English
Η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος έχει εκτοξευθεί, προκαλώντας προβληματισμό στους καταναλωτές.
Ο ενεργειακός επιθεωρητής Μιχάλης Χριστοδουλίδης, σε πρόσφατη ανάρτησή του, ανέλυσε με λεπτομέρεια τους λόγους που οδηγούν σε αυτές τις υψηλές χρεώσεις, εστιάζοντας στο σύστημα τιμολόγησης και τις πρακτικές της αγοράς.
Ακολουθεί μια ξεκάθαρη παρουσίαση των βασικών σημείων, με βάση την ανάλυσή του.
Τι είναι η Οριακή Τιμή του Συστήματος;
Η Οριακή Τιμή του Συστήματος αποτελεί τον πυρήνα του τρόπου τιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα.
Πρόκειται για τη μέθοδο που καθορίζει την τιμή με την οποία αποζημιώνονται όλοι οι παραγωγοί ενέργειας, ανεξαρτήτως του κόστους παραγωγής τους.
Το πρόβλημα, όπως εξηγεί ο Χριστοδουλίδης, είναι ότι η τιμή αυτή βασίζεται στην προσφορά του πιο ακριβού παραγωγού, που συχνά χρησιμοποιεί φυσικό αέριο.
Για παράδειγμα, τον Σεπτέμβριο, παρά τη μείωση της ζήτησης κατά 12% σε σχέση με τον Αύγουστο λόγω μη χρήσης κλιματιστικών, η χονδρική τιμή του ρεύματος αυξήθηκε κατά 24%.
Αυτό συνέβη ενώ η τιμή του φυσικού αερίου παρέμεινε σταθερή, μεταξύ 31 και 33 ευρώ ανά μεγαβατώρα, και η συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στο ενεργειακό μείγμα παρέμεινε υψηλή, άνω του 50%.
Πώς οι θερμικές μονάδες επηρεάζουν την τιμή;
Κάθε βράδυ του Σεπτεμβρίου, τουλάχιστον μία θερμική μονάδα που λειτουργεί με φυσικό αέριο ενεργοποιούνταν, ακόμα και για μία ώρα, για να καλύψει τη ζήτηση.
Οι παραγωγοί αυτής της ενέργειας προσέφεραν την παραγωγή τους σε υψηλές τιμές, που έφταναν έως και τα 250 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ το μεταβλητό κόστος παραγωγής, μαζί με το κέρδος, δεν θα έπρεπε να ξεπερνά τα 110 ευρώ.
Το πρόβλημα εντείνεται επειδή όλοι οι παραγωγοί, συμπεριλαμβανομένων αυτών που χρησιμοποιούν φθηνότερες πηγές όπως οι ΑΠΕ ή ο λιγνίτης, αποζημιώνονται με βάση αυτή την υψηλή τιμή.
Αυτό δημιουργεί μια στρέβλωση στην αγορά, καθώς οι φθηνότερες πηγές ενέργειας επωφελούνται από την υψηλή τιμή που ορίζεται από τις ακριβότερες μονάδες.
Η εξαγωγή ενέργειας και η τεχνητή μείωση της προσφοράς
Ένα ακόμα κρίσιμο ζήτημα είναι η διαχείριση της ενέργειας από ΑΠΕ. Τις μεσημεριανές ώρες, όπου η παραγωγή από ηλιακή και αιολική ενέργεια είναι υψηλή, η περίσσεια ενέργειας δεν αποθηκεύεται. Αντίθετα, εξάγεται σε γειτονικές χώρες, όπως τα Βαλκάνια, καθώς οι παραγωγοί κερδίζουν περισσότερα από αυτές τις πωλήσεις.
Αυτή η πρακτική, ωστόσο, μειώνει την εγχώρια προσφορά ενέργειας. Ως αποτέλεσμα, δημιουργείται ένα τεχνητό ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης, που δικαιολογεί υψηλότερες τιμές στην εσωτερική αγορά, παρόλο που οι ΑΠΕ θα μπορούσαν να καλύψουν το 50% της μηνιαίας ζήτησης με χαμηλό κόστος, χάρη στον «δωρεάν» ήλιο και άνεμο.
Τι σημαίνει αυτό για τον καταναλωτή;
Οι παραπάνω πρακτικές οδηγούν σε υψηλότερες τιμές ρεύματος για τους καταναλωτές, χωρίς να αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος παραγωγής.
Η έλλειψη αποθήκευσης της ενέργειας από ΑΠΕ, σε συνδυασμό με την τιμολόγηση που βασίζεται στις ακριβότερες πηγές, επιβαρύνει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα;
Η λύση απαιτεί διαφάνεια και αναθεώρηση του τρόπου τιμολόγησης. Η ενίσχυση της αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ, ώστε να μην εξάγεται η περίσσεια, και η τροποποίηση του συστήματος της Οριακής Τιμής, ώστε να μην ευνοεί τις ακριβότερες πηγές, είναι κρίσιμα βήματα.
Επιπλέον, η εποπτεία της αγοράς ενέργειας μπορεί να περιορίσει τις πρακτικές που οδηγούν σε τεχνητές αυξήσεις.
Συμπέρασμα
Οι υψηλές τιμές του ρεύματος δεν είναι τυχαίες. Η Οριακή Τιμή του Συστήματος και η διαχείριση της ενέργειας από ΑΠΕ δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν τους παραγωγούς, αλλά επιβαρύνουν τους καταναλωτές.
Με διαφάνεια και στοχευμένες αλλαγές, η αγορά ενέργειας μπορεί να γίνει πιο δίκαιη και προσιτή για όλους.
