Α. Πιστόλας: Η Βρετανία στην αβεβαιότητα του πολυκομματισμού

Η Βρετανία στην αβεβαιότητα του πολυκομματισμού…

Στις 7 Μαΐου διεξήχθησαν οι εκλογές για 5.066 έδρες σε 136 αγγλικά συμβούλια, το Σκωτσέζικο Κοινοβούλιο και την Ουαλική Συνέλευση (Senedd).

Τα αποτελέσματα επιβεβαίωσαν την απόλυτη κατάρρευση του Εργατικού Κόμματος του Κιρ Στάρμερ, την εκρηκτική άνοδο του Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ και τον περαιτέρω κατακερματισμό του βρετανικού πολιτικού σκηνικού.

Στην Αγγλία, το Reform UK εξέλεξε πάνω από 1.450 συμβούλους και κέρδισε την πλειοψηφία σε παραδοσιακά προπύργια των Εργατικών, που έχασαν πάνω από 1.400 συμβούλους και τον έλεγχο δεκάδων συμβουλίων, ενώ οι Συντηρητικοί συνέχισαν την πτωτική πορεία.

Η προβλεπόμενη εθνική ψήφος έδωσε στο Reform 27%, στους Συντηρητικούς 20% και στους Εργατικούς μόλις 15%-18%. Οι Πράσινοι και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες κέρδισαν επίσης έδαφος σε βάρος των Εργατικών, για τους πρώτους όμως όχι όσο πολλοί ανέμεναν. Στην Ουαλία, το Εργατικό Κόμμα υπέστη ιστορική συντριβή, τερματίζοντας τρίτο, πίσω από το Plaid Cymru και το Reform UK. Στη Σκωτία, το SNP διατήρησε την πρωτιά χωρίς απόλυτη πλειοψηφία, ενώ το Reform εμφανίστηκε τρίτο.

Τα αποτελέσματα σηματοδοτούν το τέλος της διπολικής κυριαρχίας Εργατικών-Συντηρητικών που διήρκεσε πάνω από έναν αιώνα. Το Ηνωμένο Βασίλειο εισέρχεται σε εποχή πολυκομματισμού με τουλάχιστον πέντε-έξι ισχυρούς παίκτες: Reform (λαϊκιστική δεξιά), Πράσινοι (αριστερή διαμαρτυρία), Φιλελεύθεροι Δημοκράτες, Συντηρητικοί και ένα αποδυναμωμένο Εργατικό Κόμμα.

Η χαμηλή δημοτικότητα του Στάρμερ και η δυσαρέσκεια για οικονομία, μετανάστευση και κόστος ζωής, τροφοδοτούν την άνοδο του Reform, που πλέον εδραιώνεται ως η κυρίαρχη δύναμη της Δεξιάς (θα δεχθεί πίεση από το Restore Britain από τα δεξιά).

Για την κυβέρνηση Στάρμερ, το αποτέλεσμα είναι σοβαρό πλήγμα μόλις 22 μήνες μετά τη νίκη του 2024, που αποδεικνύεται πως δεν ήταν στροφή στην Κεντροαριστερά. Ο πρωθυπουργός αρνήθηκε να παραιτηθεί, αλλά η πίεση αυξάνεται. Μακροπρόθεσμα, η κατακερματισμένη ψήφος υπό το σύστημα first-past-the-post δημιουργεί ασταθείς κυβερνήσεις και δυσκολίες στη λήψη αποφάσεων.

Το βρετανικό πολιτικό σύστημα φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα, πιο ρευστή και απρόβλεπτη φάση, όπου καμία παράταξη δεν μπορεί πλέον να κυβερνά με άνεση απόλυτης πλειοψηφίας.