Ο Τσέχος δισεκατομμυριούχος πρώην πρωθυπουργός Άντρεϊ Μπάμπις, του οποίου το κόμμα κέρδισε τις εθνικές εκλογές αυτό το Σαββατοκύριακο, υποσχέθηκε μια φιλοδυτική πορεία καθώς ξεκίνησε συνομιλίες για την επόμενη κυβέρνηση, η οποία αναμένεται να σχηματιστεί το νωρίτερο το Νοέμβριο.
Το κόμμα του Μπάμπις, ANO (ΝΑΙ), κέρδισε το 34,5% των ψήφων, εξασφαλίζοντας 80 έδρες στο 200μελές κοινοβούλιο της χώρας, μέλους της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, που έχει πληθυσμό 10,9 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Ως αυτοχαρακτηριζόμενος «Τραμπιστής», ο Μπάμπις προέβλεψε πολιτική ευημερίας και την διακοπή στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, γεγονός που ανησύχησε τους αναλυτές ότι η χώρα θα μπορούσε να στραφεί προς τους «επαναστάτες» της ΕΕ, Σλοβακία και Ουγγαρία.
Ο Μπάμπις δήλωσε ότι θα επιδιώξει στήριξη για την κυβέρνηση του από τα δεξιά κόμματα Ελευθερίας και Άμεσης Δημοκρατίας (SPD), το οποίο κέρδισε το 7,8% και 15 έδρες, καθώς και από τους νεοεισερχόμενους, τους Μηχανοδηγούς, που κέρδισαν το 6,8% και 13 έδρες.
Ο Πρόεδρος Πετρ Πάβελ, ο οποίος συναντήθηκε με τον Μπάμπις νωρίς την Κυριακή, δήλωσε ότι θα ορίσει την νέα κυβέρνηση το νωρίτερο το Νοέμβριο για να δώσει χώρο στους πολιτικούς για διαπραγματεύσεις.
Ο Μπάμπις, ο οποίος ήταν Τσέχος πρωθυπουργός από το 2017 έως το 2021, διατηρεί καλές σχέσεις με τον Ούγγρο Πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν και τον Ρόμπερτ Φίτσο από τη Σλοβακία, οι οποίοι έχουν διατηρήσει σχέσεις με τη Μόσχα παρά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Αλλά μετά τη συνάντηση με τον Πάβελ, ο Μπάμπις δήλωσε ότι η ταύτισή του ως πιθανός ανατροπέας είναι «άδικη».
Ο 71χρονος Μπάμπις, Σλοβάκος στην καταγωγή, τόνισε ότι είναι φιλοευρωπαϊστής και θέλει «την Ευρώπη να λειτουργεί καλά».
Ωστόσο, έχει εκφράσει αμφιβολίες σχετικά με τη συνεχιζόμενη βοήθεια προς το Κίεβο, σε αντίθεση με την απερχόμενη κεντροδεξιά κυβέρνηση του Πετρ Φιάλα, που έχει υποστηρίξει την Ουκρανία από τότε που δέχθηκε την εισβολή από τη Ρωσία το 2022.
«Κάθε χρόνο, στέλνουμε 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό στις Βρυξέλλες. Και φυσικά οι Βρυξέλλες βοηθούν την Ουκρανία. Έτσι νομίζω ότι είμαστε εκεί», είπε ο Μπάμπις.
Ο Μπάμπις δήλωσε επίσης σε Ουκρανικά μέσα ότι η Ουκρανία «δεν είναι έτοιμη για την ΕΕ» και ότι «πρέπει να τελειώσουμε πρώτα τον πόλεμο».
Έχει υποσχεθεί να επανεξετάσει μια διεθνή πρωτοβουλία που ηγήθηκε η Τσεχία υπό την κυβέρνηση Φιάλα, η οποία έχει προμηθεύσει 3,5 εκατομμύρια πυρομαχικά στην Ουκρανία από το περασμένο έτος.
