English
Συγκλονιστικά είναι τα στοιχεία που συγκέντρωσε το Βαλκανικό Κέντρο Ερευνών σχετικά με τη δράση λαθροδιακινητών, εξοπλισμένων με εκατοντάδες Καλάσνικοφ, με προέλευση από την Ασία και τη Βόρειο Αφρική, οι οποίοι δρουν στην περιοχή της Βορείου Σερβίας, προμηθευόμενοι όπλα από Αλβανούς λαθρεμπόρους. Το ζήτημα είναι εξαιρετικά σοβαρό και επικίνδυνο, καθώς ούτε η σερβική αστυνομία δείχνει να μπορεί – ή να θέλει – να το αντιμετωπίσει ούτε όμως και διεθνείς οργανισμοί, όπως η INTERPOL, η FRONTEX και η EUROJUST, δείχνουν να αντιλαμβάνονται την κατάσταση αυτή ως απειλή.
Το NewsFireGR μετέφρασε το άρθρο του Balkan Insider, που βασίστηκε στα στοιχεία αυτά, ενώ παραθέτει και όλο το οπτικοακουστικό υλικό που συνδέεται με το συγκεκριμένο ρεπορτάζ του Σάσα Ντραγκόιλο:
Ήταν νωρίς το πρωί της 2ας Ιουλίου 2022, όταν το δάσος της Μάκοβα Σέντμιτσα, ενός ήσυχου οικισμού λίγο πριν από τα βόρεια σύνορα της Σερβίας με την Ουγγαρία, έγινε πεδίο μάχης. Ο κρότος των αυτόματων όπλων έκανε τους πρόσφυγες και τους μετανάστες να τραπούν σε φυγή, με τις σφαίρες να σφυρίζουν στα δέντρα γύρω τους. Ο επίλογος: ένας νεκρός, επτά τραυματίες, ανάμεσά τους και ένα 16χρονο κορίτσι- ορισμένα από τα θύματα ήταν παράπλευρες απώλειες σε έναν πόλεμο μεταξύ αντίπαλων συμμοριών διακινητών ανθρώπων, οι οποίες έχουν ρίζες στο Αφγανιστάν.
«Αυτό δεν συμβαίνει πουθενά [αλλού] στη βαλκανική διαδρομή – μόνο στη Σερβία συμβαίνει αυτό, οι λαθρέμποροι πυροβολούν με Καλάσνικοφ», δήλωσε ένας Σύρος λαθροδιακινητής στο BIRN τον Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους.
Τα λόγια του δεν έπεφταν πολύ έξω. Τον τελευταίο χρόνο, οι αναφορές για ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ συμμοριών που κερδίζουν τεράστια χρηματικά ποσά από το να περνούν πρόσφυγες και μετανάστες από τα σύνορα της Σερβίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν γίνει όλο και πιο συχνές.
Και οι μεγαλύτεροι οικισμοί από τη Μάκοβα Σέντμιτσα δεν γλιτώνουν. Τον περασμένο Νοέμβριο ξέσπασε ανταλλαγή πυροβολισμών μεταξύ Μαροκινών και Αφγανών στο κέντρο της μεθοριακής πόλης Χόργος, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν έξι άτομα. Βίντεο από τη σύγκρουση έδειχνε ένοπλους άνδρες να περνούν τρέχοντας μπροστά από το τοπικό δημοτικό σχολείο. Τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους, σε ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ συμμοριών, σκοτώθηκε ένας Αφγανός, ενώ πέντε άτομα τραυματίστηκαν.
Προηγούμενο ρεπορτάζ του BIRN έχει αποκαλύψει τη συμπαιγνία μεταξύ τέτοιων συμμοριών και διεφθαρμένων αστυνομικών. Τώρα, μια νέα έρευνα αποκαλύπτει την έκταση του οπλοστασίου τους και από πού αυτό προέρχεται.
Για περισσότερους από έξι μήνες, το BIRN παρακολούθησε τις δραστηριότητες των συμμοριών διακινητών ανθρώπων στη Σερβία, επαληθεύοντας τις πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο και διατηρώντας συνεχή επαφή με περισσότερες από δώδεκα ανεξάρτητες πηγές, συμπεριλαμβανομένων των μελών των δικτύων διακινητών, της αστυνομίας, των υπηρεσιών ασφαλείας, των πληροφοριοδοτών και των συνεργατών τους, των εργαζομένων σε καταυλισμούς μεταναστών, των οδηγών ταξί που εμπλέκονται στο λαθρεμπόριο, των ακτιβιστών για τα δικαιώματα και των εμπειρογνωμόνων του τομέα.
