English
Ο πρώην υπουργός Ευάγγελος Βενιζέλος επανέρχεται στο άρθρο 15 της ΕΣΔΑ, θίγοντας τις πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη. Σχολιάζει τις ενέργειες της κυβέρνησης σχετικά με τη διαχείριση του μεταναστευτικού ζητήματος και καταθέτει προβληματισμούς για τη νομική βάση των μέτρων που προτείνονται.
Η απάντηση Βενιζέλου
Αφορμή για τα λεγόμενα του Ευάγγελου Βενιζέλου στάθηκαν οι δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Βουλής. Ο πρώην υπουργός αναφέρθηκε στην κυβερνητική τροπολογία που προτείνει τη διαφορετική μεταχείριση των μεταναστών που εισέρχονται στη χώρα από τη Βόρεια Αφρική, επικαλούμενη το άρθρο 15 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Αναλυτικά, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι «συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 15», το οποίο επιτρέπει στα κράτη να πάρουν μέτρα ακόμη και κατά παράβαση των υποχρεώσεών τους σε περιόδους δημόσιου κινδύνου.
Η σύγχυση γύρω από την ενεργοποίηση του άρθρου 15
Ο κ. Βενιζέλος σχολίασε τη δήλωση του Γιώργου Γεραπετρίτη, που ανέφερε ότι υπάρχει «σύγχυση» αναφορικά με την ενεργοποίηση του άρθρου 15 ΕΣΔΑ, επισημαίνοντας πως η κυβέρνηση δεν επιθυμεί να κηρύξει τη χώρα σε κατάσταση παρέκκλισης από τη Σύμβαση. Ωστόσο, ο Υπουργός Εξωτερικών έχει υπογράψει επίσημα ότι η κυβέρνηση προβαίνει σε μέτρα «κατά παράβαση των υποχρεώσεων που προβλέπονται στη Σύμβαση».
Νομική διάσταση και θεμελιώδη δικαιώματα
Ο πρώην υπουργός αναρωτιέται αν η κυβέρνηση επικαλείται πράγματι το άρθρο 15 ή εάν απλώς παραβιάζει την ΕΣΔΑ χωρίς δικαιολογίες. Όπως σημειώνει, τα μέτρα που λαμβάνονται κατά παράβαση των υποχρεώσεων που απορρέουν από τη Σύμβαση επίσης παραβιάζουν τις αντίστοιχες θεωρήσεις του Συντάγματος. Τα δικαστήρια στη χώρα μας έχουν καθήκον να εξετάζουν τη συμβατότητα των νόμων με την ΕΣΔΑ και το Ευρωπαϊκό Δίκαιο.
Υποχρεώσεις της κυβέρνησης
Η δήλωση της κυβέρνησης πως συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του άρθρου 15 προϋποθέτει ότι αναγνωρίζει τις αντίστοιχες συνθήκες του άρθρου 48 του Συντάγματος, που αναφέρονται σε «δημόσιο κίνδυνο». Ο κ. Βενιζέλος καταλήγει ότι η κυβέρνηση δεν φαίνεται να ενεργοποιεί το άρθρο 48, προκαλώντας ερωτήματα για τη σοβαρότητα της νομικής βάσης των μέτρων.
Το παράδοξο της επιχειρηματολογίας
Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι το γεγονός ότι η κυβερνητική αναφορά στο άρθρο 15 αποδεικνύεται πρακτικά άχρηστη, καθώς οι ατομικές προσφυγές στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) εξετάζονται βάσει του άρθρου 3 της ΕΣΔΑ. Αυτό το άρθρο απαγορεύει την απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση και δεν επιτρέπει παρέκκλιση, ακόμη και κάτω από συνθήκες έκτακτης ανάγκης.
Ο κ. Βενιζέλος προσπαθεί να ερμηνεύσει το πλήρες κυβερνητικό επιχείρημα, προβάλλοντας τα νομικά και ηθικά ζητήματα που προκύπτουν από τις τρέχουσες πολιτικές αποφάσεις. Η συζήτηση αυτή εγείρει σημαντικά ερωτήματα σχετικά με την κράτηση και τη μεταχείριση των προσφύγων και μεταναστών στη χώρα.