Ο Μπάμπις δήλωσε ότι είναι έτοιμος να συζητήσει το μέλλον της πρωτοβουλίας αυτής με τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το ANO και οι Μηχανοδηγοί είναι μέρος του σκληρού μπλοκ των Πατριωτών για την Ευρώπη, που ίδρυσε ο Μπάμπις μαζί με τον Όρμπαν.
Ο Μπάμπις συναντήθηκε με τους επικεφαλής του SPD και των Μηχανοδηγών το βράδυ του Σαββάτου, αλλά αρνήθηκε να σχολιάσει το αποτέλεσμα, λέγοντας μόνο ότι οι συνομιλίες ήταν «κυρίως θετικές».
«Σίγουρα θα επιδιώξουμε μια μονοκομματική κυβέρνηση που θα ηγείται από το ANO», δήλωσε ο Μπάμπις.
Οι ηγέτες του SPD και των Μηχανοδηγών δήλωσαν την Κυριακή ότι είναι έτοιμοι να συμμετάσχουν στην κυβέρνηση, χωρίς να δώσουν λεπτομέρειες.
Ο Μπάμπις θα έχει πρόβλημα με την πίεση του SPD για ένα δημοψήφισμα σχετικά με την αποχώρηση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δήλωσε ο Πετρ Γιουστ, αναλυτής από το Μητροπολιτικό Πανεπιστήμιο στην Πράγα.
«Είναι σαφές ότι αυτό το ζήτημα θα είναι στο τραπέζι και ότι θα είναι αντικείμενο κάποιας διαπραγμάτευσης» είπε στο AFP, προσθέτοντας ότι δίνει στο SPD κάποια «δυνατότητα εκβιασμού» καθώς ο Μπάμπις δεν θα μπορέσει να κυβερνήσει χωρίς το κόμμα αυτό.
Αλλά ο Μπάμπις «προφανώς δεν θα ενδιαφερθεί να κάνει βιαστικά βήματα σε σχέση με την ΕΕ», είπε ο Γιουστ, επισημαίνοντας τα επιχειρηματικά συμφέροντα του ηγέτη στη δυτική Ευρώπη.
«Πιθανόν να είναι επικριτικός, έχει όμως τόσο πολιτικό, όσο και κυρίως προσωπικό συμφέρον να εξασφαλίσει ότι η Τσεχία θα συνεχίσει να έχει λόγο και θέση στην ΕΕ», πρόσθεσε.
Ο Πρόεδρος Πετρ Πάβελ, πρώην στρατηγός του ΝΑΤΟ, δήλωσε ότι θα διασφαλίσει ότι η Τσεχία θα παραμείνει «ένας επικριτικό αλλά υπεύθυνο μέλος» της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.
Στη θέση του από τότε που νίκησε τον Μπάμπις σε δεύτερο γύρο προεδρικών εκλογών το 2023, ο Πάβελ έχει εκφράσει ανησυχίες σχετικά με τη σύγκρουση συμφερόντων του Μπάμπις ως πολιτικού που αποφασίζει για επιδοτήσεις και επιχειρηματία που τις λαμβάνει.
Ωστόσο, δήλωσε την Κυριακή ότι ο Μπάμπις πρότεινε λύσεις «για να συμμορφωθεί με το γράμμα του νόμου» κατά τη διάρκεια της συνάντησής τους.
Ο έβδομος πλουσιότερος Τσέχος, σύμφωνα με το περιοδικό Forbes, ο Μπάμπις επίσης αντιμετωπίζει δίκη για απάτη επιδοτήσεων της ΕΕ αξίας άνω των 2 εκατομμυρίων δολαρίων.
Κατηγορείται ότι απομάκρυνε την φάρμα του νότια της Πράγας από την εκτενή επιχειρηματική του δραστηριότητα Agrofert το 2007 για να καταστεί επιλέξιμη για επιδότηση της ΕΕ για μικρές επιχειρήσεις.
English