Τα στοιχεία που συλλέχθηκαν από το πολύωρο ηχητικό, φωτογραφικό και βιντεοσκοπημένο υλικό, το οποίο επαληθεύτηκε από ανεξάρτητες πηγές στην αστυνομία, τις μυστικές υπηρεσίες και τα δίκτυα λαθρεμπορίου, δείχνουν ότι οι κύριοι προμηθευτές των πιστολιών και των Καλάσνικοφ που χρησιμοποιούνται από αυτές τις συμμορίες είναι αλβανικές εγκληματικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένης της ομάδας των διδύμων Τζεμσίτι, Αμίρ και Αμάρ, από την πρωτεύουσα του Κοσσυφοπεδίου, Πρίστινα, οι οποίοι έχουν εμπλακεί ήδη σε αξιόποινες πράξεις.
Μια φωτογραφία που είδε το BIRN δείχνει μάλιστα τον Αμίρ Τζεμσίτι να ποζάρει με μέλη της μαροκινής συμμορίας διακινητών ανθρώπων ” Τετουάνι” που δραστηριοποιείται έξω από το Χόργος, όλοι τους κρατώντας καλάσνικοφ. Το BIRN τους αναγνώρισε ως μέλη της συμμορίας Τετουάνι, συμβουλευόμενο διάφορες ανεξάρτητες πηγές, καθώς και συγκρίνοντας οπτικά μια πληθώρα παλαιότερων φωτογραφιών.
Επικοινωνώντας με το BIRN, ο Αμίρ Τζεμσίτι αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη σε λαθρεμπόριο όπλων ή ανθρώπων στη βόρεια Σερβία. Η φωτογραφία με τη συμμορία Τετουάνι ελήφθη όταν προσπάθησε να εισέλθει παράνομα στην ΕΕ, είπε, όπως κάθε “άλλος Αλβανός με πολλές δυσκολίες και ανησυχίες”. Οι Μαροκινοί, ωστόσο, τον έπιασαν.
«Αφού με έπιασαν, τους έδωσα κάποια χρήματα- είδα ότι είχαν όπλα και τους ρώτησα αν μπορούσαμε να βγάλουμε μια φωτογραφία μαζί», είπε. «Δεν έχω καμία απολύτως σχέση μαζί τους».
Παρά τους κινδύνους που εγκυμονούν τέτοιες ένοπλες ομάδες, η σερβική αστυνομία φαίνεται ανήμπορη -ή απρόθυμη- να τις αφοπλίσει.
Σύμφωνα με πηγές του BIRN, στις 24 Μαΐου του τρέχοντος έτους, μέλη της αφγανικής συμμορίας «400/59» βιντεοσκόπησαν τους εαυτούς τους στις οροφές των τζιπ της συνοριακής αστυνομίας σε ένα δάσος κοντά στη βόρεια σερβική πόλη Σουμπότιτσα, αναρτώντας τις εικόνες στο TikTok και το Instagram.
Οι συνοριοφύλακες βρίσκονταν εκείνη την ώρα μέσα σε μια σκηνή, συνομιλούσαν με τους αρχηγούς της συμμορίας και έπαιρναν μερίδιο από τα κέρδη τους, σύμφωνα με ηχογραφήσεις που περιήλθαν στην κατοχή του BIRN, οι οποίες δημιουργήθηκαν κρυφά από πηγή με πρόσβαση στους λαθρέμπορους. Η αστυνομία ήρθε και πήρε τα χρήματα, ακούγεται να λέει ένα μέλος. Η αστυνομία δεν απάντησε σε ερωτήσεις του BIRN σχετικά με το περιστατικό.
Το BIRN έχει επίσης στην κατοχή του ηχογραφήσεις κλήσεων και αλληλογραφίας στο WhatsApp μεταξύ Αφγανών λαθρεμπόρων και ενός έμπιστου διαμεσολαβητή που χρησίμευε ως μεσολαβητής μεταξύ της αστυνομίας και των συμμοριών λαθρεμπόρων μετά την ανταλλαγή πυροβολισμών στις 2 Ιουλίου στη Makova sedmica. Ο μεσάζων τους προσφέρει ασυλία και να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους με αντάλλαγμα την παράδοση των όπλων τους. Η συμφωνία δεν καρποφόρησε ποτέ πλήρως και οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν.
«Αυτοί [οι λαθρέμποροι] είναι έξυπνοι», δήλωσε ένας λαθρέμπορος, ο οποίος αντιτίθεται στη χρήση όπλων. «Δίνουν στην αστυνομία μερικά Καλάσνικοφ, πιστόλια, αλλά έχουν πολλά περισσότερα. Και μπορούν πάντα να αγοράσουν περισσότερα από τους Αλβανούς».
Η Fatjona Mejdini, διευθύντρια του Παρατηρητηρίου ΝΑ Ευρώπης της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας κατά του Διεθνικού Οργανωμένου Εγκλήματος (GI-TOC), δήλωσε στο BIRN ότι η κατάσταση στη βόρεια Σερβία, με την παρουσία ένοπλων ομάδων λαθρεμπορίου, είναι επικίνδυνη και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικότερα από τις σερβικές αρχές.
