Η νέα ρύθμιση, που κατατέθηκε χθες, εισάγει σαφείς κανόνες για τις οικοδομικές άδειες και επιχειρεί να αποκαταστήσει τη σταθερότητα σε έναν κλάδο που έχει πληγεί από νομική αβεβαιότητα και καθυστερήσεις.

Βασικό στοιχείο της νέας ρύθμισης είναι ότι καταργούνται οριζόντια τα πολεοδομικά κίνητρα που προβλέπει ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός (ΝΟΚ), δηλαδή τα μπόνους δόμησης, ύψους ή όγκου, που κρίθηκαν αντισυνταγματικά.

Ωστόσο, για χιλιάδες οικοδομικές άδειες που έχουν ήδη εκδοθεί, προβλέπεται μεταβατικό πλαίσιο ώστε να μην ανατραπούν προγραμματισμένα έργα:

Όσοι έχουν ήδη λάβει άδεια με μπόνους και έχουν ξεκινήσει εργασίες (όπως εκσκαφές) μέχρι τις 11 Δεκεμβρίου 2024, μπορούν να συνεχίσουν κανονικά, χωρίς αναθεώρηση ή επιπλέον κόστη.
Παρέχεται επίσης η δυνατότητα προαιρετικής αναθεώρησης, χωρίς πρόσθετες φορολογικές ή διοικητικές επιβαρύνσεις (φόροι, παράβολα, εισφορές, κρατήσεις).
Όσοι δεν έχουν ξεκινήσει εργασίες μέχρι τη συγκεκριμένη ημερομηνία, οφείλουν να προχωρήσουν σε αναθεώρηση της άδειάς τους, προκειμένου να αφαιρεθούν τα μπόνους που κρίθηκαν αντισυνταγματικά. Σε αυτή την περίπτωση, διατηρείται το βασικό δικαίωμα δόμησης, αφαιρούνται όμως τα επιπλέον τετραγωνικά που προέκυψαν από τα μπόνους.

Οι αρμόδιες Υπηρεσίες Δόμησης θα χειρίζονται αυτές τις αναθεωρήσεις χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς επιπλέον κόστος για τους πολίτες.

Εισάγεται «Περιβαλλοντικό Ισοζύγιο»

Για τις περιπτώσεις οικοδομικών αδειών που δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί και επωφελούνται από μπόνους, θεσπίζεται η έννοια του Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου. Πρόκειται για έναν μηχανισμό περιβαλλοντικής ανταπόδοσης, σύμφωνα με τον οποίο:

Οι ιδιοκτήτες θα καταβάλλουν οικονομικό τέλος για τα επιπλέον τετραγωνικά που προκύπτουν από τα κίνητρα του ΝΟΚ.
Παράλληλα, θα υλοποιούνται στοχευμένες παρεμβάσεις αστικής αναβάθμισης, στον δήμο ή τη δημοτική ενότητα όπου βρίσκεται το ακίνητο. Αυτές θα καθορίζονται από ειδικά σχέδια περιβαλλοντικής αναβάθμισης πόλεων.

Ο νέος αυτός μηχανισμός αποσκοπεί στην αντιστάθμιση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης από την αυξημένη δόμηση, ενισχύοντας την ποιότητα ζωής στις αστικές περιοχές.

Ποιοι εξαιρούνται

Ωστόσο, από την υποχρέωση καταβολής περιβαλλοντικού ισοζυγίου εξαιρούνται:

- Άδειες που εντάσσονται σε ειδικά χωρικά σχέδια αναπτυξιακού χαρακτήρα, για τα οποία έχει προηγηθεί επιστημονική τεκμηρίωση,
- Διατηρητέα κτίρια και μνημεία, με στόχο την ενίσχυση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την προστασία του αρχιτεκτονικού πλούτου.