Η πολιτική ανάκαμψη του Νάιτζελ Φάρατζ στη Βρετανία δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής μετατόπισης. Από τη Ρώμη έως την Στοκχόλμη και από την Αθήνα μέχρι το Λονδίνο, ολοένα και περισσότεροι πολίτες εκφράζουν τη δυσαρέσκειά τους απέναντι σε κόμματα που φαίνονται αποκομμένα από την πραγματικότητα.
Το αίτημα για πολιτική που υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα, τις παραδοσιακές αξίες και την κοινωνική συνοχή αναδεικνύεται σε κεντρική τάση της εποχής.
Η βρετανική εξαίρεση που έγινε παράδειγμα
Ο Φάρατζ, ο άνθρωπος που οδήγησε τη Βρετανία εκτός ΕΕ, επιστρέφει τώρα με το Reform UK και φιλοδοξεί να αναδιαμορφώσει το πολιτικό σκηνικό. Με απλό λόγο και σαφή θέση υπέρ της εθνικής κυριαρχίας, απευθύνεται σε ένα κοινό που αισθάνεται ότι οι μεγάλες αποφάσεις λαμβάνονται μακριά από τους πολίτες.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το μήνυμά του βρίσκει απήχηση, καθώς όλο και περισσότεροι Βρετανοί επιθυμούν μια πιο αυθεντική, λαϊκή φωνή στο πολιτικό προσκήνιο.
Ένα ευρωπαϊκό κύμα αλλαγής
Η ίδια στροφή παρατηρείται σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Στην Ιταλία, η Giorgia Meloni καθιέρωσε το κόμμα της ως κύρια δύναμη εξουσίας, διατηρώντας σταθερή γραμμή σε ζητήματα ταυτότητας και εθνικής ανεξαρτησίας.
Στη Γαλλία, η Μαρίν Λεπέν συνεχίζει να κερδίζει έδαφος, υποσχόμενη μια Γαλλία πιο προσηλωμένη στα δικά της συμφέροντα. Στην Ολλανδία, ο Χερτ Βίλντερς, μετά από χρόνια αντιπολίτευσης, κατάφερε να επιβληθεί ως καθοριστικός παράγοντας του δημόσιου διαλόγου.
Η ελληνική εμπειρία και το μήνυμά της
Η Ελλάδα εντάσσεται στο ίδιο ευρωπαϊκό ρεύμα. Στις εκλογές του 2023, τρία πατριωτικά κόμματα κατάφεραν να εισέλθουν στη Βουλή: η Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, η Νίκη και οι Σπαρτιάτες.
Αθροιστικά, τα κόμματα του ελληνικού πατριωτικού χώρου συγκέντρωσαν περί το 14%. Στις Ευρωεκλογές του 2024, μόλις έναν χρόνο μετά, το ποσοστό αυτό αυξήθηκε κατά 40% περίπου, αγγίζοντας το 20%.
Και πάλι τρία κόμματα κατέλαβαν συνολικά 4 έδρες στο Ευρωκοινοβούλιο, από τις συνολικά 21 που αντιστοιχούν στην Ελλάδα. Αν και με διαφορετικές αφετηρίες, τα κόμματα αυτά εκφράζουν κοινό αίτημα για υπεράσπιση της εθνικής ταυτότητας, της πίστης και της κοινωνικής σταθερότητας.
Το τελευταίο διάστημα, η Ελληνική Λύση εμφανίζει αξιοσημείωτη άνοδο στις δημοσκοπήσεις, σε ορισμένες από τις οποίες πλησιάζει ή και διεκδικεί τη δεύτερη θέση μετά το κυβερνών κόμμα της Νέας Δημοκρατίας.
Η τάση αυτή αποδεικνύει ότι σημαντικό μέρος της ελληνικής κοινωνίας στρέφεται σε πολιτικές δυνάμεις που αντιλαμβάνονται την πατριωτική στάση όχι ως περιθώριο, αλλά ως ρεαλιστική απάντηση στα προβλήματα της εποχής.
Η κοινή γραμμή των νέων πολιτικών κινημάτων
Παρά τις εθνικές ιδιαιτερότητες, τα νέα πατριωτικά κινήματα μοιράζονται βασικά χαρακτηριστικά: έμφαση στην εθνική κυριαρχία, σκεπτικισμό απέναντι στις υπερεθνικές δομές και πρόταγμα κοινωνικής σταθερότητας.
Οι ηγέτες τους μιλούν τη γλώσσα των απλών ανθρώπων και υπερασπίζονται αξίες που για χρόνια θεωρούνταν ξεπερασμένες.
Από το περιθώριο στο κέντρο του διαλόγου
Το φαινόμενο Φάρατζ συμβολίζει αυτή τη μετατόπιση: την επιστροφή της πολιτικής σε πιο ρεαλιστικά, γειωμένα ζητήματα, μακριά από την τεχνοκρατική φρασεολογία των τελευταίων δεκαετιών.
Η άνοδος των πατριωτικών δυνάμεων στην Ευρώπη δείχνει ότι η πολιτική ταυτότητα, η πίστη στην πατρίδα και η επιθυμία για αυτοδιάθεση παραμένουν ζωντανές.
Το αν αυτή η νέα ευρωπαϊκή δεξιά θα καταφέρει να μετατρέψει τη λαϊκή υποστήριξη σε σταθερή διακυβέρνηση, μένει να φανεί. Ωστόσο, το μήνυμα των ευρωπαϊκών κοινωνιών είναι σαφές: η εποχή της σιωπηλής πλειοψηφίας τελείωσε.
English