«Πιστεύω ότι η διαφθορά στην αστυνομία της Σερβίας μπορεί να βοηθήσει τους λαθρέμπορους να αποκτήσουν όπλα και να διευκολύνουν τις επιχειρήσεις τους», δήλωσε ο Mejdini.
«Οι λαθρέμποροι μάχονται για μια αγορά που έχει επεκταθεί σημαντικά από το 2022 και συνεχίζει να αυξάνεται κάθε μέρα. Έτσι, η σύγκρουση μεταξύ τους έχει ενταθεί και θα μπορούσε να κλιμακωθεί περαιτέρω. Σε αυτού του είδους τις παράνομες επιχειρήσεις, τα όπλα είναι κάτι που τις συνοδεύει».
Μαροκινοί σε άνοδο
Συνορεύοντας με την Κροατία και την Ουγγαρία που είναι μέλη της ΕΕ και της ζώνης Σένγκεν, η Σερβία αποτελεί κρίσιμη χώρα διέλευσης στη λεγόμενη βαλκανική διαδρομή που χρησιμοποιείται από μεγάλο μέρος των μεταναστών και των προσφύγων από τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ασία που προσπαθούν να φτάσουν στη Δυτική Ευρώπη.
Με κίνητρο τα τεράστια κέρδη, οι συμμορίες διακινητών ανθρώπων έχουν η καθεμία χαράξει τα δικά τους εδάφη στη βόρεια Σερβία, ιδίως στην περιοχή κοντά στα σύνορα με την Ουγγαρία.
Οι Αφγανοί και οι Μαροκινοί βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε άνοδο, εκτοπίζοντας τους Σύριους, οι οποίοι, σύμφωνα με τις επιτόπιες πηγές του BIRN, πρέπει πλέον να πληρώνουν «μερίδιο» στους αντιπάλους τους για να δρουν ελεύθερα.
Μεταξύ των πιο βίαιων είναι η μαροκινή ομάδα που είναι γνωστή ως «Τετουάνι», της οποίας φέρεται να ηγείται ο Μοχάμεντ Τετουάνι, γνωστός και ως Μοχάμεντ Μαγκρέμπι, και η οποία εδρεύει στο Χόργος. Ο Μοχάμεντ Τετουάνι πιστεύεται ότι έχει φύγει από τη Σερβία για το Βέλγιο. Ως παράδειγμα των μεθόδων της ομάδας, το BIRN έχει δει βίντεο με τον επικεφαλής υπολοχαγό του Τετουάνι, Χαμζά, να οδηγεί με την απειλή όπλου μια ομάδα προσφύγων κοντά στα σύνορα με την Ουγγαρία. Ο ίδιος ο Τετουάνι εμφανίζεται σε ένα ραπ βίντεο που έφτιαξαν οι Τυνήσιοι καλλιτέχνες Lady Miro & Dadlee, το οποίο γυρίστηκε στη Σουμπότιτσα και στο αρχηγείο της συμμορίας στο Χόργος.
Σύμφωνα με ένα αρχείο με εξαιρετικά λεπτομερείς πληροφορίες που στάλθηκε ταχυδρομικά στο BIRN από άτομο στην Ελλάδα, η βάση Τετουάνι διαθέτει μια «φυλακή» όπου τα μέλη της συμμορίας κρατούν ανθρώπους για λύτρα και κακοποιούν σεξουαλικά γυναίκες που δεν μπορούν να πληρώσουν τα έξοδά τους.
«Βάζουν μέσα ανθρώπους μέχρι να έρθει η οικογένειά τους να πληρώσει για τους συγγενείς ή τους φίλους τους», έγραψε ο αποστολέας σε επιστολή που συνόδευε το υλικό. «Πολλοί άνθρωποι βρίσκονται στην αιχμαλωσία, τους βασανίζουν. Κάποιες περιπτώσεις βιασμού, σεξουαλικής κακοποίησης συνέβησαν σε γυναίκες ή κορίτσια, κάποιες είναι κάτω των 18 ετών, που δεν έχουν χρήματα».
Το BIRN δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει μεμονωμένα τους ισχυρισμούς περί «φυλακής», αλλά πολλές από τις άλλες πληροφορίες που περιέχονται στο πακέτο που στάλθηκε στο BIRN από την Ελλάδα έχουν επιβεβαιωθεί από άλλες πηγές.
