English
Ένα αποκαλυπτικό άρθρο δημοσιεύει η Guardian, στο οποίο περιγράφεται λεπτομερώς η διαδικασία που η Χαμάς ακολούθησε, ώστε μέχρι τελευταία στιγμή, μόνον ένας πολύ στενός κύκλος να γνωρίζει τις προθέσεις της. Κεντρικά πρόσωπα στο σχεδιασμό και την εκτέλεση αυτής της άνευ προηγουμένου τρομοκρατικής επίθεσης οι Γιαχία Σινουάρ και Μοχάμεντ Ντεΐφ, δύο αδίστακτοι και αιμοβόροι ισλαμιστές τρομοκράτες που κινούν τα νήματα στην οργάνωση.
Ένας θανατηφόρος καταιγισμός: πώς οι μυστικές εντολές επίθεσης της Χαμάς μεταβιβάστηκαν την τελευταία στιγμή
-
- Άρθρο του Τζέισον Μπερκ από την Ιερουσαλίμ
Οι πρώτες εντολές δόθηκαν πριν από τις 4 π.μ.: όποιος παρακολουθούσε τις τακτικές εκπαιδεύσεις και δεν σκόπευε να παραστεί στην προσευχή της αυγής στα συνήθη τζαμιά έπρεπε να πάει να προσευχηθεί.
Μια ώρα αργότερα, καθώς ο ουρανός άρχισε να φωτίζεται πάνω από τη Γάζα και τα εκκλησιάσματα άρχισαν να διαλύονται, εκδόθηκαν νέες οδηγίες. Και αυτές ήταν απλές και πέρασαν κυρίως από στόμα σε στόμα: φέρτε τα όπλα σας και όποια πυρομαχικά έχετε και συγκεντρωθείτε σε συγκεκριμένα σημεία.
Αλλά και πάλι κανείς δεν είχε ενημερωθεί για το τι επρόκειτο να συμβεί. Η Επιχείρηση al-Aqsa Flood, η πιο φιλόδοξη επιχείρηση που είχε εξαπολύσει η Χαμάς από τότε που η εξτρεμιστική ισλαμιστική οργάνωση είχε πάρει τον έλεγχο της Γάζας το 2007, εξακολουθούσε να είναι μυστική.
Το σχέδιο είχε εκπονηθεί από μια χούφτα σκληροτράχηλων, βετεράνων ηγετών της Χαμάς και ήταν ακόμη άγνωστο στους άνδρες των οποίων η βία επρόκειτο να συντρίψει κάθε πρόσκαιρη αίσθηση ηρεμίας ή προόδου προς μια νέα σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Ήταν άγνωστο, επίσης, και στις πολυδιαφημισμένες στρατιωτικές και μυστικές υπηρεσίες του Ισραήλ.
Η απόφαση να μεταβιβαστούν προφορικά οδηγίες σε χιλιάδες μαχητές της Χαμάς που ήταν διασκορπισμένοι μεταξύ των 2,3 εκατομμυρίων κατοίκων της Γάζας ήταν το τελευταίο από μια σειρά μέτρων που σχεδιάστηκαν για να εξαπατήσουν ένα από τα πιο ισχυρά συστήματα παρακολούθησης στον κόσμο και να κρατήσουν κάθε πληροφορία για το τι θα μπορούσε να συμβεί από ένα δίκτυο κατασκόπων.
Οι οδηγίες εξαπλώθηκαν σε όλη τη Γάζα με έναν καταρράκτη, που δόθηκαν πρώτα στους διοικητές των “ταγμάτων” των εκατό ή και περισσότερων, στη συνέχεια στους επικεφαλής των διμοιριών των 20 ή 30 ατόμων, οι οποίοι ενημέρωσαν τους διοικητές των διμοιριών με επικεφαλής δώδεκα, οι οποίοι μετέδωσαν το μήνυμα στους φίλους, τους γείτονες και τους συγγενείς που συμμετείχαν στις δύο φορές την εβδομάδα διεξαγόμενες ασκήσεις σε δεκάδες τοποθεσίες του θύλακα.
