστηκε οποιαδήποτε απειλή για τη μουσουλμανική μειονότητα.
Η μεγάλη εισβολή συνέβη ενώ διεξάγονταν διαπραγματεύσεις στη Γενεύη. Αυτό που ακολούθησε ήταν αρπαγή εδαφών, που ευλογήθηκε για κυνικούς λόγους από τον υπουργό Εξωτερικών και σύμβουλο εθνικής ασφάλειας Χένρι Κίσινγκερ, και συνοδεύτηκε από εθνοκάθαρση της νέας ζώνης από την Τουρκία.
Στις επόμενες δεκαετίες, η Τουρκία έστειλε εποίκους στην περιοχή, πνίγοντας τις φωνές των Κυπρίων μουσουλμάνων που υποτίθεται ότι προστάτευε η κατοχή.
Σήμερα, η βασική απειλή για την επιβίωση και τον πολιτισμό των Κυπρίων μουσουλμάνων δεν έρχεται από τη δημοκρατική Ελλάδα ή την Κύπρο, αλλά από την ίδια την αυταρχική Τουρκία.
Αν η λύση στη Γάζα προβλέπει σταδιακή απόσυρση του Ισραήλ, τότε γιατί να μην ισχύει το ίδιο για την Κύπρο με σταδιακή απόσυρση της Τουρκίας;
Με την έγκριση του σχεδίου Τραμπ για τη Γάζα, ο Ερντογάν παραδέχεται εμμέσως την εφαρμογή του στην Κύπρο ή, έστω, αποκαλύπτει την υποκρισία της Τουρκίας και την παρανομία της διπλωματικής της στάσης.
Διεθνείς παρατηρητές και η ειρήνη στην Κύπρο
Καθώς το Ισραήλ αποχωρεί και για να εμποδιστεί η αναδιοργάνωση της Χαμάς, το ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ προβλέπει αποστολή διεθνών παρατηρητών – στοιχείο που στηρίζει και ο Ερντογάν, προσφέροντας Τούρκους εθελοντές.
Παρόλο που οι Τούρκοι, ως υποστηρικτές της Χαμάς και πρώην αποικιακή δύναμη πριν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν ταιριάζουν για τη Γάζα, η αποδοχή της παρακολούθησης από τον Ερντογάν ισχύει και ανοίγει δρόμο για πρόοδο στην ειρήνη της Κύπρου.
Με απλά λόγια, καθώς ο τουρκικός στρατός αποσύρεται και οι Τούρκοι έποικοι φεύγουν, διεθνείς παρατηρητές στη βόρεια Κύπρο θα μπορούσαν να κατευνάσουν τυχόν νόμιμες ανησυχίες των Τούρκων για τα ανθρώπινα δικαιώματα των εναπομεινάντων Κυπρίων μουσουλμάνων.
Ένα κονσόρτιουμ περιφερειακών κρατών – από τις χώρες των Συμφωνιών του Αβραάμ και μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης – θα μπορούσε να εποπτεύει και να προστατεύει αξιόπιστα τους πολίτες, ενώ η νόμιμη κυπριακή κυβέρνηση αποκαθιστά την εξουσία της.
Οι ίδιοι παρατηρητές θα μπορούσαν να διευκολύνουν και την αναχώρηση σε εξορία στην Τουρκία ή το Κατάρ ηγετών όπως ο Έρσιν Τατάρ, ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ο Ντερβίς Ερογλού και άλλων που λειτούργησαν ως παράνομοι ηγέτες στην κατεχόμενη ζώνη.
Οι Ελληνοκύπριοι όμηροι
Στην Κύπρο, το μοντέλο Τραμπ μπορεί να λύσει και την τρέχουσα κρίση με τους ομήρους.
Παρόλο που δεν έχουν προσελκύσει ενδιαφέρον σε πανεπιστημιακούς χώρους ή στον δυτικό Τύπο, τους τελευταίους μήνες τουρκικές δυνάμεις και δυνάμεις κατοχής έχουν συλλάβει και κρατούν ως ομήρους απλούς Ελληνοκύπριους που επισκέφτηκαν το βορρά για να ελέγξουν ακίνητα στα κατεχόμενα, των οποίων είναι ιδιοκτήτες.
Αν ο Τραμπ μπορεί να απαιτήσει από τη Χαμάς να απελευθερώσει Ισραηλινούς και Αμερικανούς ομήρους, και αν ο Ερντογάν μπορεί να ενώσει δυνάμεις με τη Χαμάς για να ζητήσει απελευθέρωση νόμιμων κρατουμένων ασφαλείας με αίμα στα χέρια τους, τότε σίγουρα και οι δύο μπορούν να συμφωνήσουν ότι οι Κύπριοι όμηροι πρέπει να επιστρέψουν.