Η ομάδα Τετουάνι έχει προσφάτως ξεπεραστεί στο βορρά από μια άλλη μαροκινή συμμορία, της οποίας φέρεται να ηγείται ένας άνδρας από την Καζαμπλάνκα, γνωστός ως «Καζάουϊ». Σύμφωνα με επιτόπιες πηγές από την περιοχή γύρω από το Σρπσκι Κρστουρ, έναν οικισμό κοντά στον ποταμό Τίσα, η ομάδα αυτή έχει στριμώξει την αγορά στο λαθρεμπόριο βορειοαφρικανών προσφύγων και μεταναστών και ο Καζάουϊ έχει φτιάξει τέτοιο όνομα για τον εαυτό του που εξυμνείται σε ένα τραγούδι του Τυνήσιου ράπερ Tati G13. Ακόμη και το Google maps διαθέτει μια καρφίτσα «Καζάουϊ» που έχει πέσει σε ένα σημείο κοντά στον ποταμό Τίσα.
Πόλεμος στο Αφγανιστάν
Οι Αφγανοί λαθρέμποροι, οι περισσότεροι από τους οποίους δραστηριοποιούνται έξω από το δάσος Ραντάνοβατς βόρεια της Σουμπότιτσα και στο Πάλιτς, έχουν εμπλακεί σε μια μάχη για τα χωράφια τους για περισσότερο από ένα χρόνο, από τότε που ένας λαθρέμπορος γνωστός ως Νουρ Αγκά απαίτησε το δικό του «κομμάτι εδάφους» από έναν από τους τότε αρχηγούς, τον Σιρ Αλί. Όταν ο Αλί αρνήθηκε, ο Αγά το πήρε με τη βία των όπλων.
«Πήραμε τα πάντα, με 12 τουφέκια και τέσσερα ή πέντε πιστόλια. Και του είπαμε ‘εμείς δεν πολεμάμε, αλλά εσύ τελείωσες εδώ’», ακούγεται να λέει ο Αγκά σε μια κασέτα που έχει φτιάξει πηγή του BIRN.
Τέσσερις μήνες αργότερα, στις 2 Ιουλίου, η σύγκρουσή τους στη Μάκοβα Σέντμιτσα έγινε εθνική είδηση. Ακόμα δεν έχει διευθετηθεί.
Η ομάδα απόσχισης του Αγκά είναι γνωστή με το όνομα «313», από ένα επίλεκτο τάγμα των Ταλιμπάν, το Μπάντρι 313. Η μονάδα των Ταλιμπάν πήρε το όνομά της από τον θρύλο της νίκης του στρατού των 313 ανδρών του Προφήτη Μωάμεθ στη μάχη του Μπαντρ. Τον Δεκέμβριο του 2022, η σερβική αστυνομία ανακοίνωσε ότι συνέλαβε τον Χασίμ Αμπντούλ, έναν από τους διοικητές της ταξιαρχίας 313 Μπάντρι. Το υπουργείο Εσωτερικών δεν απάντησε στις ερωτήσεις του BIRN σχετικά με τον Αμπντούλ.
«Χρειάζομαι χρήματα. Δεν ήρθα εδώ για διασκέδαση, ήρθα εδώ για δουλειά. Έχω μια μεγάλη οικογένεια», λέει ο Αγκά σε μία από τις ηχογραφημένες ταινίες που εξασφάλισε το BIRN.
Η ομάδα του Σιρ Αλί, εν τω μεταξύ, ακούει στο όνομα «400/59».
Οι Σύροι διακινητές έχουν εδώ και καιρό επικεντρωθεί στη βορειοδυτική πόλη Σόμπορ, η οποία βρίσκεται κοντά τόσο στα ουγγρικά όσο και στα κροατικά σύνορα, και έχουν ισχυρή παρουσία στα κρατικά κέντρα μεταναστών στο Σόμπορ και στη Σουμπότιτσα, λένε πηγές του BIRN.
Οι Σύριοι, ωστόσο, βρίσκονται στο πίσω μέρος του δρόμου από τότε που η BIRN διερεύνησε τον Ιούνιο του 2022 τις δραστηριότητες του Αλέν Μπασίλ, ενός Σέρβου-Σύριου που εργαζόταν ως μεταφραστής της αστυνομίας και εξουδετέρωσε αντιπάλους με τη βοήθεια της αστυνομίας που ήταν στη μισθοδοσία του.
Σύμφωνα με τον Σύρο λαθρέμπορο, ορισμένα μέλη της ομάδας του Μπασίλ έχουν έκτοτε φυλακιστεί, συμπεριλαμβανομένου του δεξιού του χεριού, του Αμπού Ομάρ. Η πηγή δήλωσε στο BIRN ότι, αφού πέρασε έξι μήνες σε σερβική φυλακή, ο Ομάρ διέφυγε στην Ιταλία. Το BIRN προσπάθησε να το επιβεβαιώσει αυτό με τη σερβική αστυνομία, αλλά δεν έλαβε καμία απάντηση μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.