Μόνο όταν οι άνδρες είχαν συγκεντρωθεί διανεμήθηκαν επιπλέον πυρομαχικά και ισχυρότερα όπλα. Πολλοί είχαν χειριστεί τέτοια όπλα τους προηγούμενους μήνες και τα είχαν επιστρέψει στα οπλοστάσια της Χαμάς μετά από κάθε μάθημα. Σύντομα κουβαλούσαν χειροβομβίδες και ρουκέτες, βαριά πολυβόλα, τυφέκια ελεύθερων σκοπευτών και εκρηκτικά.
Ήταν πλέον 6 π.μ. Ο ήλιος είχε ανατείλει και οι τελικές διαταγές είχαν εκδοθεί. Τώρα, αυτές είχαν καταγραφεί: οι άνδρες έπρεπε να ορμήσουν μέσα από τα κενά που σύντομα θα ανατινάσσονταν ή θα έσπαγαν τον περιμετρικό φράχτη του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων γύρω από τη Γάζα και να επιτεθούν σε Ισραηλινούς στρατιώτες και πολίτες στην άλλη πλευρά.
Αυτή η περιγραφή των πρώτων στιγμών των τρομοκρατικών επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ προέρχεται από πολλαπλές πηγές, συμπεριλαμβανομένων συναντήσεων με αξιωματούχους των ισραηλινών μυστικών υπηρεσιών, εμπειρογνώμονες, πηγές με άμεση γνώση των αναφορών ανάκρισης των μαχητών της Χαμάς που συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των επιθέσεων, καθώς και υλικό που δημοσιοποιήθηκε από τη Χαμάς και τον ισραηλινό στρατό.
Αν και πολλοί ισχυρισμοί είναι δύσκολο να επαληθευτούν και έχουν αμφισβητηθεί, σεβαστοί και ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες της Χαμάς έχουν περιγράψει τον απολογισμό ως αληθοφανή.
Υπογραμμίζει την κλίμακα του σχεδιασμού πίσω από την επιχείρηση και εξηγεί εν μέρει τις πολλαπλές αποτυχίες των ισραηλινών δυνάμεων ασφαλείας που οδήγησαν στο θάνατο 1.100 αμάχων συμπατριωτών τους και 300 συναγωνιστών τους.
Ένας παράγοντας ήταν ο τεράστιος αριθμός που πέρασε από τον φράχτη – ορισμένες πηγές λένε ότι έφθασαν τις 3.000, συμπεριλαμβανομένων μελών της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ (PIJ), μιας συμμαχικής αλλά ανεξάρτητης παράταξης που δεν ενημερώθηκε εκ των προτέρων για τις επιθέσεις, είπαν οι πηγές, αλλά εντάχθηκε μόλις αντιλήφθηκε την παραβίαση του φράχτη. Άμαχοι επίσης ξεχύθηκαν από τη Γάζα μέσα στο γενικό χάος, ενθαρρυμένοι από την αργή αντίδραση των ισραηλινών δυνάμεων ασφαλείας.
Γραπτές εντολές εξηγούσαν στις μονάδες της Χαμάς ένα ακριβές σχέδιο που είχαν εκπονήσει δύο άνδρες που το Ισραήλ θεωρεί ότι ήταν οι κύριοι σχεδιαστές της επίθεσης: Γιαχία Σινουάρ, ο γενικός επικεφαλής της Χαμάς στον θύλακα, και Μοχάμεντ Ντεΐφ, ο διοικητής των στρατιωτικών ταξιαρχιών al-Qassam και των επίλεκτων ομάδων Nukhba της Χαμάς.
