English
Το νέο νομοσχέδιο που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση επιχειρεί να βάλει κάποια όρια στα καταναλωτικά δάνεια, στα επισκευαστικά και στις πιστωτικές κάρτες. Ωστόσο, όπως προκύπτει από την ανάλυση της δικηγόρου Γερασιμούλας Στάμου στην εκπομπή «Καθαρές Κουβέντες» του OPEN, υπάρχουν σημαντικά κενά που μπορεί να εξελιχθούν σε πραγματικές παγίδες για τους δανειολήπτες.
Το πρώτο και πιο κρίσιμο ζήτημα είναι η απουσία αναδρομικής ισχύος. Όσοι έχουν ήδη υπογράψει παλιά δάνεια και έχουν δει τις οφειλές τους να φουσκώνουν από τόκους και προμήθειες δεν πρόκειται να ωφεληθούν από τις νέες ρυθμίσεις. Η προστασία αφορά μόνο τις συμβάσεις που θα υπογραφούν μετά την έναρξη ισχύος του νόμου, αφήνοντας χιλιάδες πολίτες που έχουν ήδη υπερχρεωθεί χωρίς ουσιαστική βοήθεια.
Το νομοσχέδιο καλύπτει συμβάσεις καταναλωτικής πίστης μέχρι 100.000 ευρώ, με την προϋπόθεση ότι δεν υπάρχουν εμπράγματες εξασφαλίσεις σε ακίνητα. Αυτό σημαίνει ότι μένουν έξω τα στεγαστικά δάνεια και όσα καταναλωτικά ή επισκευαστικά έχουν συνδεθεί με υποθήκη ή προσημείωση.
Πλαφόν σε επιτόκια και συνολικό κόστος
Μία από τις βασικές προβλέψεις είναι η θέσπιση ανώτατων ορίων. Το ΣΕΠΕ (Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο) θα κινείται σε πλαφόν μεταξύ 30% και 50%, ανάλογα με τις τελικές αποφάσεις. Επιπλέον, υπάρχει όριο στο συνολικό κόστος πίστωσης σε σχέση με το αρχικό κεφάλαιο, ανάλογα με τη διάρκεια:
– Μέχρι 4 χρόνια: έως 60%
– Από 4 έως 8 χρόνια: έως 70%
– Άνω των 8 ετών: έως 75%
Στην πράξη, ένα δάνειο 20.000 ευρώ με μακρά διάρκεια μπορεί να φτάσει συνολικά τα 35.000 ευρώ. Παρότι τα πλαφόν κόβουν την πλήρη ασυδοσία, το τελικό ποσό παραμένει βαρύ για τα περισσότερα νοικοκυριά.
«Εύλογα μέτρα ρύθμισης» πριν από κατασχέσεις
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι οι πιστωτές πρέπει να λαμβάνουν εύλογα μέτρα ρύθμισης πριν προχωρήσουν σε κατάσχεση ή πλειστηριασμό, λαμβάνοντας υπόψη την οικονομική κατάσταση, τις οικογενειακές υποχρεώσεις και έκτακτα γεγονότα του οφειλέτη.
Η ιδέα είναι θετική, αλλά η έννοια «εύλογα μέτρα» μένει πολύ αόριστη. Μία απλή τηλεφωνική επικοινωνία ή μία μη βιώσιμη πρόταση ρύθμισης μπορεί να καλύψει τυπικά την υποχρέωση του πιστωτή, χωρίς πραγματική ανακούφιση για τον πολίτη.
Άλλα σημεία που προβληματίζουν
Το νομοσχέδιο δεν αντιμετωπίζει επαρκώς την περίπτωση που μειώνεται η οικονομική ικανότητα του δανειολήπτη (π.χ. απώλεια εργασίας, ασθένεια) εφόσον η οφειλή δεν έχει αυξηθεί πάνω από 20%. Επίσης, οι εγγυητές παραμένουν εκτεθειμένοι, καθώς ευθύνονται ακριβώς όπως ο πρωτοφειλέτης και συχνά δεν λαμβάνουν έγκαιρη ενημέρωση.
Θετικά στοιχεία υπάρχουν, όπως το δικαίωμα υπαναχώρησης εντός 14 ημερών, μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη ενημέρωση, ιδίως για συμβάσεις εξ αποστάσεως. Ωστόσο, αυτά από μόνα τους δεν αρκούν αν δεν κλείσουν οι ουσιαστικές τρύπες.
Το νομοσχέδιο ενσωματώνει ευρωπαϊκή οδηγία και κινείται προς μεγαλύτερη προστασία των καταναλωτών, αλλά τα κενά που παραμένουν είναι αρκετά για να προβληματίσουν όσους έχουν ήδη δάνεια ή σκέφτονται να πάρουν καινούργια. Η διαβούλευση συνεχίζεται και εκεί μπορεί να γίνουν διορθώσεις, ώστε το τελικό κείμενο να μην αφήνει τόσες ανοιχτές πόρτες.