Οι Σύροι που συνεχίζουν να δρουν, ορισμένοι από τους οποίους είναι πρώην μέλη της ομάδας του Μπασίλ, είναι κυρίως μέλη των φυλών «Σαράουι» και «Ατζεντάτ». Ωστόσο, οι συγκρούσεις τους καθοδηγούνται κυρίως από επιχειρηματικά συμφέροντα και όχι από φυλετικές σχέσεις.
Αλβανοί προμηθευτές όπλων
Την άνοιξη του περασμένου έτους, δύο άνδρες έκαναν μια βόλτα στην οδό Μπράτσα Ράντιτς στο κέντρο της Σουμπότιτσα, ακούγοντας δυνατή μουσική και καπνίζοντας κάτι που φαινόταν να είναι τσιγαριλίκι. Βιντεοσκοπώντας τη διαδρομή τους, ο ένας από τους άνδρες επιδεικνύει αδιάφορα ένα αυτόματο τουφέκι σε μια αθλητική τσάντα στο κάθισμα του συνοδηγού. Το BIRN έλαβε το βίντεο της διαδρομής από δύο ανεξάρτητες πηγές.
«Έφτιαξαν το βίντεο ως διαφήμιση», δήλωσε ένας λαθρέμπορος που ισχυρίστηκε ότι του προσφέρθηκε το όπλο για να το αγοράσει. «Το τουφέκι ήρθε από το Κοσσυφοπέδιο. Άκουσα ότι το πούλησαν αργότερα σε Αφγανούς».
Κατονόμασε τους ανθρώπους στο βίντεο και ένας πληροφοριοδότης της αστυνομίας επιβεβαίωσε την ταυτότητά τους.
Τα στοιχεία που συγκέντρωσε το BIRN, συμπεριλαμβανομένων των βίντεο, του ήχου και της γραπτής αλληλογραφίας, καθώς και οι ισχυρισμοί των λαθρεμπόρων, της αστυνομίας και των πηγών της σερβικής υπηρεσίας πληροφοριών BIA, δείχνουν ότι οι αλβανικές εγκληματικές συμμορίες στην Αλβανία, το Κοσσυφοπέδιο και τις περιοχές Ράσκα και Πρέσεβο της Σερβίας αποτελούν την κύρια πηγή των όπλων που βρίσκονται τώρα στα χέρια των λαθρεμπόρων στη βόρεια Σερβία.
Ο Μεϊντινί από την GI-TOC επιβεβαίωσε ότι οι πηγές της δείχνουν επίσης ότι Αλβανοί εγκληματίες, ιδίως από το Κοσσυφοπέδιο, είναι μεταξύ εκείνων που εξοπλίζουν τις συμμορίες λαθρεμπόρων.
«Υπάρχουν πολλά όπλα που έχουν απομείνει από τους πολέμους στα Βαλκάνια και αυτό τα καθιστά εύκολο να αποκτηθούν», δήλωσε ο Μεϊντινί στο BIRN. «Το Κοσσυφοπέδιο είναι ένα από τα κανάλια. Αυτοί [οι εγκληματικές συμμορίες του Κοσσυφοπεδίου] έχουν πιθανώς και έναν τοπικό συνεργάτη στη Σερβία».
Μετά τις συγκρούσεις στο Χόργος τον Νοέμβριο του 2022, η σερβική αστυνομία δήλωσε ότι, εκτός από όπλα, είχε βρει και ένα καπέλο με τα διακριτικά του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσσυφοπεδίου, μιας αλβανικής αντάρτικης δύναμης που πήρε τα όπλα στα τέλη της δεκαετίας του 1990 σε έναν πόλεμο για την ανεξαρτησία από τη Σερβία.
Ένας Σύρος λαθρέμπορος δήλωσε ότι οι συμμορίες άρχισαν να εξοπλίζονται πιο σοβαρά το 2021. Εκείνη την εποχή, είπε στο BIRN, ένας Μαροκινός λαθρέμπορος γνωστός ως Yaseen μεσολάβησε για μια συμφωνία με τους Αλβανούς του Κοσσυφοπεδίου.
«Υπήρχαν κάποια όπλα, αλλά πριν από ένα χρόνο και οκτώ μήνες ήταν η πρώτη φορά που έφεραν επτά Καλάσνικοφ στη Σουμπότιτσα», δήλωσε ο λαθρέμπορος στις αρχές Ιουνίου. «Ο Γιασίν πήγε στο Κοσσυφοπέδιο και έκανε μια συμφωνία με μια ομάδα Αλβανών. Αργότερα, οι Αλβανοί παρέδωσαν τα όπλα».
Σε μια ηχογράφηση που περιήλθε στην κατοχή του BIRN, ένα μέλος της αφγανικής συμμορίας 400/59 ακούγεται να λέει: «Ναι, όλοι οι άνθρωποι έχουν διασυνδέσεις με Αλβανούς».