Σε κάθε μονάδα δόθηκε ένας ξεχωριστός στόχος: μια στρατιωτική βάση, ένα κιμπούτς, ένας δρόμος ή μια πόλη. Συχνά οι εντολές τους συνοδεύονταν από χάρτες που έδειχναν λεπτομέρειες για τις άμυνες και τις θέσεις-κλειδιά μέσα στους στόχους τους, αντλώντας πληροφορίες που προέρχονταν από συμπαθούντες που εργάζονταν στο Ισραήλ, υποστηρίζουν οι πηγές. Το ρέιβ πάρτι στο οποίο έχασαν τη ζωή τους 260 άνθρωποι δεν ήταν μεταξύ των αρχικών στόχων, πιστεύεται.
Τρεις αποστολές ανατέθηκαν σε διαφορετικές μονάδες. Μια πρώτη ομάδα διατάχθηκε να κατακλύσει τις υποστελεχωμένες και απροετοίμαστες ισραηλινές στρατιωτικές βάσεις γύρω από τη Γάζα ή να επιτεθεί σε πολίτες στα σπίτια τους.
Η Χαμάς επέρριψε την ευθύνη για μεγάλο μέρος της βίας κατά αμάχων – και για τις φρικαλεότητες, συμπεριλαμβανομένων των βιασμών και των βασανιστηρίων – σε “εγκληματίες” που ακολουθούσαν τους επιτιθέμενούς της. Οι Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας έδωσαν στη δημοσιότητα συνέντευξη ενός συλληφθέντα εισβολέα, ο οποίος δήλωσε ότι “η αποστολή ήταν να σκοτώσουμε … όποιον βλέπαμε”. Ο επιτιθέμενος περιέγραψε στη συνέχεια ότι πυροβολούσε παιδιά.
Άλλες μονάδες διατάχθηκαν να υπερασπιστούν θέσεις εναντίον των ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων όταν αυτές έρχονταν, συχνά με ενέδρες σε βασικούς δρόμους. Δεν επρόκειτο για αποστολή αυτοκτονίας, καθώς ο θάνατος των επιτιθέμενων δεν αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της επιχείρησης, ένα σημείο του ισλαμικού νόμου που οι σχεδιαστές της επιχείρησης είχαν εξετάσει προσεκτικά, ανέφεραν οι πηγές.
Μια τρίτη ομάδα μονάδων είχε αναλάβει να συλλάβει όσο το δυνατόν περισσότερους ομήρους και να τους μεταφέρει στα κενά του φράχτη, όπου ειδικές ομάδες περίμεναν για να μεταφέρουν τους ομήρους στο τεράστιο σύμπλεγμα σηράγγων κάτω από τη Γάζα. Εκεί πιστεύεται ότι κρατούνται περισσότεροι από 240 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων βρέφη, παιδιά και ηλικιωμένοι, καθώς και στρατιωτικό προσωπικό. Μέχρι στιγμής μόνο τέσσερις έχουν απελευθερωθεί και ένας έχει διασωθεί.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας πιστεύουν ότι η πολιτική ηγεσία της Χαμάς στο εξωτερικό δεν ενημερώθηκε για τις λεπτομέρειες της επιχείρησης, ούτε και οι χορηγοί της Χαμάς στο Ιράν, αν και αμφότεροι πιθανότατα γνώριζαν ότι κάτι σχεδιαζόταν. “Ήταν ένας πολύ στενός κύκλος”, δήλωσε στο Reuters τον περασμένο μήνα πηγή προσκείμενη στη Χαμάς.
Αξιωματούχοι της Χαμάς δήλωσαν ότι ο σχεδιασμός της επίθεσης ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια, μετά από επιδρομές της ισραηλινής αστυνομίας στο τέμενος αλ Άκσα της Ιερουσαλήμ, τον τρίτο ιερότερο χώρο του Ισλάμ. Ισραηλινές πηγές λένε ότι το χρονοδιάγραμμα ήταν μικρότερο -ίσως ένα έτος ή 18 μήνες- και ότι κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου έγινε προσπάθεια να ενισχυθεί η ισραηλινή πεποίθηση ότι η Χαμάς είχε αλλάξει την εστίασή της από τη βία κατά του Ισραήλ στην οικονομική ανάπτυξη στη Γάζα.
