Σκανδαλώδης τροπολογία αποκαλύπτει ευνοϊκές διατάξεις για συγγενείς πολιτικών σε ξένες εταιρείες

Αλλαγές στον νόμο για το «Πόθεν Έσχες» ταρακούνησαν τη Βουλή με την κατάθεση τροπολογίας το βράδυ της Τρίτης από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Η νέα αυτή ρύθμιση επιτρέπει στους συζύγους και στους συγγενείς πρώτου βαθμού πολιτικών προσώπων να συμμετέχουν ή να διατηρούν εταιρείες στο εξωτερικό, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η τροπολογία, που έχει ενταχθεί στο νομοσχέδιο για την Εθνική Σχολή Δικαστών, φέρει τις υπογραφές του υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη, και του υπουργού Οικονομίας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Κυριάκου Πιερρακάκη. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η διάταξη ενσωματώθηκε ανάμεσα σε άσχετες ρυθμίσεις, χωρίς οποιαδήποτε προηγούμενη προαναγγελία.

Παραπέμπεται για παράβαση του νόμου περί «Πόθεν Έσχες» ο Κασσελάκης

Ουσιαστικές αλλαγές

Η νέα ρύθμιση φέρνει σημαντικές αλλαγές στον νόμο 3213/2003 για το «Πόθεν Έσχες», καθώς και στη διάταξη του 2016 που είχε τεθεί σε εφαρμογή επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, έπειτα από εισήγηση του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα. Η προηγούμενη ρύθμιση επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς στους συζύγους πολιτικών προσώπων και τους απαγόρευε τη συμμετοχή σε αλλοδαπές εταιρείες.

Η νέα τροπολογία επιτρέπει στους συζύγους και στους συγγενείς πρώτου βαθμού πολιτικών προσώπων να συμμετέχουν σε εταιρείες του εξωτερικού, εξαιρούντας μόνο τις επιχειρήσεις που έχουν έδρα σε μη συνεργάσιμα φορολογικά κράτη, γνωστά και ως «φορολογικοί παράδεισοι». Ωστόσο, δεν ορίζεται κάποια ρύθμιση για να αποτραπεί η έμμεση σύνδεση εταιρειών σε συνεργάσιμα κράτη με καταφύγια ή νομικά πρόσωπα που εδρεύουν σε μη συνεργάσιμα.

Στην έκθεση συνεπειών που συνοδεύει την τροπολογία, το υπουργείο αντικρούει την προηγούμενη ρύθμιση επικαλούμενο την ανάγκη για «εξασφάλιση δίκαιης ισορροπίας» στους περιορισμούς που επιβάλλονται στους συγγενείς πολιτικών προσώπων. Επίσης, αναφέρονται συνταγματικά και ενωσιακά δικαιώματα που προστατεύουν την οικονομική ελευθερία.

Η έκθεση περιγράφει την παλαιά απαγόρευση ως περιοριστική για την οικονομική ελευθερία, επισημαίνοντας ότι το θέμα «χρήζει εξορθολογισμού». Παράλληλα, η νέα πρόβλεψη προσπαθεί να διαφοροποιήσει τη θεσμική ευθύνη από τις προσωπικές σχέσεις με πολιτικά πρόσωπα. «Τα ανωτέρω πρόσωπα που απλώς συνδέονται προσωπικά με πολιτικά πρόσωπα δεν έχουν επιλέξει οι ίδιοι μια τέτοια πολιτική δραστηριότητα», δηλώνεται στην εισήγηση.

Είναι αυτονόητο ότι αυτή η ρύθμιση θα προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς εγείρει ανησυχίες για τη διαφάνεια και την ενδεχόμενη δημιουργία παραθύρων σε υπόγειες οικονομικές συναλλαγές ή συγκρούσεις συμφερόντων, ειδικά τη στιγμή που η πολιτική αξιοπιστία και η ηθική λογοδοσία είναι στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.