Η πηγή του BIRN για το λαθρεμπόριο, η οποία αντιτίθεται στη μαζική χρήση όπλων, δήλωσε ότι δεν πρόκειται πια μόνο για μερικά Καλάσνικοφ.
«Ξέρετε πόσα φέρνουν; Τουλάχιστον 100 Καλάσνικοφ. Τετουάνι, Αφγανοί, κάθε πλήρωμα τουλάχιστον 20-30 Καλάσνικοφ ο καθένας».
Ένας άλλος λαθρέμπορος που εμφανίζεται σε μία από τις ηχογραφήσεις του Ιουλίου 2022 καυχιέται σε έναν ενδιάμεσο της αστυνομίας: «Μπορώ τώρα να πάρω 50 Καλάσνικοφ από τα σύνορα με το Κοσσυφοπέδιο. Καταλαβαίνετε; (…)Υπάρχει ένα τηλέφωνο για ένα άτομο στο Κοσσυφοπέδιο, τον αδελφό μου. Φέρνει στη Σερβία 50 Καλάσνικοφ. Δεν υπάρχει πρόβλημα. Έχω επαφή με αυτούς τους ανθρώπους».
Το BIRN απέκτησε ένα άλλο βίντεο που τράβηξαν Μαροκινοί λαθρέμποροι με 18 Καλάσνικοφ στο πάτωμα ενός δωματίου, με τη μαροκινή σημαία κολλημένη στην ταινία. Μια πηγή του BIRN εξήγησε τις συνθήκες για το πώς και πού δημιουργήθηκε το βίντεο. Παίρνοντας ένα χαρακτηριστικό καρέ από το βίντεο και αναζητώντας το στις εικόνες της Google, το BIRN δεν βρήκε κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι το βίντεο είχε αναρτηθεί ποτέ στο διαδίκτυο.
Υψηλές τιμές
Τώρα έχουν στριμώξει την αγορά στην προμήθεια όπλων στους λαθρέμπορους, χρεώνοντας έως και 1.700-1.800 ευρώ για αυτόματα τουφέκια και 900 ευρώ για πιστόλια, σύμφωνα με πληροφοριοδότη των μυστικών υπηρεσιών.
Η αστυνομία του Κοσσυφοπεδίου δήλωσε ότι δεν έχει “επίσημες πληροφορίες” για πολίτες του Κοσσυφοπεδίου που εισέρχονται στη Σερβία και προμηθεύουν εγκληματικές ομάδες, αλλά ότι έχει πληροφορίες για πολίτες άλλων χωρών που εισέρχονται στη Σερβία μέσω του Κοσσυφοπεδίου για να συμμετάσχουν σε τέτοιες δραστηριότητες.
Ένας λαθρέμπορος δήλωσε ότι η τιμή ενός Καλάσνικοφ είχε εκτοξευθεί μετά από τόσες ένοπλες συγκρούσεις, φτάνοντας περίπου τα 2.000 ευρώ. Ανέφερε μια συμφωνία που έκανε ένας Μαροκινός με έναν Αλβανό προμηθευτή για οκτώ Καλάσνικοφ, 4.000 σφαίρες και τρία πιστόλια. «Η συμφωνημένη τιμή ήταν 24.000 ευρώ», δήλωσε στο BIRN.
Οι δίδυμοι Ζεμσίτι, από την Πρίστινα, πιστεύεται ότι είναι σημαντικοί «παίκτες».
Η υποκλαπείσα αλληλογραφία, την οποία έδειξε ο πληροφοριοδότης στο BIRN, αναγνώρισε τους διδύμους να προσφέρουν όπλα προς πώληση.
Ξεχωριστή αλληλογραφία από τις αρχές Φεβρουαρίου παρουσίαζε Σύρους λαθρέμπορους που συζητούσαν μια παράδοση οκτώ Καλάσνικοφ που φέρεται να έγινε από τον Αμάρ Ζεμσίτι στο μοτέλ Simke στην Σουμπότιτσα.
«Η συμφωνία δεν έγινε επειδή οι Σύροι λαθρέμποροι φοβήθηκαν ότι θα έρθει η αστυνομία», δήλωσε στο BIRN ένας λαθρέμπορος που γνωρίζει τη συναλλαγή.
Μια πηγή της BIA δήλωσε ότι η αστυνομία άφησε τον Αμίρ Ζεμσίτι να ξεφύγει όταν συνελήφθησαν αρκετοί άλλοι Αλβανοί τον Μάρτιο. Η αστυνομία δεν απάντησε σε αίτημα για επιβεβαίωση.
Ο Αμίρ Ζεμσίτι δήλωσε ότι είχε συλληφθεί από την αστυνομία στο Κοσσυφοπέδιο πριν από περίπου δύο μήνες. Όταν τον ρώτησαν αν είχε ποτέ διοχετεύσει όπλα στη Σερβία, ο Αμίρ ανέφερε ότι τους είπε: «Είστε καλά; Το Κραγκούγεβατς είναι το μέρος όπου παράγεται το AK-47, όχι το Κοσσυφοπέδιο».