Ο ακριβής ρόλος των διαφόρων ηγετών της Χαμάς στην επίθεση δεν έχει ακόμη εξακριβωθεί, αλλά είναι σαφές ότι οι Σινουάρ και Ντεΐφ είχαν κεντρική θέση στο σχεδιασμό της.
Ντεΐφ σημαίνει “φιλοξενούμενος”, μια αναφορά στις συνεχείς μετακινήσεις του 58χρονου για να αποφύγει τον εντοπισμό του από το Ισραήλ. Μέλος της Χαμάς από τις αρχές της δεκαετίας του ’20, ο πρώην φοιτητής θετικών επιστημών επέβλεψε ένα κύμα βομβιστικών επιθέσεων αυτοκτονίας εναντίον ισραηλινών πολιτών στις αρχές της δεκαετίας του 1990 και άλλη μία δεκαετία αργότερα. Ο Ντεΐφ μπορεί να έχει μείνει ανάπηρος από μία από τις πολλές ισραηλινές απόπειρες δολοφονίας, ενώ η σύζυγός του και η νεαρή οικογένειά του σκοτώθηκαν σε αεροπορική επιδρομή το 2014. Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν περιγράψει τον Ντεΐφ, το πραγματικό όνομα του οποίου είναι Μοχάμεντ Ντιάμπ Ιμπραήμ αλ Μάσρι, ως “νεκρό που περπατάει”.
Ο Σινουάρ, 61 ετών, επίσης ιδρυτικό μέλος της Χαμάς – ακρωνύμιο του Ισλαμικού Κινήματος Αντίστασης – πέρασε 23 χρόνια σε ισραηλινές φυλακές για τη δολοφονία ισραηλινών στρατιωτών πριν απελευθερωθεί μεταξύ περισσότερων από 1.000 κρατουμένων που ανταλλάχθηκαν το 2011 με τον Γκιλάντ Σαλίτ, έναν ισραηλινό στρατιώτη που είχε αιχμαλωτιστεί από τη Χαμάς πέντε χρόνια νωρίτερα.
Στη φυλακή, ο Σινουάρ αρνήθηκε να μιλήσει σε οποιονδήποτε Ισραηλινό και τιμωρούσε προσωπικά όσους το έκαναν, πιέζοντας το πρόσωπο ενός ατόμου σε μια αυτοσχέδια σόμπα, σύμφωνα με έναν Ισραηλινό πρώην ανακριτή στο ίδρυμα όπου κρατούνταν ο Σινουάρ. “Είναι 1.000% αφοσιωμένος και 1.000% βίαιος, ένας πολύ, πολύ σκληρός άνθρωπος”, είπε ο ανακριτής.
Κατά την απελευθέρωσή του, ο Σινουάρ δήλωσε ότι η εμπειρία του τον δίδαξε ότι η σύλληψη ισραηλινών στρατιωτών ήταν ο μόνος τρόπος για την απελευθέρωση κρατουμένων. Ένας δημοσιογράφος που συνάντησε τον Σινουάρ πριν από μια δεκαετία δήλωσε στον Guardian ότι ο ηγέτης της Χαμάς ήταν τόσο επικεντρωμένος σε αυτόν τον στόχο που ήταν σαν “ο κόσμος να μην υπήρχε πέρα από τα μάτια του”.
