Νετανιάχου: Τον αμφισβήτησαν, τον απομόνωσαν κι όμως, προχωρά – Η τολμηρή επίθεση στο Ιράν αλλάζει το τοπίο στην Μέση Ανατολή

Τα ξημερώματα της Παρασκευής, ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη διέσχισαν τους ουρανούς της ερήμου, πλήττοντας κρίσιμες πυρηνικές εγκαταστάσεις, αποθήκες βαλλιστικών πυραύλων και υψηλόβαθμα στρατιωτικά κέντρα του Ιράν. Η επιχείρηση, που θύμιζε σκηνές από κινηματογραφική ταινία δράσης, περιλάμβανε τη δημιουργία βάσης drones εντός του Ιράν, τη μεταφορά προηγμένων οπλικών συστημάτων με φορτηγά και την ανάπτυξη ομάδων κομάντο της Μοσάντ.

Η κίνηση αυτή του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου αντικατοπτρίζει την αποφασιστικότητά του, σε αντίθεση με την εικόνα που είχαν πολλοί για αυτόν τους τελευταίους μήνες. Εμπνευσμένος από τον Ουίνστον Τσόρτσιλ, τον οποίο θεωρεί πρότυπο, ο Νετανιάχου επιδιώκει να καθιερωθεί ως ο «προστάτης του Ισραήλ», όπως είχε δηλώσει το 2016.

Η αλλαγή στρατηγικής μετά την 7η Οκτωβρίου

Η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 αποτέλεσε σημείο καμπής για το Ισραήλ. Η αποτυχία της αμυντικής στρατηγικής οδήγησε σε μια νέα, επιθετική προσέγγιση ενάντια στον ιρανικό άξονα. Το Ισραήλ κινήθηκε αποφασιστικά κατά της Χεζμπολάχ, της Χαμάς, των Χούθι και, τώρα, του ίδιου του Ιράν. Η επιχείρηση στο Ιράν ήρθε σε μια στιγμή που η Χεζμπολάχ, εξασθενημένη από τον πρόσφατο πόλεμο, δήλωσε ότι δεν θα εμπλακεί, ενώ η Συρία, μετά την πτώση του Άσαντ και την καταστροφή της στρατιωτικής της υποδομής, δεν αποτελεί πλέον εμπόδιο.

Η καταστροφή αντιαεροπορικών συστημάτων του Ιράν από ισραηλινές επιθέσεις το προηγούμενο έτος διευκόλυνε την επιχείρηση, ανοίγοντας τον δρόμο για τα ισραηλινά αεροσκάφη. Ο στρατηγικός αναπροσανατολισμός του Ισραήλ από την άμυνα στην επίθεση σηματοδοτεί μια νέα εποχή, με την πρόληψη και την προληπτική δράση να αποτελούν πλέον βασικά στοιχεία της εθνικής του ασφάλειας.

Οι διπλωματικές προκλήσεις

Παρά τις αρχικές ελπίδες ότι η δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ θα ενίσχυε τη θέση του Νετανιάχου, οι εξελίξεις αποδείχθηκαν απρόβλεπτες. Ο Τραμπ, αντί να υποστηρίξει πλήρως το Ισραήλ, προχώρησε σε απευθείας διαπραγματεύσεις με το Ιράν και τη Χαμάς, ενώ υπέγραψε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με τους Χούθι χωρίς συντονισμό με το Ισραήλ. Επιπλέον, η απόφασή του να προχωρήσει σε αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία και να άρει τις κυρώσεις στη Συρία, παρά τις αντιρρήσεις του Νετανιάχου, απομόνωσε το Ισραήλ διπλωματικά.

Η απογοήτευση από την απροθυμία του Τραμπ να αντιμετωπίσει στρατιωτικά το Ιράν πιθανότατα ώθησε τον Νετανιάχου να αναλάβει δράση μόνος του. Η επιτυχία της επιχείρησης ενισχύει τη θέση του Ισραήλ, αλλά εγείρει ερωτήματα για την αντίδραση του Ιράν και το ρόλο των ΗΠΑ στην αποτροπή μιας ευρύτερης σύγκρουσης.

Ένα νέο κεφάλαιο για τη Μέση Ανατολή

Η επίθεση στο Ιράν αποτελεί ορόσημο για τη Μέση Ανατολή, συγκρίσιμο με ιστορικά γεγονότα όπως ο Πόλεμος των Έξι Ημερών ή οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Το Ισραήλ, αψηφώντας τη διεθνή κατακραυγή, κατέδειξε την αποφασιστικότητά του να αντιμετωπίσει τον ιρανικό άξονα, σε μια στιγμή που οι μεγάλες δυνάμεις περιορίζονταν σε διπλωματικές κινήσεις.

Η επιτυχία της επιχείρησης ενισχύει τη θέση του Ισραήλ στην περιοχή, αλλά η επόμενη κίνηση του Ιράν παραμένει κρίσιμη. Ο ρόλος των ΗΠΑ, και ιδιαίτερα η στάση του Τραμπ, θα καθορίσει αν η περιοχή θα οδηγηθεί σε ευρύτερη σύγκρουση ή αν θα εδραιωθεί ένα νέο status quo. Όπως είπε ο Τσόρτσιλ, «δεν είναι το τέλος, ούτε καν η αρχή του τέλους, αλλά ίσως το τέλος της αρχής».