Ο Αμίρ είπε ότι πέρασε 14 ημέρες υπό κράτηση επειδή οι πινακίδες κυκλοφορίας της Βιέννης στο αυτοκίνητό του ήταν πλαστές. Είπε ότι δεν γνώριζε αν η έρευνα εναντίον του θα συνεχιστεί.
Οι αδελφοί Ζεμσίτι έχουν εγκληματικό παρελθόν στο Κοσσυφοπέδιο. Ο δικηγόρος τους, Μεντόρ Νεζίρι, δήλωσε στο BIRN ότι βρίσκεται σε εξέλιξη υπόθεση εναντίον τους στην Πρίστινα για λαθρεμπόριο ναρκωτικών. Σύμφωνα με το κατηγορητήριο για την υπόθεση αυτή, κατά τη διάρκεια έρευνας στο σπίτι τους η αστυνομία βρήκε πάνω από ένα κιλό μαριχουάνα.
Τα μέσα ενημέρωσης στο Κοσσυφοπέδιο είχαν αναφέρει προηγουμένως ότι ο Αμίρ Ζεμσίτι κατηγορείται για παράνομη αγορά, κατοχή και πώληση ναρκωτικών και παράνομη οπλοκατοχή. Όσον αφορά την κατηγορία για τα όπλα, δήλωσε ένοχος και κατέβαλε πρόστιμο 500 ευρώ.
Δεν είναι οι μόνοι
Τον περασμένο Νοέμβριο, ο 36χρονος Αλβανός από το Κοσσυφοπέδιο Ντίνε Χετάι βρέθηκε να έχει στην κατοχή του πέντε Καλάσνικοφ, εννέα πιστόλια και πάνω από 500 σφαίρες σε ένα σπίτι στη Σουμπότιτσα. Τον Απρίλιο του 2023, η Ανώτατη Εισαγγελία της Σουμπότιτσα εξέδωσε κατηγορητήριο κατά του Χετάι, κατηγορώντας τον για το ποινικό αδίκημα της παράνομης παραγωγής, κατοχής, μεταφοράς και διακίνησης όπλων και εκρηκτικών υλών. Ο Χετάι, ο οποίος στο παρελθόν είχε περάσει 11 χρόνια στη φυλακή της Πρίστινα για φόνο, αρνήθηκε τις κατηγορίες, λέγοντας ότι τα όπλα δεν ήταν δικά του.
Απορρίπτοντας την εξήγηση του Χετάι ως απίθανη, η σερβική αστυνομία δήλωσε ότι «πιστεύει ότι ο κατηγορούμενος ήρθε στη Σουμπότιτσα για να πουλήσει όπλα και πυρομαχικά σε μετανάστες που ζουν στη Σουμπότιτσα και τα περίχωρά της, κοντά στα σύνορα με την Ουγγαρία».
Σύμφωνα με το κατηγορητήριο που περιήλθε στην κατοχή του BIRN, τη στιγμή που η αστυνομία συνέλαβε τον Χετάι στο σπίτι που νοίκιαζε, ο Χετάι συναντιόταν με έναν Αφγανό ονόματι Σαλάμ Καν Αχμαντζαϊά, ο οποίος φέρεται να ήθελε να νοικιάσει ένα σπίτι από αυτόν. Ένας ενδιάμεσος της αστυνομίας με τον οποίο μίλησε το BIRN και ο οποίος παρακολουθούσε την υπόθεση συνέδεσε τον Σαλάμ Καν με μια ομάδα λαθρεμπορίας ανθρώπων που πρόσκειται στη συμμορία «400/59».
«Πρέπει να έχουν προστασία»
Οι γνωρίζοντες και οι εμπειρογνώμονες λένε ότι είναι εξαιρετικά απίθανο οι εγκληματικές ομάδες των Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου να μπορούν να δρουν στη βόρεια Σερβία χωρίς τη συνεργασία της αστυνομίας.
«Πρέπει να έχουν προστασία. Πώς αλλιώς θα μπορούσαν να δουλέψουν έτσι;» αναρωτήθηκε ένας λαθρέμπορος.
Αναφερόμενος στη Σουμπότιτσα, ο πληροφοριοδότης της BIA δήλωσε στο BIRN: «Συναντιούνται σε δημόσιους χώρους στο ίδιο το κέντρο της πόλης. Ξέρουν ποιος είναι στην καφετέρια, όλες τις υπηρεσίες [ασφαλείας], ποιος είναι με πολιτικά ρούχα κ.λπ. Χαιρετούν τους αστυνομικούς».