Αναλυτές δήλωσαν ότι άλλοι στόχοι των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου πιθανώς περιλάμβαναν την ανακοπή των προσπαθειών για την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, την περαιτέρω υπονόμευση της Παλαιστινιακής Αρχής, την απόσπαση της προσοχής από την αποτυχία της Χαμάς να παράσχει υπηρεσίες ή να σπάσει τον αποκλεισμό της Γάζας και την πρόκληση μιας βίαιης αντίδρασης από το Ισραήλ που θα κινητοποιούσε τους δικούς του υποστηρικτές στη Γάζα, τη Δυτική Όχθη και αλλού.
Πέντε ημέρες μετά την επίθεση, ένας ηγέτης της Χαμάς ισχυρίστηκε ότι επρόκειτο για προληπτικό χτύπημα που εξαπολύθηκε αφού η οργάνωση έμαθε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις ετοίμαζαν μεγάλη επίθεση στη Γάζα μετά την εβραϊκή γιορτή Σουκότ.
Πολλοί εμπειρογνώμονες -και ισραηλινές πηγές ασφαλείας- δήλωσαν ότι η Χαμάς αιφνιδιάστηκε από την επιτυχία της. Η αργή αντίδραση των ισραηλινών δυνάμεων επέτρεψε σε ορισμένες μονάδες να κάνουν πολλαπλά ταξίδια στο Ισραήλ από τη Γάζα για να φέρουν πίσω περισσότερους ομήρους, δήλωσαν ισραηλινοί αξιωματούχοι. Ορισμένοι από τους πολίτες που πέρασαν στο Ισραήλ πήραν επίσης αιχμαλώτους, περιπλέκοντας τις τρέχουσες προσπάθειες διάσωσης και τις διαπραγματεύσεις, σύμφωνα με ισραηλινές πηγές και πηγές της Χαμάς.
Η Χαμάς εξόπλισε τους επιτιθέμενους με κάμερες GoPro για να καταγράφουν εικόνες από την επίθεση. Ορισμένες από τις φρικιαστικές εικόνες που ανακτήθηκαν από τους ισραηλινούς ερευνητές δείχνουν σαδιστική κακομεταχείριση και δολοφονία. Ένα επίσημο μοντάζ τέτοιων εικόνων, που έδωσε στη δημοσιότητα η Χαμάς, δείχνει τρομοκρατημένους ανθρώπους να ικετεύουν για τη ζωή τους και ένα κατοικίδιο σκυλί να πυροβολείται. Η απελευθέρωση αυτών των εικόνων στα επίσημα κανάλια της Χαμάς υποδηλώνει ότι η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου ήταν τουλάχιστον εν μέρει “προπαγάνδα δια της πράξης”, δήλωσαν οι ειδικοί σε θέματα τρομοκρατίας.
Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Χαμάς ήλπιζε να κρατήσει εδάφη ή να πυροδοτήσει μια ευρύτερη εξέγερση, αν και σε ορισμένους ειπώθηκε να πολεμήσουν μέχρι τέλους. Παρόλα αυτά, ένας σημαντικός αριθμός παραδόθηκε. Ισραηλινοί αξιωματούχοι δεν λένε πόσοι, παρά μόνο ότι οι αιχμάλωτοι αυτοί ήταν χρήσιμη πηγή πληροφοριών.
Η Χαμάς διέταξε ορισμένους επιτιθέμενους να υποχωρήσουν καθώς οι ισραηλινές δυνάμεις άρχισαν να συσπειρώνονται και πολλοί ανώτεροι διοικητές επέστρεψαν στη Γάζα. Αυτό σήμαινε ότι αν και πολλά μέλη των ταξιαρχιών Qassam και των μονάδων Nukhba πέθαναν, οι περισσότεροι από τους ηγέτες παρέμειναν ζωντανοί. Έκτοτε, κάποιοι σκοτώθηκαν στην επίθεση των IDF στη Γάζα, η οποία μέχρι στιγμής έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 9.770 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων περισσότερων από 4.000 παιδιών, σύμφωνα με τις τοπικές υγειονομικές αρχές.