Μετά από καταγγελίες των ντόπιων, η σερβική αστυνομία άρχισε πρόσφατα τακτικές δραστηριότητες στην περιοχή: την 1η Αυγούστου, 820 αστυνομικοί συμμετείχαν σε μεγάλης κλίμακας επιχείρηση με στόχο τους διακινητές ανθρώπων, κατά την οποία συνελήφθησαν 13 άτομα και 27 κατηγορήθηκαν για πλημμελήματα. Οι αστυνομικοί κατέσχεσαν εννέα αυτόματα τουφέκια, μια κυνηγετική καραμπίνα με οπτικό σκόπευτρο, τρία πιστόλια και 841 πυρομαχικά διαφόρων διαμετρημάτων.
Ωστόσο, πυροβολισμοί εξακολουθούν να ακούγονται τακτικά στα δάση βόρεια της Σουμπότιτσα.
«Ζω κοντά στη Μάκοβα Σέντμιτσα», δήλωσε ένας κάτοικος. «Το παράθυρό μου είναι ανοιχτό και ακούω συνεχώς πυροβολισμούς, ακόμη και στις δύο το πρωί».
Φαίνεται ότι δεν είναι τόσο εύκολο να αφοπλιστούν τέτοιες ομάδες. Σε ηχογραφήσεις κλήσεων και αλληλογραφίας στο WhatsApp που περιήλθαν στην κατοχή του BIRN μετά τη σύγκρουση της 2ας Ιουλίου, ένας μεσάζων της αστυνομίας προτρέπει τους Αφγανούς λαθρεμπόρους να παραδώσουν τα όπλα τους με αντάλλαγμα την ασυλία και τη συνέχιση των επιχειρήσεών τους.
«Δώστε μου εγκληματίες. Καθαρίστε τα όπλα. Όλα τα σύνορα είναι δικά σας. Βάλτε άνθρωπο που εμπιστεύεστε και εργαστείτε», αναφέρει ο μεσάζων σε ένα μήνυμα στο WhatsApp, γραμμένο στα αγγλικά.
Άλλες αλληλογραφίες και ηχογραφήσεις που περιήλθαν στην κατοχή του BIRN δείχνουν μια προσπάθεια της σερβικής χωροφυλακής να ενθαρρύνει τους λαθρέμπορους να αφοπλιστούν, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία. Αλλά δεν υπάρχουν αποδείξεις για κάποια σημαντική παράδοση όπλων.
Ο διαμεσολαβητής της αστυνομίας δήλωσε ότι κάποιοι στη χωροφυλακή ήθελαν να κάνουν σωστά τη δουλειά του αφοπλισμού, αλλά σαμποταρίστηκαν. Έδειξε με το δάχτυλο τους διεφθαρμένους αξιωματικούς των συνόρων και τους τοπικούς αστυνομικούς της Σουμπότιτσα.
«Είχα ακόμη και κάποιες αποδείξεις», είπε. «Κάποιοι λαθρέμποροι μου έδειξαν τα ονόματα και τον αριθμό ενός αστυνομικού που έπαιρνε χρήματα. Αυτός ο αστυνομικός δεν ερευνήθηκε». Έδειξε στο BIRN μια εκτυπωμένη οθόνη της συναλλαγής.
Την 1η Ιουλίου, τα μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο επικεφαλής του αστυνομικού τμήματος της Σουμπότιτσα, Μπορίβογιε Μούκαλι, απολύθηκε, με τα μέσα ενημέρωσης να συνδέουν την έκπτωσή του με δύο ανταλλαγές πυροβολισμών τον Ιούνιο που αφορούσαν Αφγανούς λαθρέμπορους.
Ερωτηθείς σχετικά με τις ένοπλες ομάδες λαθρεμπόρων στα σύνορα με την Ουγγαρία, η Frontex δήλωσε στο BIRN ότι «δεν έχει καμία πληροφορία για το θέμα αυτό».
«Εμείς, ως οργανισμός της ΕΕ, δεν έχουμε τις αρμοδιότητες να διεξάγουμε τέτοιες έρευνες».
Η Interpol δεν απάντησε στις ερωτήσεις του BIRN σχετικά με το θέμα. Η EUROJUST, ένας οργανισμός που συνεργάζεται με τις εθνικές αρχές για τη διερεύνηση σοβαρών διασυνοριακών ποινικών ερευνών, δήλωσε στο BIRN ότι «θα εξετάσει το θέμα και θα ελέγξει αν πρόκειται για υπόθεση στην οποία εμπλέκεται η Eurojust».
«Δεν είναι απαραίτητο όλες οι υποθέσεις διασυνοριακής ποινικής συνεργασίας να διεκπεραιώνονται μέσω της Eurojust. Συνήθως ενεργούμε μόνο κατόπιν συγκεκριμένων αιτημάτων των εθνικών αρχών», δήλωσε ο εκπρόσωπός της στο BIRN.
